Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hier koesteren we de kerken, in bruinkoolgebied niet

Religie en Filosofie

Wim Boevink

Daar gaat de Sint Lambertus van Immerath. © Wim Boevin000

Bij deze kroniek stonden deze week heel liefdevol kerkjes in Groningen afgebeeld, symbolisch voor de schoonheid en culturele rijkdom van de streek, die in zijn wezen wordt bedreigd door een energiewinning die intussen op haar laatste benen loopt. De kerken en kerkjes worden zorgzaam gehoed en gekoesterd door een stichting en geen haarscheurtje zal onopgemerkt blijven.

Wat een contrast met het lot van kerken net over de grens, ook ten prooi aan een energiewinning, maar dan van een nog radicalere soort. De bruinkoolafgravingen in het noordelijke Rijnland, tussen Roermond en Keulen.

Lees verder na de advertentie

We zoomen in. Gemeente Erkelenz. Dorp Immerath.

Daar werd deze week de Sint Lambertus, een meer dan honderd jaar oude tufstenen kerk met twee torens, op brute wijze afgebroken, omdat dorp en kerk moeten wijken voor de uitbreiding van het bruinkoolgebied Garzweiler, terwijl in Berlijn coalitieonderhandelingen gaande zijn over een nieuw energieakkoord waarin voor bruinkool geen plaats meer is.

Ik merk dat ik lange zinnen schrijf als in één verontwaardigde ademtocht. Te pijnlijk zijn de foto's die nu hier zijn geplaatst. Niet dat die verontwaardiging iets exclusiefs is, ik las ook geschokte berichten in de Frankfurter Allgemeine Zeitung en in Die Zeit.

Twee dagen hadden de slopers nodig, ondanks protesten en acties van lokale demonstranten en Greenpeace.

Op deze plaats heeft al sinds de twaalfde eeuw een kerk gestaan - ongeveer de tijd waarin ook de vroegste Groningse kerkjes werden opgeworpen. De zojuist gesloopte drieschepige basiliek werd gewijd in 1891, en na een plechtige mis 'ontwijd' in 2013. Wetgeving die nog stamt uit de nazitijd maakt het mogelijk ook monumenten te slopen als de autarkie van het land op het spel staat.

Immerath is één van de twaalf dorpen die onder Garzweiler II - de uitbreiding - zijn verdwenen. Het energieconcern RWE verwacht nog tot 2045 in dit gebied bruinkoolvoorraden in dagwinning af te kunnen graven - en nog snakken de Duitse krachtcentrales ernaar, hoe vervuilend ook, terwijl die op atoomenergie draaien moeten sluiten.

Immerath. Twaalfhonderd inwoners. De Lambertus.

Gered werden de klokken uit de torens en delen uit het interieur waaronder het orgel met 17 registers uit 1893, gebouwd door de gebroeders Müller uit Reiferscheid.

De rest ging ten onder, ook het bijzondere halfronde en verfijnde timpaan boven het portaal, dat volgens de nog nabriesende Frankfurter Allgemeine programmatisch aansluiting zocht met de grote romaanse en vroeggothische kathedralen in Frankrijk, met Autun, Vezelay en Chartres. Het reliëf toont de Dag des Oordeels in de vorm van een Deësis, met hier Maria en Johannes die een tronende Christus flankeren, en eronder de aartsengel Michaël die met zijn lans de duivel doorboort.

De monumentale raampartij is inmiddels niet meer. © Wim Boevin000

Toonde. Alles in gruis.

In de volksmond werd de kerk de Dom van Immerath genoemd. Tientallen dorpen zijn er intussen verdwenen, met kerken, watertorens, oude hoeves, riddergoederen, en woonhuizen met tuinen en boomgaarden, waartussen waslijnen waren gespannen. Heimat.

Lees hier ook de andere Klein Verslag-columns van Wim Boevink. 

Journaliste Miriam Koedoot bezocht voor Trouw in 2015 het getroffen gebied van de bruinkoolwinning en maakte de volgende reportage: Kloven in het landschap


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel