Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kerken op weg naar hereniging na 50 jaar scheuring

Religie en Filosofie

Maaike van Houten

Interieur van de Gereformeerde Kerk Bennekom.

Twee kleinere gereformeerde kerken houden vandaag voor het eerst in hun geschiedenis samen een vergadering.

Precies vijftig jaar na hun scheuring zijn twee kleinere gereformeerde kerken weer op weg naar hereniging. Vandaag houden de vrijgemaakt-gereformeerde kerken en de Nederlands-gereformeerde kerken voor het eerst in hun geschiedenis een gezamenlijke vergadering.

Lees verder na de advertentie

Op deze openbare bijeenkomst krijgen de besturen van de twee kerken en de circa tweehonderd bezoekers uitgebreid ruimte voor ‘pijn, verootmoediging en vergeving’. Want zo ingrijpend was ook deze kerkscheuring: dominees werden uit hun ambt gezet, families uit elkaar gereten, gelovigen verketterden elkaar. “Nu nog zijn er mensen die er bij het opstaan elke dag pijn van hebben”, weet Willem Smouter, voorzitter van de landelijke vergadering van de Nederlands gereformeerde kerken.

De vrijgemaakt-gereformeerden maakten zich in de oorlog, in 1944, los van de hoofdstroom van de gereformeerde kerk. Ze vormden een protestantse mini-zuil, met eigen scholen, een eigen politieke partij (GPV, opgegaan in de ChristenUnie) en een eigen krant, die nu het Nederlands Dagblad heet. Herkenbaar aan hun kleding zijn ze nooit geweest. In hun levensstijl zijn vrijgemaakten modern, in de leer orthodox. Zij pretendeerden lange tijd de enige ware kerk te zijn.

Vrijheid in de leer

In 1967 kwam het tot een conflict, dat, om het simpel te zeggen, ging over de mate van vrijheid in de leer. Zo’n 30.000 mensen die iets ruimer dachten, zijn eruit gezet of stapten op, afhankelijk van hoe je het ziet. Zij richtten de Nederlands-gereformeerde kerken op. Dat kerkgenootschap heeft nu circa 33.000 leden, de vrijgemaakten hebben 118.000 zielen.

Ze staan beide buiten de Protestantse Kerk in Nederland, waarin de hervormde, gereformeerde en lutherse kerk in 2004 zijn opgegaan. Het ongemak in de twee behoudende kerken over de scheuring bleef. Plaatselijk vinden ze elkaar vaak, ze werken samen, sommige zijn gefuseerd. Maar bij de officiële kanalen lag het ingewikkeld.

Een regiegroep moet de komende drie jaar onderzoeken hoe een fusie eruit zou kunnen zien

De Nederlands-gereformeerden deden de laatste jaren meermalen een beroep op de vrijgemaakten tot hereniging. Een van de struikelblokken was de positie van de vrouw: bij de Nederlands-gereformeerden mag zij sinds een jaar of tien dominee worden, en lid van de kerkenraad. Afgelopen zomer maakten ook de vrijgemaakten de weg vrij voor de vrouw in het ambt. “Daarmee is een belangrijke belemmering voor samenwerking weggenomen”, zegt Smouter.

Vandaag spreken beide partijen ‘het verlangen’ uit om weer bij elkaar te komen. Een regiegroep moet de komende drie jaar onderzoeken hoe een fusie eruit zou kunnen zien.

Bij beide kerken is er enthousiasme maar ook huiver om de eenheid te herstellen. Vrijgemaakten zijn bang voor verwatering van het geloof, Nederlands-gereformeerden willen niet weer in het strakke pak van weleer worden gehesen. Maar hoe groot en machtig het verzet is, dat kan Smouter moeilijk inschatten.

De samenkomst vandaag wordt afgesloten met een gezamenlijke dienst en Avondmaal. Daarin wordt ook het ‘danklied voor eenheid’ gezongen, dat speciaal voor deze avonddienst is geschreven en gecomponeerd.

In het eerste vers staat onder andere: ‘U laat uw werk niet los, aan eenheid geeft U deel’.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Een regiegroep moet de komende drie jaar onderzoeken hoe een fusie eruit zou kunnen zien