Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een opstijgend wolkje bij het sterven? Bert Keizer heeft er nog nooit één gezien.

Religie en Filosofie

Bert Keizer

Bert Keizer © Trouw
Column

Eddie Izzard zei: als bidden zou werken dan deden we het allemaal. Stel je voor, je wilt een Ferrari en na twintig uur bidden staat ie voor je deur.

Twintig uur? Ja, er moet wel sprake zijn van een zeker tarief. Het zal niet zo werken dat na één blik hemelwaarts de gebraden duiven je keuken in komen vliegen.

Lees verder na de advertentie

Hij bouwde deze duidelijke visie verder uit met een volgend visioen, waarin weer sprake is van een duidelijkheid die iedereen begrijpt maar die zich helaas nooit voordoet. Stel je voor dat de wolken uiteen scheuren en dat een jonge vrouw in gouden glans naar voren treedt en roept: 'Lieve mensen, ik ben Ida Geervliet van Zuidsingel 272 in Dordrecht, en ik zeg u: er is een hemel hoor, het is hier echt geweldig! Geen zorgen dus, enne... (op iets zachtere toon) iedereen mag binnen.'

Een dergelijke duidelijkheid is ons niet gegund rond de Uiteindelijke Dingen. Het aardige van de menselijke natuur is dat we die duidelijkheid dan wel verzinnen. Ik stond laatst voor een zaal met mijn bekende boodschap: de mens is toeval, leven lastig, niks na de dood, toen een meneer bezwaar maakte tegen mijn visie. Hij vertelde dat hij bij het sterven van zijn vrouw heel duidelijk zag hoe er zich in de laatste minuten een wolkje vormde boven haar hoofd. Dat was haar ziel, die zich losmaakte uit haar lichaam. De andere mensen in de sterfkamer zagen dat wolkje ook, maar volgens de man beseften zij niet wat het was. In zijn verdere leven is zijn gestorven vrouw nog vaak bij hem geweest. Niet als waarneembare wolk 'maar ik voelde dan haar aanwezigheid en kon met haar overleggen en haar om raad vragen'.

Dat vertrek van de ziel uit het lichaam is een fantasie waar we al vele eeuwen dol op zijn

Onzin

Wie zou durven zeggen dat zo'n man onzin verkoopt? Mijn oplossing is deze: rond een sterven zien we gebeuren wat we altijd al vermoedden of hoopten. Dat wil zeggen, types als ik zien hoe de ziel wegzinkt in het lichaam, als water in zand. En deze man ziet hoe de ziel het lichaam als een wolkje verlaat.

Ik heb meer dan duizend mensen zien sterven, maar heb nog nooit iets van een wolkje gezien of enig ander teken waaruit zou blijken dat de ziel het lichaam verliet. Dat kan wel zo zijn, maar deze meneer staat niet alleen. De middeleeuwers hadden een variant op dat wolkje. Op afbeeldingen van de dood van Maria zie je dat haar ziel in de gedaante van een klein mensje uit haar mond naar buiten komt (de laatste adem). Er staat een engel klaar met een witte doek om haar ziel naar de hemel te brengen.

Dat vertrek van de ziel uit het lichaam is een fantasie waar we al vele eeuwen dol op zijn en ook hier bestaat er een versie die mooi duidelijk is maar die ons niet gegund wordt. Pim van Lommel is de Voorganger in de Dienst van de Tijdelijke Uittreding. Ja, de bijna-doodervaring. Wat mij vooral dwarszit is het achteraf-aspect daarvan. Mensen vertellen na afloop wat er gebeurde, ze doen dat niet tijdens zo'n ervaring. Daarom hier mijn versie van een uittreding waarbij niet alleen de uittreder, maar ook de omstanders iets meemaken.

Speculaasjes

Stel u zegt: 'Ik ben nu buiten mijn lichaam, maar ik gebruik het nog wel om met jou te kunnen praten.' Dan zou ik zeggen: 'Vlieg even lichaamloos naar Soest en kijk hoeveel speculaasjes er in de koektrommel zitten bij mijn tante Eefje.' U meldt zich alweer na nauwelijks een seconde (snelheid van het licht neem ik aan) en zegt: 'Zeventien stuks, en één gebroken.' Ik bel tante Eefje en het klopt. Kijk, voor zo'n uittreding kom ik graag mijn bed uit. Helaas is deze versie nog nergens waargenomen.

Terug naar de zaal, en die meneer met het wolkje. Op een gegeven moment ging zijn mobieltje af en hij verliet de ruimte. Na afloop kwam een mevrouw uit het gedrang op me af en zei: 'Wat zou u gezegd hebben als die man zijn mobieltje aan u had gegeven met de woorden: "Ik heb mijn vrouw nu aan de lijn, legt u maar eens aan haar uit dat ze er niet is!"?' Maar helaas was ook deze ons niet gegund.

Bert Keizer is filosoof en arts bij de Levenseindekliniek. Voor Trouw schrijft hij wekelijks een column over zorg, filosofie, en de raakvlakken daartussen. Lees hier al zijn columns terug.

Deel dit artikel

Dat vertrek van de ziel uit het lichaam is een fantasie waar we al vele eeuwen dol op zijn