Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kerk helpt handje mee bij inburgeren. Want: 'Christelijke migranten seculariseren snel'

Religie en Filosofie

Maaike van Houten

Yang Yang (tweede van links), Amber Hwan en Bi Ping Chen. © Jorgen Caris
Reportage

In gewone inburgeringstrajecten is voor religie amper ruimte, dus brengt de Protestantse Kerk in Nederland christenen van buiten en binnen Nederland samen om de Bijbel te lezen. In een huiskamer in Gouda bijvoorbeeld.

Even lijkt het of zich in de huiskamer van de Maleis-Chinese Angie Balvers een kookclubje voor vrouwen heeft verzameld. Om haar witte eettafel staat een tiental dames brooddeeg te kneden. Maar dan roept Paw Eh Say Htootha uit Burma hen tot de orde. "Wat doet de Heilige Geest? We moesten daarover praten!", zegt ze met een schuin oog naar de muur, waarop via een beamer een paar vragen over de Heilige Geest staan geprojecteerd.

Lees verder na de advertentie

Boven haar beslagkom rolt het antwoord er bij de Arubaanse Irene van Barneveld makkelijk uit. "Hij laat ons bewegen, zodat we samen dingen doen. Hij kneedt ons." Gelach. "Ik voel veiligheid van de Heilige Geest", zegt Ying Cao, die voor het gemak in Nederland ook als Michelle door het leven gaat. "Hij stimuleert me en op sommige momenten raakt Hij me in mijn hart."

De vrouwen doen mee aan wat zij Bijbelstudie noemen, maar wat officieel Bijbellezen met migranten heet. Dit soort bijeenkomsten in een informele setting organiseert de Protestantse Kerk in Nederland op een tiental plekken in het land. De gedachte is dat het samen lezen van bekende verhalen uit de Bijbel helpt bij het leren van het Nederlands, maar vooral de beleving van het geloof kan versterken. 

Voorlopig is het een proef; als die succes heeft, wordt die uitgebreid. Het Bijbellezen wordt geleid door predikanten of actieve gemeenteleden die affiniteit hebben met migrantengroepen.

Christelijke migranten seculariseren snel

Esther van Schie, predikant

Geen tijd

Op verzoek vertaalt Ying haar woorden over de Heilige Geest in het Chinees. In het groepje zitten immers ook twee jonge vrouwen die het Nederlands nog amper machtig zijn. Ying kondigt aan dat ze wat eerder weg moet. Om half twaalf gaat de cafetaria open waar zij en haar ouders friet en ander Hollands eten serveren. Ying is lid van de Chinese kerk in Utrecht, maar daar kan ze door haar werk vaak op zondag niet heen. Een vaste gast van haar restaurant, ook christelijk, wees haar op deze Chinese Bijbelclub, zoals Ying het noemt.

Chinees, Birmees, Engels en Nederlands worden deze ochtend in Gouda moeiteloos afgewisseld. De vrouwen lezen over Pinksteren uit het evangelie van Marcus. Op hun schoot ligt de Bijbel - of de smartphone - in hun eigen taal. Paw Eh Say leest voor uit een eenvoudige Nederlandse versie.

Esther van Schie leidt het gesprek, waarbij deze ochtend verder geen Nederlanders aanwezig zijn. Bij andere activiteiten is dat vaak wel zo. "De ontmoeting met elkaar is wederzijds verrijkend", zegt Van Schie. Ze is sinds september predikant voor migranten bij de PKN. En ze werkt voor de stichting Geloofsinburgering, die is opgericht om christelijke migranten te helpen bij hun geloof in de nieuwe, Nederlandse context.

"Christelijke migranten seculariseren snel", zegt Van Schie. Als docent inburgering merkte ze dat zij afdrijven van hun eigen oorspronkelijke kerk, waar met name jongeren niet terechtkunnen met kritische vragen. En in Nederlandse kerken voelen ze zich niet thuis; die zijn over het algemeen wit. "Maar ze willen wel wat met God, ze hebben vragen over geloof en zingeving."

Deeghandjes

In gewone inburgeringstrajecten is voor religie amper ruimte, weet Van Schie. Geloofsinburgering moet dat tekort opvullen, het Bijbellezen met migranten is een van de middelen om dat te doen. Dat deden Van Schie en haar man trouwens al veel langer, in hun eigen huiskamer. Dat is uitgegroeid tot een groep van 120 mensen van vijftien nationaliteiten. Ze komen elke zondag bij elkaar in de gemeenschap in Gouda die ICU heet.

Via de ICU is Amber Hwan nu bij deze Bijbelstudie. Ze ging naar de Chinese kerk in Rotterdam, daar leerde ze haar man kennen. "Maar wij willen niet alleen met Chinezen omgaan, we willen contact met Nederlanders en andere culturen." Daarom stapte ze over naar de Goudse multiculturele ICU. Daar tolkt ze en dat doet ze hier ook.

Voor het slotgebed vraagt de predikant waarvoor de vrouwen willen bidden. Paw Eh Say noemt haar zieke moeder. Angie heeft gesolliciteerd als docent Chinees: "Ik hoop dat ik word aangenomen." Irene wil bidden voor haar vriendin, die gekwetst is door haar man. "Ik wil dat God weer liefde brengt in dat huwelijk." Eén voor één nemen ze het woord, ieder in haar eigen taal. Met volle concentratie, ook al probeert het dochtertje van Paw Eh Say ondertussen haar deeghandjes te wassen onder de keukenkraan en klinkt de muziek van de telefoon van het zoontje van Yang Yang door de woorden heen.

Hun oudere kinderen zitten op school, het is tijd om hen op te halen. Irene en Chinese Bi Ping Chen hebben telefoonnummers uitgewisseld. Ze wonen bij elkaar in de buurt. "Ik kan haar bij het Nederlands helpen, uitleggen waar ze dingen kan halen", zegt Irene. "Daarom zijn we hier ook, om elkaar te helpen."

Morgen zien ze elkaar weer, bij Yang Yang. Zij is net verhuisd. Predikante Esther zal de nieuwe woning inzegenen, iedereen is uitgenodigd.

Elkaar ontmoeten, dat is verrijkend

Nederland telt naar schatting 1,3 miljoen christelijke migranten, 800.000 van buiten Europa en een half miljoen uit een Europees land. In die getallen zijn alle van oorsprong niet-Nederlandse geloofsgemeenschappen meegerekend, zegt Simon de Kam, specialist interculturele kerken bij de Protestantse Kerk in Nederland. Ook bijvoorbeeld de Waalse kerk en de Anglicaanse tellen mee. Hun leden zijn over het algemeen goed geïntegreerd. Bij nieuwe groepen als Poolse of Afrikaanse christenen ligt dat anders.

De PKN spreekt liever over interculturele kerken dan over migrantenkerken. Ze stimuleert het contact tussen migrantenchristenen en autochtone gelovigen en tussen hun kerken. Het doel is niet om nieuwe PKN-leden aan te trekken, al mag dat wel. De Kam: "De deur staat altijd open. Maar het doel is vooral elkaar te ontmoeten. Dat is verrijkend voor allebei."

Lees ook: Migrantenkerk wint aan betekenis
Migrantenkerken maken een stormachtige groei door. Samenwerking met Nederlandse kerken ligt voor de hand, maar dat gaat niet makkelijk.

Deel dit artikel

Christelijke migranten seculariseren snel

Esther van Schie, predikant