Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In China zijn moslims rechteloze proefkonijnen

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Indische moslims tijdens een protestactie tegen de Chinese overheid in Mumbai. © AP
Minaret

China zou Joris Ivens graag weer tot leven wekken. De in 1989 in Parijs overleden Nederlandse filmmaker bleef een overtuigd supporter van het maoïsme, ook in de donkerste dagen van die beweging.

Er waren destijds meer mensen in Europa en Amerika die hun pseudoreligieuze hoop op een betere wereld hadden gevestigd op het Chinese communisme. Ze gingen er ook heen als fellow travelers. Ivens was een van hen.

Lees verder na de advertentie

In de huidige situatie zou hij voor het regime nuttige documentaires kunnen maken over de 'heropvoedingskampen' in de 'autonome regio' Xinjiang. Wat daar gebeurt begint door te dringen tot de rest van de wereld en daar klinkt gemor. China heeft een nieuwe Ivens nodig om de reputatieschade te beperken.

Het zou een kolfje naar de hand van een uit de dood herrezen Ivens zijn om die 'leugens' te weerleggen

Zo'n halve eeuw geleden verheerlijkte de cineast in zijn rolprenten de tiran Mao Zedong, ondanks of juist vanwege diens bokkensprongen, die vele miljoenen het leven kostten.

In deze tijd had hij de 'waarheid' in beeld kunnen brengen over de 'heropvoedingskampen', waar honderdduizenden Turkstalige moslims verblijven, voor een 'beroepsopleiding'. Volgens de bevolking bestaat die cursus uit het opdreunen van slogans van de Chinese president. Wie de mond dichthoudt, moet voor straf de lessen staande volgen. 'In de hoek staan', maar dan wel vele uren en als volwassene. Een berucht folterapparaat is de 'tijgerstoel'. Verder behoort hongerlijden tot het curriculum.

Chinese repressietechnologie

Volgens het regime is het laster van bijvoorbeeld Human Rights Watch. Het zou een kolfje naar de hand van een uit de dood herrezen Ivens zijn om die 'leugens' te weerleggen. Wel zou hij even met de ogen knipperen vanwege de huidige Chinese repressietechnologie. Het kan niet op, ingenieurs ontwikkelden drones die zich gedragen als duiven, eerder was er al de verplichte app die de inhoud van smartphones onbeveiligd overbrengt naar een server van de politie.

De fantasie van George Orwell wordt in China steeds realistischer

Het nieuwste snufje is de toepassing van de QR-code, het op een kruiswoordpuzzeltje lijkende vierkantje dat je bijvoorbeeld aantreft op een boardingpas. In Xinjiang krijgen huisdeuren zo'n code. Ze levert patrouillerende ordehandhavers in een mum alle mogelijke gegevens over de bewoners en stof voor onaangekondigde ondervragingen, niet alleen overdag, maar ook 's nachts. Want Big Brother slaapt niet.

De slinger is de andere kant uitgeslagen. Een tijdlang werkte techniek in het nadeel van dictaturen, bijvoorbeeld in 2011 bij de Arabische revoluties, met sociale media waarop niemand vat had. De dictaturen hebben ervan geleerd, China voorop. Big Brother kreeg bijles. De techniek overrompelt hem niet langer, maar dient hem weer.

Daarmee wordt de fantasie van George Orwell realistischer. De Britse auteur beschrijft in zijn boek '1984' een totalitaire wereld, waar de overheid via technologische controle elk restje vrijheid doodknijpt.

Rechteloze proefkonijnen

Moslims hebben al langer een moeizame relatie met vrijheid. In de islamitische wereld zuchten ze onder corrupte folterdictaturen, anarchie of onthoofdende 'bevrijders'. In Europa zijn ze beter af, maar lopen ze wel net als andere Europeanen het risico slachtoffer te worden van hun terroristische geloofsgenoten, zoals in Nice bij de massamoord op de boulevard ruim twee jaar geleden, waarbij ook veel moslims omkwamen. Extra bitter voor nabestaanden is het als Europese niet-moslims hen over een kam scheren met de moordenaars.

Maar het valt allemaal in het niet bij China. Daar zijn moslims rechteloze proefkonijnen voor de onderdrukkingstechnieken van het nieuwe maoïsme.

Bespiegelingen over de islamitische wereld, door arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder. Eerdere afleveringen vind je in dit dossier.

Lees ook:

China bespiedt moslims en hersenspoelt ze in heropvoedingskampen

China houdt de islamitische bevolking van de regio Xinjiang onder strikte controle, met moderne technieken en in ouderwetse politieke heropvoedingskampen.

'Chinese moslims moeten hun korans inleveren'

Opnieuw verstevigt China zijn grip op zijn islamitische minderheid. Alle moslims in de provincie Xinjiang moeten hun koran, gebedsmatje en andere islamitische spullen inleveren.

Deel dit artikel

Het zou een kolfje naar de hand van een uit de dood herrezen Ivens zijn om die 'leugens' te weerleggen

De fantasie van George Orwell wordt in China steeds realistischer