Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mogen we na de verkiezingen de lente vieren?

religie en filosofie

Wolter Huttinga

Lammetjes in het Overijsselse Witharen. Het is een vijfling, een zeldzame gebeurtenis. Het maakt de lente nóg specialer. © ANP
Filosofisch Elftal

De verkiezingen zijn achter de rug. En zo zonnig en warm als het vandaag wordt, was het dit jaar nog niet. Een nieuwe tijd, ziet ook het theologisch elftal.

Het is lente! Het verkiezingscircus is voorbij. Zet de ramen open, ga naar buiten. De winter ligt achter ons. Zorgen over polarisatie en 'onze identiteit' verdampen voor even. We leven toe naar Pasen. Of, wacht even, wordt het nu te oppervlakkig allemaal?

Lees verder na de advertentie

"Nee joh, absoluut niet juist", zegt Alain Verheij, schrijver en blogger. "Ik vind 'lente' een uitgesproken theologisch thema. Hoe je je voelt en hoe je je collectief voelt als samenleving, heeft alles te maken met de religieuze rituelen. Pasen is een echt lentefeest, zoals Kerst een midwinterfeest is. Ik vind het briljant dat het christendom de band tussen de seizoenen en de centrale feesten niet heeft doorgehakt. Moet je maar opletten hoe sterk de betekenis van Pasen en de lente met elkaar verweven zijn: het oude is afgestorven en we vieren het nieuwe leven. De lammetjes dartelen in de wei en intussen aanbidden wij het Lam Gods.

Hoe je je voelt en hoe je je collectief voelt als samenleving, heeft alles te maken met de religieuze rituelen

Alain Verheij is theoloog, schrijver en blogger. © Maartje Geels

"Nou geeft het christelijk geloof wel een bijzondere twist aan die pure, heidense lentebeleving. Het Lam Gods, dat moest wel geslacht worden. Het christendom viert geen lentefeest van 'jippie, we krijgen weer nieuwe kansen in de schoot geworpen'. Het christendom steekt een spaak in het wiel van de cyclische natuurbeleving. Tuurlijk, het is heerlijk dat het weer lente wordt, maar daarna komen ook echt weer de zomer, herfst en winter. Ieder jaar opnieuw. Je lentekriebels komen ieder jaar terug, maar dat geldt ook voor je winterdepressie. Het cyclische denken van de eeuwige wederkeer wordt doorbroken door het lineaire verloop van de heilsgeschiedenis. Van de tuin van Eden naar het Nieuwe Jeruzalem. Behalve het jaarlijkse vieren van de lente kent het christelijk geloof een lijn die hoopt op iets duurzamers: eeuwige lente. Zo biedt het geloof een bevrijding uit de tragiek van het lot."

Behalve het jaarlijkse vieren van de lente kent het christelijk geloof een lijn die hoopt op iets duurzamers: eeuwige lente

Alja Tollefsen, anglicaans priester in Markelo, stak net de eerste spade in de grond om de moestuin klaar te maken voor een nieuw seizoen. "Maar ik ben te bezorgd over wat deze verkiezingen teweeg gaan brengen om nu optimistisch te doen over 'een nieuw begin'. We moeten eerst maar eens kijken wat het allemaal oplevert. De Heer beware ons als de PVV de grootste is geworden! Maar ook als inmiddels blijkt dat Wilders' partij niet heeft gewonnen, blijven mijn zorgen over het afgelopen verkiezingscircus. Politici lijken te zijn vergeten dat ze een belangrijke voorbeeldfunctie hebben voor het volk. De eerdere verkiezingsstrijd tussen Trump en Clinton vervulde mij wat dat betreft al met walging. Integriteit was daar mijlenver te zoeken. Op kleinere schaal zie je dat ook in Nederland terug. Ik zou wensen dat politici wat meer respect hebben voor elkaar. Wat Wilders er allemaal uitkraamt, getuigt van een volledig gebrek aan respect voor de medemens. Als iemand het niet met hem eens is, wordt die met de meest afschuwelijke titels weggehoond. Als politici het goede voorbeeld niet meer geven, wie doet het dan nog wel? Ze lieten zich meezuigen in de neerwaartse spiraal van hun competitie: 'Als ik niet meedoe aan die negatieve verdachtmakerij, dan win ik niet'. Natuurlijk, zo'n verkiezingscampagne is een soort spel, maar het roept toch de sfeer op dat dergelijk gedrag normaal is."

Alja Tollefsen is anglicaans priester in Markelo. © Jörgen Caris

Verheij: "Ik had vooral erg te doen met die lijsttrekkers. 'Arme jongen, zal ik een kop thee voor je zetten', dacht ik steeds vaker. Het werd echt een lijdensweg, om in de terminologie van de huidige veertigdagentijd te blijven. Vooral de lijdensweg van Lodewijk Asscher vond ik moeilijk om te zien. Als Klaver de 'Jessias' was, dan was Asscher de 'lijdende knecht'. Een campagne voeren met één zekerheid: we gaan verliezen. Over kruis dragen gesproken.

"Ja, ik merk ook wel dat mensen cynisch en moe van al die debatten werden. Moe van stokpaardjes uitkramende politici. Jongens, wat een leeg circus is dit zeg. Ik hoef geen premier die ad rem is - en juist daar leek het om te gaan. En Jesse Klavers populaire meet-ups: ik heb lang genoeg in de pinksterbeweging rondgelopen om daar doorheen te prikken."

Tollefsen: "Toch zag ik ook iets positiefs in de verkiezingscampagne gebeuren. Het lijkt wel of mensen nog nooit zo actief en betrokken bij de politieke situatie zijn geweest. In de VS gingen velen de straat op om te demonstreren tegen Trump. In Nederland zorgt juist een tegenreactie tegen het populisme ervoor dat mensen elkaar weer opzoeken en elkaar weten te vinden uit betrokkenheid met het land. Ze voelen dat er echt iets op het spel staat. Ik denk dan wel eens: wat als al die mensen die in actie zijn gekomen ook zouden bidden? Noem het gerust naïef, maar ik geloof in de kracht van gebed. En als je dan toch toe wilt naar 'een nieuwe lente, een nieuw geluid', misschien is het dan dat mensen zich weer werkelijk betrokken voelen bij het lot van dit land."

Verheij: "Zelf merk ik inderdaad ook dat naar aanleiding van de verkiezingen in de VS en in Nederland mijn eigen theologie politiseerde. Ik schreef een manifest, redigeerde een boekje en schreef een petitie die allemaal over theologie en politiek gingen. Prima, maar nu is het weer even genoeg. Nu weer opnieuw scherpstellen en m'n wonden likken.

"We lopen allemaal op ons tandvlees. Politici aan het eind van de campagne, en wij allemaal aan het eind van de winter. Juist als de zon weer flink begint te schijnen zie je hoe kaal, doods en donker die winter eigenlijk is. Terwijl de verlossing zich al aandient, daalt de rouw over het verlies echt in. Dat is voor mij de gemoedstoestand die past bij de jaarlijkse vastentijd, de veertigdagentijd. Het is de jaarlijkse apk van je geloof."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Hoe je je voelt en hoe je je collectief voelt als samenleving, heeft alles te maken met de religieuze rituelen

Behalve het jaarlijkse vieren van de lente kent het christelijk geloof een lijn die hoopt op iets duurzamers: eeuwige lente