Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is 30 procent vrouwen in het kabinet genoeg?

Religie en Filosofie

Alexandra van Ditmars

'Meer vrouwen is ook belangrijk vanwege de voorbeeldfunctie. Als jongeren alleen mannelijke ministers zien, groeien ze op met het idee dat leiders altijd mannen zijn.' © ANP
filosofisch elftal

Telkens blijkt dat diversiteit zorgt voor betere prestaties, ook in de politiek. Naar hoeveel vrouwen zou het nieuwe kabinet moeten streven?

Evenveel mannen als vrouwen in het nieuwe kabinet? Nee, dat was niet het streven, zei premier Rutte vorige week. Het gaat om het vinden van de beste mensen, de verdeling man-vrouw is secundair, lichtte hij toe. Afzwaaiend minister Jet Bussemaker (OCW) reageerde fel: het is 'niet meer van deze tijd' de man-vrouwverdeling weg te zetten als bijzaak. De posten in het nieuwe kabinet moeten fifty-fifty verdeeld worden, vindt zij. Is Ruttes opmerking terecht of achterhaald?

Lees verder na de advertentie

Paul Teule, filosoof en economiedocent aan de Universiteit van Amsterdam, is het met Rutte eens dat het hebben van de beste mensen voorop moet staan. "Maar precies om die reden is het belangrijk dat het kabinet divers is. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt zo overweldigend dat hoe diverser een groep is, hoe beter die presteert, dat het vreemd is kwaliteit en diversiteit van elkaar te scheiden. Een gevarieerde groep mensen biedt een mix van eigenschappen, waardoor dezelfde problemen op allerlei verschillende manieren benaderd worden. Keer op keer blijkt dat dat zorgt voor betere kwaliteit - in financiële termen tot oplossingsgerichtheid.

Primair en secundair 

"Wat Rutte hier als primair en secundair presenteert, komt in feite op hetzelfde neer. Hij wil een zo goed mogelijk kabinet. Juist daarom moet Rutte erop letten dat er ook vrouwen in het kabinet zitten. Hetzelfde geldt voor mensen uit verschillende sociale klassen of met verschillende achtergronden."

Kwaliteit is niet zo objectief als het lijkt

Ingrid Robeyns

"Verbazingwekkend dat Rutte in 2017 deze uitspraak kan doen", reageert Ingrid Robeyns, hoogleraar ethiek aan de Universiteit Utrecht. "Hij lijkt totaal niet door te hebben dat wij in onze zoektocht naar kwaliteit altijd beperkt worden door onze vooroordelen. Stapels academische literatuur laten zien dat wij leiderschap intuïtief associëren met mannelijkheid. Terwijl inderdaad ook telkens blijkt dat diversiteit juist zorgt voor betere prestaties. Kijk daarom kritisch naar je eigen intuïtieve reacties bij het aannemen van mensen. Wij mogen onszelf wel wat meer wantrouwen op dat gebied. Kwaliteit is niet zo objectief als het lijkt. Waarschijnlijk bedoelt Rutte 'kwaliteit' zoals hij dat in zichzelf ziet, en ziet hij dat graag weerspiegeld in de mensen in zijn kabinet. Maar een divers kabinet heeft veel meer kwaliteit dan een kabinet vol klonen van Rutte."

Het verschil in eigenschappen geeft diversiteit haar rijkdom

Paul Teule

Positieve gevolgen 

Teule: "Toch ben ik het niet eens met Bussemaker. De man-vrouwverdeling verplicht 50/50 maken, lijkt mij geen goed idee. Uit diversiteitsonderzoek blijkt: als vrouwen ongeveer 30 procent van een groep uitmaken, brengt dat positieve gevolgen voor de kwaliteit met zich mee. Daarmee wordt het groepsdenken in een monocultuur doorbroken. Een quotum van 30 procent lijkt mij daarom redelijk. Maar als vrouwen per se de helft van de groep moeten uitmaken, ondergraaf je waarom diversiteit van betekenis is. Het verschil in eigenschappen geeft diversiteit haar rijkdom. Vrouwen brengen andere eigenschappen met zich mee dan mannen, ongeacht hoe die verschillen te verklaren zijn. Man en vrouw zijn daarmee gelijkwaardig, maar niet gelijk. Bij het gesprek over diversiteit moet het blijven gaan over die eigenschappen. Niet simpelweg over sekse als een vakje dat je afvinkt. Ga dus niet mannen en vrouwen turven, maar hou oog voor die verschillen. Als je de man-vrouwverdeling vastzet, bestaat het gevaar dat het denken daarover stopt."

Robeyns: "Ik ben er niet over uit wat de beste manier is om te zorgen dat we meer vrouwen in leidinggevende posities krijgen. Maar de reden dat we meer vrouwen op die posities moeten krijgen, is niet enkel het verschil in eigenschappen tussen man en vrouw. Denk ook aan voorbeeldfuncties. Als jongeren alleen maar mannelijke ministers zien, groeien ze op met het idee dat leiders altijd mannen zijn. Een vriendje van mijn negenjarige zoon geloofde laatst niet dat ik professor ben. 'Albert Einstein, dat is een professor', gaf hij als verklaring voor zijn ongeloof. Onze ideeën, wensen en verlangens worden gevormd door rolmodellen en door wat wij zien als mogelijkheden. Vrouwelijke ministers zorgen ervoor dat jonge meiden dit ook als een mogelijkheid zien.

Verschillende ervaringen 

"Daarnaast zijn de verschillende ervaringen in een team van belang. In de filosofie heet deze positie standpunt-epistemologie. De stroming kwam in de jaren zeventig op, als onderdeel van de tweede feministische golf, toen vrouwen in groten getale hun plek begonnen op te eisen in de filosofie en andere wetenschappen. Wetenschappen worden beter door vrouwen ook kennis te laten produceren, is het achterliggende idee. Dat is omdat de eigen ervaringen mede bepalen hoe je tegen bepaalde zaken aan kijkt. Vanwege sociale structuren in onze maatschappij, zoals gendernormen, zijn vrouwelijke ervaringen gemiddeld anders dan mannelijke. Bovendien hebben vrouwen nog steeds vaker ervaringen vanuit een ondergeschikte positie, wat ook geldt voor andere groepen die niet de touwtjes in handen hebben. Daardoor krijgen zij andere inzichten in de productie van kennis. Als je mensen met verschillende ervaringen samenbrengt, vallen hen daardoor andere zaken op en zien ze mogelijk ook andere oplossingen, bijvoorbeeld in een beleidsvraagstuk."

Teule: "Er is zoveel bewijs verzameld dat diversiteit omhoog moet, dat een paardenmiddel geoorloofd is. Zoals een quotum of positieve discriminatie. Maar ook langer zoeken naar een sollicitant of zelf mensen uitnodigen om te solliciteren kan helpen. Want bij discussies over man-vrouwverhoudingen komt telkens weer naar voren: mannen bieden zich eerder aan voor functies dan vrouwen, ook bij gelijke geschiktheid. Daar moet bij de selectie ook rekening mee gehouden worden."

De ongelijke man-vrouw­ver­de­ling is denk ik zo hardnekkig omdat mensen te zeker zijn van wat ze zelf denken

Ingrid Robeyns

Robeyns: "De ongelijke man-vrouwverdeling is denk ik zo hardnekkig omdat mensen te zeker zijn van wat ze zelf denken. Om diversiteit en kwaliteit te garanderen, moeten we kritisch kijken naar onze eigen beoordelingsprocessen. De meeste mensen hebben daar geen zin in, en dat is heel erg jammer."


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Kwaliteit is niet zo objectief als het lijkt

Ingrid Robeyns

Het verschil in eigenschappen geeft diversiteit haar rijkdom

Paul Teule

De ongelijke man-vrouw­ver­de­ling is denk ik zo hardnekkig omdat mensen te zeker zijn van wat ze zelf denken

Ingrid Robeyns