Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een verplichte spionage-app maakt de totalitaire onderdrukking van de Oeigoeren compleet

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Een Chinese agent patrouilleert in Lukqun © afp
Minaret

Is Xinjian een openluchtmuseum, waar bezoekers kunnen zien hoe het eraan toeging in de aloude culturele revolutie van de jaren zestig en zeventig onder de communistische halfgod Mao Zedong? Of is deze islamitische provincie in het verre westen van China een futuristisch proeftuintje voor totalitaire onderdrukking via de modernste technologie? 

Op dat laatste duidt de invoering van een verplichte app, die alle informatie van een smartphone doorbrieft aan een centrale server die vervolgens opdrachten kan geven aan de gebruiker.

Lees verder na de advertentie

In Xinjian wonen ongeveer tien miljoen Oeigoeren, moslims die als moedertaal niet Chinees maar Oeigoers spreken, een soort Turks. Die taal is de plaatselijke secretaris van de communistische partij, Chen Quango, waarschijnlijk niet machtig. Hij is een etnische Chinees en de zetbaas van het bewind in Peking. Eerder mocht hij zijn repressieve kunsten vertonen in Tibet, tegen boeddhisten. Nu zijn moslims zijn prooi.

Oom agent houdt op straat mensen tegen en controleert of ze de app wel hebben

Inspiratie lijkt hij te putten uit de roman '1984' van George Orwell, een parodie op het stalinisme. Aan de fantasie van Orwell over totale staatscontrole voegt hij de zegeningen van de modernste digitale techniek toe. Sinds 2016 begeleidt hij Xinjian bij de afdaling naar steeds dieper gelegen etages van de hel. Eerder verbood hij de Koran en schoolde hij moskeeën om tot missieposten voor zijn eigen communistische pseudoreligie. Alles onder het voor de bühne sterk klinkende motto 'terreurbestrijding'.

Opvoedingskampen

Talloze Oeigoeren brengen langere of kortere tijd door in opvoedingskampen, die hun geesten moeten zuiveren van 'incorrecte' ideeën. Er zouden sinds april vorig jaar al vele honderdduizenden mensen zijn opgepakt voor een ideologische wasbeurt. Een speciale doelgroep vormen mensen onder de veertig. Hun gedachten zijn volgens de communistische partij het ergste bevuild. Ze kunnen ook zonder dat ze iets hebben 'misdaan' enkel wegens hun foute leeftijd in een kamp belanden.

Kliklijnen helpen de bevolking in toom te houden, maar ook het bestuursapparaat. Burgers moeten ambtenaren met een 'dubbel gezicht' aangeven, als ze de hand lichten met idiote regels. 'Ambtenaren met een dubbel gezicht', ook Sovjet-tiran Stalin sliep er slecht van.

Die snuffelende app is het nieuwste kroonjuweel van totalitaire onderdrukking. Vindt de centrale server politieke en andere onwenselijkheden in een smartphone dan beveelt hij via de app de eigenaar die vuiligheid te vernietigen. De app heft tevens alle bescherming op. Dat geeft vrij spel aan hackers, die de informatie op smartphones zo kunnen manipuleren dat de eigenaars een snauw van de server krijgen of erger. Een leuke manier om een vervelend medemens een hak te zetten. Een woordvoerder van een Oeigoerse organisatie in de Verenigde Staten wees in een gesprek met Radio Free Asia op het gevaar van klikgedrag als gevolg van die app. Volgens hem kunnen mensen van die allesomvattende controle zo panisch worden dat ze daarom iemand die iets 'lelijks' heeft gezegd (of niet heeft gezegd) uit een instinct van lijfsbehoud zullen verlinken. Zo hopen ze bij de partij een wit voetje te halen en zelf buiten schot te blijven.

Er zijn ook schelmen die de app gewoon niet installeren. Maar tegen die brutale apen bestaat een middel uit de premoderne oude doos: oom agent. Die houdt op straat mensen tegen en controleert of ze de app wel hebben. Zo niet, dan naar het opvoedingskamp, net als onder Mao. De app heet Jingwang: rein internet.

In de rubriek Minaret bespiegelt arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder de islamitische wereld. Eerdere afleveringen: trouw.nl/minaret

Lees ook: overal beloerd door veiligheidscamera's

China bouwt een politiestaat op in de regio Xinjiang. De oorspronkelijke bewoners, de islamitische Oeigoeren, vormen er nu een minderheid. "Elke vorm van andersdenkendheid is verboden."


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Oom agent houdt op straat mensen tegen en controleert of ze de app wel hebben