Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een interview met Dries van Agt is als een verbale omhelzing

Religie en Filosofie

Stijn Fens

© Trouw
Column

Ik las een goede column van Tom-Jan Meeus in NRC Handelsblad over machtige mannen die deze week van hun voetstuk vielen. Hij doelde op de 'symbolische val' van Jeroen van der Veer, president-commissaris van ING, en van Rex Tillerson, Trumps minister van buitenlandse zaken.

 Toeval of niet, beiden hadden ooit een hoge functie bij een oliebedrijf. Van der Veer bij Shell en Tillerson bij ExxonMobil. 

Lees verder na de advertentie

Beiden raakten op hun sokkel het zicht op de werkelijkheid kwijt. Zoals Meeus schrijft: 'Van der Veer onderschatte de weerzin tegen hogere bankiersbeloningen en Tillerson dacht Trump wel in bedwang te kunnen houden. Dat laatste is natuurlijk onbegonnen werk.'

Beiden vergisten zich - als ik het mag zeggen - in de vanzelfsprekendheid van hun macht.

Gelukkig zag ik deze week twee andere oudere mannen op zo'n 1400 kilometer afstand van elkaar van hun sokkel stappen en die vanzelfsprekendheid hoog in de lucht gooien, zonder dat ze een poging deden 'm op te vangen.

Franciscus

Laat ik beginnen met paus Franciscus. Afgelopen woensdag was ik met duizenden andere mensen aanwezig bij de algemene audiëntie op het Sint-Pietersplein. Altijd fijn zo'n ontmoeting met Franciscus en dan was hij ook nog eens vijf jaar paus. In de beschouwingen rond dit jubileum ging het veel over macht. Meest gehoorde conclusie: populair bij het volk, maar intern onder vuur.

Uit 15.000 kelen klonk vervolgens het OnzeVader in alle talen van de wereld. Een enigszins magische ervaring

Toen hij langs mij kwam gereden in zijn witte jeep lachte hij me toe. Hij zag er relaxed uit. Even later zat de jubilaris op zijn stoel en begon een catechese over de mis, in het bijzonder het OnzeVader en het breken van het brood. Eigenlijk was het een nogal saai verhaal. De paus leek daar zelf ook achter te komen terwijl hij bezig was zijn tekst voor te lezen. Bij elke nieuwe paragraaf zakte zijn stem een beetje verder weg. Franciscus sprak ook nog eens Italiaans, waardoor veel van de aanwezigen er niets van begrepen. Geen vanzelfsprekende aandacht meer, ook al spreekt de paus. Maar toen legde hij zijn toespraak weg, keek op en vroeg iedereen het OnzeVader te bidden, in zijn of haar taal. Franciscus stapte van zijn sokkel en werd weer pastoor. Uit 15.000 kelen klonk vervolgens het OnzeVader in alle talen van de wereld. Een enigszins magische ervaring.

Dries van Agt

Terug in het vaderland keek ik uitgesteld naar oud-premier Dries van Agt in 'Adieu God?', een tv-programma waarin Tijs van den Brink met min of meer terecht bekende Nederlanders praat over God en geloof. Een interview met Van Agt is als een verbale omhelzing. Het begin was al heerlijk. Van Agt keek de camera in, terwijl je hem buiten beeld hoorde praten. Wat hij van het programma verwachtte. "Ik verwacht te worden bestormd met 'n aantal vragen. Over geloof, in bijzonderheid het christendom, waarop ik het antwoord waarachtig niet weet. Verder weet ik het niet. De rest is avontuur."

Toen moest het gesprek nog beginnen!

De rest mocht er ook zijn. De zekerheden van zijn jeugd had Van Agt als het om geloof ging, verlaten. Maar pas laat, vertelde hij. Tijdens zijn werkzame leven had hij bijvoorbeeld zich nooit de vraag gesteld of God wel bestond. Te druk, gaf hij toe. Nu had hij meer tijd. Tegenwoordig houdt de 87-jarige oud-premier zich bezig met astronomie. Bij die bekentenis boog hij licht voorover. Vervolgens zei hij iets moois dat ik hier graag herhaal. "Wij maken deel uit van een groep van hemellichamen, bestaande uit MILJARDEN... Ja, ik zeg het met stemverheffing, omdat het zo hoogst indrukwekkend is. En dan wordt het knap moeilijk om te blijven geloven dat de grote CREATOR, de SCHEPPER, de ALBEHEERDER hiervan, dat die zich zo op een bijzondere wijze, zou hebben ingelaten met dat ene stofje dat deel uitmaakt van dat ene miljard van die miljarden en miljarden die er zijn. Zozeer zelfs, zo luidt het toch in ons dierbare christelijk geloof, door zijn zoon daarheen te zenden."

Taal die voor je ogen als een cadeau wordt uitgepakt.

Ach Van Agt, de vanzelfsprekendheid verlaten en de twijfel gevonden. Hij geloofde nog altijd in God, maar, klonk het bijna handenwrijvend: "Ja, ik zoek door. Ik zoek door."

Hier zat een jonge man van 87 jaar oud. Geen verlangen meer naar macht, laat staan zin om ooit nog op een sokkel te staan.

Meer columns van Stijn Fens vindt u hier.

Deel dit artikel

Uit 15.000 kelen klonk vervolgens het OnzeVader in alle talen van de wereld. Een enigszins magische ervaring