Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het boeddhisme geweldloos? Niet volgens deze agressieve monniken

Home

Arjen van der Ziel

De radicale monnik Galagoda Aththe Gnanasara Thero. © ANP

Christenen in het Sri Lankaanse dorpje Ingiriya kregen onlangs de schrik van hun leven. Ze waren 's zondags bijeen in een zogenoemde 'huiskerk' toen tientallen boeddhistische dorpelingen en monniken het pand binnendrongen. De indringers bedreigden de gelovigen en joegen hen de kerk uit.

De zondag daarop sloeg de vlam opnieuw in de pan. Een meute omsingelde de huiskerk en verwoestte een deel van het gebouw. "De monniken en dorpelingen waren woedend dat er in hun boeddhistische dorp een kerk was gevestigd", vertelt een christelijke leider, die uit veiligheidsoverwegingen niet met zijn naam in de krant wil. "De dominee en zijn vrouw moesten door de politie worden gered uit hun huis. Ze zijn daarna ondergedoken buiten hun dorp."

Lees verder na de advertentie

Het incident is typerend voor de agressie tegen christenen en moslims op Sri Lanka. Christenen en moslims vormen op het groene, tropische eiland ten zuidoosten van India slechts een vijfde van de bevolking. De overgrote meerderheid van de bewoners, rond 70 procent, is boeddhistisch. En hun geloof is nauw verweven met de Sri Lankaanse staat en het nationalisme van de Singalese meerderheid.

Tijdens de 26 jaar durende burgeroorlog met de Tamil Tijgers richtte de mengelmoes van boeddhisme en nationalisme zich vooral tegen de Tamil-minderheid, die hoofdzakelijk in het noorden van het eiland woont. Maar sinds het einde van de oorlog in 2009 neemt de agressie tegen christenen en moslims toe.

Moslims worden getreiterd, hun winkels worden in brand gestoken, moskeeën worden aangevallen

Bureaucratische trucs

Veel Sri Lankaanse boeddhisten, onder wie prominente monniken, zijn bang dat de dominantie van hun geloof wordt bedreigd door de religieuze minderheden. Ambtenaren maken het christenen daarom met allerlei bureaucratische trucs lastig om nieuwe kerken te stichten. En extremisten wakkeren de haat jegens minderheden aan. Moslims worden getreiterd, hun winkels worden in brand gestoken, moskeeën worden aangevallen. Bij een anti-islamitische pogrom kwamen in 2014 drie moslims om.

Vooral de radicale boeddhistische beweging BBS, geleid door monnik Galagoda Aththe Gnanasara Thero, probeert het vuur de laatste jaren op te stoken. "Het is duidelijk dat Sri Lanka langzaam een islamitische staat wordt", stelde Gnanasara onlangs nog in een interview met de krant Ceylon Today. "Ik voorspel dat moslim-extremisten in ons land binnen vijftien jaar een oorlog beginnen die erger zal zijn dan de strijd die we hebben uitgevochten met de Tamil Tijgers."

De machthebbers op Sri Lanka reageren dubbelhartig op het extremisme. De huidige regering kwam in 2015 aan de macht met de steun van minderheden en beloofde de haatzaaierij te beteugelen, maar zij maakt die belofte tot nu toe niet waar. Meerdere leden van de regering, onder wie de minister van justitie Wijeyadasa Rajapakshe, lijken juist te sympathiseren met de radicalen. Toen BBS-leider Gnanasara in juni werd gearresteerd, werd hij dan ook meteen op borgtocht vrijgelaten. Terwijl het een christelijke mensenrechtenadvocaat rond dezelfde tijd heel anders verging.

Boeddhistische monniken bij een conferentie in de Sri Lankaanse hoofdstad Colombo. Volgens een spreker wordt hun religie bedreigd door moslim-extremisten. © ANP

'Verrader'

De prominente advocaat Lakshan Dias waagde het om in een tv-programma te melden dat zich sinds het aantreden van de regering ruim twee jaar geleden zo'n tweehonderd incidenten van agressie tegen christenen hebben voorgedaan. Justitieminister Rajapakshe reageerde woedend. De bewindsman noemde de jurist een 'verrader' die erop uit is om 'onrust te stoken'. Daarop vluchtte de advocaat naar het buitenland.

Beelden van een monnik in saf­fraan­kleu­rig gewaad die in handboeien wordt afgevoerd. Dat is hier politiek veel te riskant

"De autoriteiten hinken op twee gedachten", zegt Alan Keenan, Sri Lanka-expert van denktank International Crisis Group. "De regering wil wel hervormen, maar zij kan zich niet veroorloven de grote boeddhistische meerderheid van zich te vervreemden. Want veel boeddhisten hier delen de angsten van de extremisten. En de sangha, de geestelijkheid, geniet heel veel aanzien. Ook al slaat zo iemand als Gnanasara gevaarlijke taal uit, hij kan niet worden aangepakt, omdat hij een monnik is. Stel je voor: beelden van een monnik in saffraankleurig gewaad die in handboeien wordt afgevoerd. Dat is hier politiek veel te riskant."

De naam van de anonieme christelijke leider is bekend bij de redactie.

Ook radicalen in Burma en Thailand

Het zogenoemde theravada, de variant van het boeddhisme die dominant is in Sri Lanka, wordt ook breed nagevolgd in Burma, Thailand, Laos en Cambodja. De aanhangers gaan er prat op dat zij de oorspronkelijke boeddhistische leer en gebruiken volgen.

Vanuit Sri Lanka heeft zich binnen deze traditie een radicale stroming ontwikkeld, die fel gekant is tegen moslims en christenen, en die ook flinke aanhang heeft in Burma en in mindere mate in Thailand. Zo botsen Thaise radicale boeddhisten af en toe met moslims in het zuiden van het land, waar het regeringsleger kampt met een moslimrebellie. In Burma moet vooral de islamitische Rohingya-minderheid het ontgelden. In 2012 vielen in Burma bij rellen tussen boeddhisten en Rohingya-moslims tientallen doden.

"Het is een wijdverbreid misverstand dat het boeddhisme geweldloos is", zegt deskundige Alan Keenan van International Crisis Group. "Zeker in landen als Sri Lanka en Burma, waar het boeddhisme sterk is gepolitiseerd, is het absoluut niet geweldloos."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Moslims worden getreiterd, hun winkels worden in brand gestoken, moskeeën worden aangevallen

Beelden van een monnik in saf­fraan­kleu­rig gewaad die in handboeien wordt afgevoerd. Dat is hier politiek veel te riskant