Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Moslim redt hindoetempels

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Hindoetempel in het Indiase Kollam na een grote brand. © REUTERS
Minaret

Zijn schamele loon verdient hij als conciërge in een school in West-Bengalen. Trouw verricht hij zijn gebeden, het hoofd naar Mekka gericht. De 56 jaar oude Indiër Yeasin Pathan piekert er niet over van geloof te veranderen.

Maar voor een overtuigde moslim heeft hij wel een opmerkelijke hartstocht: de redding van verkommerende hindoetempels. Het begon ermee dat hij veertig jaar geleden een reportage maakte voor een jongerenkrant over verwaarloosde godshuizen in het gehucht Patra. Hij raakte geboeid door de tientallen terracotta-ruïnes. Het werd zijn levenswerk ze te restaureren en voor de ondergang te behoeden.

Lees verder na de advertentie

Schoonheid kent geen ethiek of godsdienst. Pathan vindt die verlaten tempels gewoon prachtig. Om zijn doel te bereiken had hij financiering nodig en moest hij zowel hindoes als moslims overtuigen. Bij beide groepen botste hij op weerstand. Zijn geloofsgenoten vroegen hem waarom hij zich uitsloofde voor 'tempels van ongelovigen'. Hindoes verdachten hem ervan dat hij bouwmaterialen wilde stelen. Soms kreeg hij tikken. In 1986 lukte het hem toch hindoes en moslims te verenigen in een comité tot redding van de tempels. Zijn lokaas: kansen voor toerisme.

Eind goed al goed, levenswerk geslaagd?

Een vette knipoog naar de portemonnee kan heilzaam zijn, want Indiase hindoes en moslims zijn niet altijd van nature begaan met het lot van elkaars heilige gebouwen. Er is veel oud zeer. Volgens hindoes hebben moslimheersers hindoetempels gesloopt om ruimte te maken voor moskeeën of mausolea. Dat zou zelfs zijn gebeurd bij de bouw van het wereldberoemde nationale symbool van India, de Taj Mahal, het schitterende monument waarmee de islamitische Moghulvorst Jahan zijn weduwe Mumtaz Mahal eerde. Op die plek had volgens hindoe-activisten een tempel van de god Shiva gestaan. In augustus verwees de nationale archeologische dienst na onderzoek die beschuldiging naar het rijk der fabelen.

Tot een dieptepunt zonken de relaties in 1992. Hindoes verwoestten toen de Babrimoskee in Ayodhya, omdat op die plek volgens kenners de god Rama zou zijn geboren. India had verzoenende iconen nodig. Tegen die achtergrond kreeg de onbaatzuchtige en gedreven inzet van een moslim voor hindoetempels extra reliëf. In 1994 gaf de Indiase president Yeasin Pathan een hoge onderscheiding. De nationale archeologische dienst nam het tempelproject onder zijn hoede.

Leve de legendes

Leve de legendes. De godshuizen zijn ongeveer driehonderd jaar oud. Destijds heerste over Bengalen een moslimvorst. Maar het hoofd van zijn belastingdienst besteedde stiekem bijna alle inkomsten aan de bouw van hindoetempels. De vorst veroordeelde hem ter dood, maar de olifant die als beul zou optreden weigerde zijn hoofd te verpletteren.

De tempels in het gehucht Patra raakten in verval toen rijke grootgrondbezitters de regio verlieten. Dorpelingen plunderden de godshuizen ter wille van hun eigen woningen. Ook een rivier droeg met overstromingen bij aan het sloopwerk.

De helft is nu gerestaureerd. Eind goed al goed, levenswerk geslaagd? Nee, toch niet of maar deels. De ontwikkeling van toerisme blijft uit door gesteggel over grond tussen de archeologische dienst en de plaatselijke overheid. Pathan lijdt aan hart- en nierklachten. Geld heeft hij niet, via inzamelingsacties betaalt hij het ziekenhuis. Vorige maand deed hij weer een oproep. Zijn hoge onderscheiding stuurde hij drie jaar geleden terug, uit boosheid over de opnieuw opgelaaide spanningen tussen moslims en hindoes.

Arabist Eildert Mulder geeft in zijn rubriek 'In de schaduw van de minaret' een inkijk in de islamitische wereld.

Meer berichten over het hindoeisme.

Deel dit artikel

Eind goed al goed, levenswerk geslaagd?