Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Indiase sociale media ontploffen: hindoe-zangers componeren lofzangen op Jezus of Allah

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Thodur Madabusi Krishna, links. © ANP
IN DE SCHADUW VAN DE MINARET

Hoe zouden achttiende-eeuwse lutheranen hebben gereageerd als Bach na de Matthäus-Passion ook een 'Hoessein-passie' had gecomponeerd, over de droeve dood van de edele kleinzoon van Mohammed? 

Wat hadden calvinisten ervan gevonden als Petrus Datheen behalve de Bijbelse psalmen tevens boeddhistische mantra's had berijmd? Welk commentaar zou een gospelkoor krijgen dat de ramadan bejubelt?

Lees verder na de advertentie

Allemaal fantasieën, maar in India gebeurt momenteel iets soortgelijks echt, niet tot ieders genoegen. Geldt het adagium 'kunst voor de kunst' of moet kunst buigen voor godsdienstig chauvinisme? Mikpunt in een fel debat zijn zangers die zelf hindoe zijn maar lofliederen componeren op Jezus of Allah. Heulen zij met christelijke zendelingen of moslimpredikers? Zelf vinden ze van niet. Maar nationalistische hindoes dreigen hen met boycots, verstoringen van hun optredens en pakken slaag.

De reacties van de artiesten lopen uiteen. Sommigen zetten trots de hakken in het zand, anderen betuigen spijt, zeggen dat ze alleen maar de religieuze harmonie willen bevorderen. Dat stamelde ook een vrouwelijke artiest nadat ze ervan was beschuldigd dat ze in haar muziekstuk, volgens haar belagers een variatie op een oude klassieker, de hindoegod Rama had vervangen door Jezus.

Het ergste vinden critici dat de zangers voor hun oecumenische composities carnatische muziek gebruiken

De sociale media ontploffen. Het ergste vinden critici dat de zangers voor hun oecumenische composities carnatische muziek gebruiken, een stokoude combinatie van zang, muziek en improvisatie, die als de oermuziek van het hindoeïsme geldt.

Leider van het verlichte 'kunstenaarsverzet' is de musicus Thodur Madabusi Krishna, artiestennaam TMK, zelf hindoe. "Geloof is persoonlijk", zei hij tegen CNN. Hij weigert kunst op te sluiten in het muffe cachot van een bepaalde religie. Creativiteit gedijt, vindt hij, in een vrije, chaotische botsing van stromingen. Hij wijst erop dat al sinds tijden christenen en moslims hun eigen carnatische composities maken. Ook treden ze op in hindoeïstische musicals. Dat vindt niemand erg.

Tegenstellingen

In de rel spelen allerlei tegenstellingen mee, niet alleen tussen vrije kunst en godsdienst of islam en hindoeïsme. Want binnen beide Indiase hoofdreligies is er ook nog de eeuwige botsing tussen fundamentalisten en syncretisten van wie de laatsten niet de verschillen maar de overeenkomsten tussen de twee godsdiensten benadrukken. Zo is er dezer dagen eveneens rumoer binnen de islamitische gemeenschap, over een moslim die wilde ervaren hoe hindoepelgrims zich voelen. Hij deed mee aan een hindoeïstisch ritueel bij de Ganges en zeulde net als hindoepelgrims water uit de heilige rivier met zich mee naar zijn huis, honderden kilometers verderop, lopend. Niet al zijn medemoslims konden dat participerende onderzoek bij de concurrent waarderen.

Staaltjes van ruimdenkendheid die religieuze grenzen overschrijdt waren er ruim een eeuw geleden ook in Suriname, onder Indiase contractarbeiders die daar op schepen arriveerden. Het kon gebeuren dat er in een gloednieuw migrantendorp nog geen pandit (hindoeprediker) was, maar al wel een islamitische imam, die onbekommerd aan de verweesde hindoes hun godsdienst uitlegde, alsof hijzelf de pandit was.

Musicus Krishna staat pal. Hij bukt niet voor 'virtuele maffia's' van schuimbekkende sociale media. Uitdagend belooft hij dat hij voortaan elke maand een muziekstuk zal componeren over Jezus en Allah: "Muziek behoort toe aan iedereen, aan Rama, aan Jezus, aan Allah en ook aan de atheïsten."

Bespiegelingen over de islamitische wereld, door arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder.

Deel dit artikel

Het ergste vinden critici dat de zangers voor hun oecumenische composities carnatische muziek gebruiken