Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het conflict in Nigeria heeft iets weg van het verhaal van Kaïn en Abel

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Een man bidt in een moskee in het district Plateau in Nigeria, na het geweld van vorige week waarbij honderden mensen omkwamen. © AFP
MINARET

Hij zal een held zonder glorie blijven, de Nigeriaanse dorpsimam die vorig weekeinde 262 christenen redde. De BBC maakte zijn gezicht onherkenbaar en durft zijn naam niet te noemen, evenmin als die van zijn dorp. Het drama speelde zich af in het district Plateau, in centraal Nigeria.

De aanvallers waren koeherders van het Fulanivolk. Het symbool bij uitstek van islamitische terreur in Nigeria is Boko Haram. Behalve met moordpartijen haalde die griezelclub de publiciteit met ontvoeringen van schoolmeisjes. Maar er woedt nog ander geweld, van Fulani-koeherders. Volgens de BBC doodden zij in 2016 meer mensen dan Boko Haram. Dezer dagen maakten ze opnieuw honderden slachtoffers, die ruimere aandacht zouden hebben gekregen als ze in Parijs waren afgemaakt.

Lees verder na de advertentie
Een jihad tegen christenen? Het is net weer wat ingewikkelder

Fulani's zijn moslims. Ooit speelden ze een hoofdrol bij de verbreiding van de islam zuidelijk van de Sahara. Hun slachtoffers zijn vaak christenen. Een jihad tegen christenen? Het is net weer wat ingewikkelder, er spelen ook andere factoren een rol, die eerder associaties oproepen met het Oude Testament: Kaïn en Abel. Kaïn, die Abel doodslaat, is akkerbouwer. Abel is veehouder. Het oeroude verhaal weerspiegelt de spanningen, ook destijds al, tussen landbouwers, herders en voedselverzamelaars.

Herkauwers

In Nigeria is duizenden jaren later dat conflict brandend actueel. Wereldbeelden knallen op elkaar. De Fulani's zijn koeherders die enorme tochten maken met hun kuddes, op zoek naar weidegrond. Ze botsen met akkerbouwers, vaak christenen, die met lede ogen hun oogsten in de magen van herkauwers zien verdwijnen.

Zelf raken de Fulani's grasland kwijt aan de zich uitbreidende akkerbouw. Beide groepen denken anders over landbezit, de Fulani's redeneren vooral in termen van 'recht op begrazing'. Ze lijken op hedendaagse Abels en de akkerbouwers op Kaïns. Alleen doodt in Nigeria meestal Abel Kaïn en verloopt het minder vaak omgekeerd zoals in Genesis. Het probleem speelt ook buiten Nigeria, in buurlanden met Fulani-herders. Er leven ideeën om hun veehouderijen te geven met een vast stuk land zodat de zwerftochten voortaan onnodig zullen zijn.

De geredde christenen zijn verhuisd naar een opvangkamp. Een van hen was een man van zeventig die vier kinderen verloor

Niet alle Fulani's zijn nog steeds hele of halve nomaden. De president van Nigeria is Fulani. Juist hij verklaarde de oorlog aan de herders, vanwege de seriemoorden op dorpen. Het is een optelsom. Door klimaatverandering moeten de herders steeds verder reizen om veevoer te vinden. Vroeger deden de problemen zich vooral voor in Plateau, nu ook elders. Verder zijn de herders beter bewapend, met geweren uit het chaotische Libië en Mali. Dit alles overgoten met het gif van godsdienstfanatisme.

Oude dag

De dorpsimam aarzelde niet. De christelijke vrouwen ving hij op in zijn huis en de mannen in de moskee. De herders wilden beide gebouwen binnendringen, waarop de man Gods huilend op de grond ging liggen. Ook andere moslims uit de buurtschap deden dat. Tot hun verbazing lieten vervolgens de herders hen en de christelijke vluchtelingen met rust. Wel staken ze nog wat kerken in brand. De geredde christenen zijn verhuisd naar een opvangkamp. Een van hen was een man van zeventig die vier kinderen verloor en niet weet wie hem op zijn oude dag in leven zal houden.

De imam vertelde de BBC dat de moslims in het dorp veertig jaar geleden gratis grond kregen van de christenen voor een moskee. Dit was het moment om iets terug te doen. Dat honderden andere christenen wel omkwamen kon ook deze edele voorganger niet voorkomen.

Bespiegelingen over de islamitische wereld, door arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder. Lees hier meer afleveringen van In de schaduw van de minaret.

Deel dit artikel

Een jihad tegen christenen? Het is net weer wat ingewikkelder

De geredde christenen zijn verhuisd naar een opvangkamp. Een van hen was een man van zeventig die vier kinderen verloor