Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dichter bij God door massage en meditatie

religie en filosofie

Kiki Kolman

© COLOURBOX

De christelijke spiritualiteit krijgt steeds steviger voet aan de grond in Nederland. Wat heeft meditatie en massage te maken met God?

"Dit is nardusolie. Hiermee zalfde Maria Jezus." Tjitske Volkerink laat een klein flesje rondgaan in het Centrum voor Christelijke Spiritualiteit in Hilversum. De twaalf aanwezigen ruiken er allemaal aan. "Als ik het bijbelverhaal lees, heb ik altijd een heel andere geur in mijn hoofd", zegt een van hen. Er volgen flesjes met wierook, mirre, cassia, sandelhout. Allemaal 'helende oliën uit de Bijbel'. "Nardusolie helpt ook tegen allergieën en ontstekingen", vertelt Volkerink. De oliën kunnen worden ingenomen, op de huid worden gesmeerd of via een diffuser worden verspreid voor de geur.

Lees verder na de advertentie

Behalve in etherische oliën specialiseert Volkerink zich in christelijke meditatie, stiltewandelingen en massage. Twee jaar geleden opende ze haar Christelijk Spiritueel Centrum. Wie de steile, houten trap boven de huisartsenpraktijk opklimt, vindt op de zolderkamer een zelfgetimmerd houten kruis met daarnaast een kandelaar en een Bijbel. Dit is de meditatieruimte.

Volkerink past met haar centrum in een trend: christelijke spiritualiteit heeft de afgelopen twintig jaar een vlucht genomen

Volkerink past met haar centrum in een trend: christelijke spiritualiteit heeft de afgelopen twintig jaar een vlucht genomen. Mensen vinden God niet langer alleen in de kerk, maar in de stilte. Of in henzelf. Wat betekent christelijke spiritualiteit voor de beoefenaars? En hoe verhoudt zij zich tot de kerk?

Terwijl het in de kerk vaak gaat over wat er in de Bijbel staat, draait het bij spiritualiteit om persoonlijke beleving. Niet kennis over God, maar het ervaren van God is van belang. Herman Westerink, onderzoeker bij het Titus Brandsma Instituut voor spiritualiteit, stelt dat christelijke spiritualiteit altijd gericht is op God en op een 'persoonlijk transformatieproces'. "Dit heet soms bekering, soms een af te leggen weg of een te beklimmen trap. Je komt er in ieder geval altijd anders uit dan hoe je erin ging."

Stiltemeditatie

Dat geldt ook voor Volkerink. Opgegroeid in een gereformeerd-vrijgemaakt gezin, was het geloof voor haar heel kennisgericht. "Ik dacht altijd: als er een levende God is, moet er toch meer zijn dan een 2000 jaar oud boek om in te lezen?" Zo kwam ze uit bij stiltemeditatie. "In de stilte gebeurt veel. Je komt eerst jezelf tegen en daarna kun je een andere laag bereiken. Sommige mensen omschrijven dit als 'een gevoel van liefde' of 'energie'. Het kan ook een lied of beeld zijn dat in je opkomt. Ik verbind dit gevoel aan God."

Tijdens me­di­ta­tie­ses­sies nodigt Volkerink haar cursisten uit om zich te focussen op een woord uit de Bijbel of te kijken naar het kruis

Tijdens meditatiesessies nodigt Volkerink haar cursisten uit om zich te focussen op een woord uit de Bijbel of te kijken naar het kruis. "In mijn massages zie ik mensen als geheel, niet slechts als een lichaam. Ik vraag de Heilige Geest de persoon te zegenen, te geven wat zij nodig heeft."

Spiritualiteitskenner Westerink herkent in deze praktijken een fusion. Met elementen uit de christelijke mystiek, waarbij mensen zich volledig wijden aan de eenheid met God. Deze vorm bestaat al sinds de zevende eeuw. Tegelijkertijd maken spirituelen als Volkerink gebruik van technieken die zijn overgenomen uit de oosterse traditie.

Dat deze trend juist nu voet aan de grond krijgt, heeft volgens Westerink te maken met hoe mensen zich in seculier Nederland verhouden tot traditionele religie. "Mensen hebben vaak geen sterke binding met de kerk, maar zijn wel op zoek naar zingeving. Ze stellen een religieus pakket samen. De christelijke spirituele centra voorzien schijnbaar in een behoefte die de kerk niet meer kan vervullen."

Volkerink herkent dit. "Mensen zijn op zoek naar contact met liefde en vrede. Ik denk dat kerken dit niet goed aanvoelden. Zij hebben het rationeel over hoe je je moet gedragen, maar dat helpt niet om liefde en vrede te beleven." In haar centrum ziet Volkerink zowel kerkgangers die behoefte hebben aan meer persoonlijke beleving, als niet-gelovige zinzoekers. "De drempel naar een workshop is voor hen lager dan naar de kerkgemeenschap."

Volgens Volkerink is het daarom waardevol dat ze technieken gebruikt van buiten de kerk. "Waarom zouden we iets moois als masseren overlaten aan therapeuten die hun inspiratie halen uit de oosterse traditie? Dit is iets wat God gegeven heeft. Laten we daarvan genieten."

Juist omdat spirituelen zich buiten de gebaande paden van de kerk begeven, beschouwt die laatste hen vaak als bedreiging. "De relatie tussen mystici en de kerk was altijd al gespannen", vertelt Westerink. Mystiek is moeilijk te institutionaliseren. "Je kunt niet zeggen: Als ik een ervaring heb, moeten anderen dat ook zo ervaren. De kerk wordt hier onzeker van; luisteren deze mensen nog wel naar de pastoor of dominee?"

Toch zoekt de Protestantse Kerk Nederland (PKN) wel toenadering. Via pioniersplekken stimuleert zij vernieuwing binnen de kerk. Volkerink is sinds kort zo'n pionier. Ze krijgt toegang tot een netwerk met andere pioniers, een beetje financiering en de PKN koppelde haar aan de Protestantse Gemeente Hilversum. "Daar vonden ze mij eerst een beetje vreemd."

Ik dacht altijd: als het in mijn hoofd klopt, komt het wel goed. Maar God heeft ons ook nog een lichaam gegeven

Inez Bolks

Na een lang kennismakingsproces tekenden ze een samenwerkingscontract. Dat betekent dat Volkerink zich via de kerk voor kan stellen aan de leden. "Ik ga hen laten zien wie ik ben en wat ik doe. Op de langere termijn moet de samenwerking ook een formele vorm aannemen."

Bezinnen

Jan Verdam, scriba van de Protestantse Gemeente Hilversum, herinnert zich ook de aarzeling van zijn kant. "Maar mevrouw Volkerink maakte duidelijk dat de basis van waaruit zij werkt, het Evangelie, herkenbaar is voor ons." De pioniersplek is volgens Verdam belangrijk om de kerk bij de tijd te houden. "We moeten bezinnen op hoe we in de toekomst werken. Mensen verschillen in de manieren waarop ze geraakt worden door het geloof. We moeten ons afvragen of we niet te lang zijn doorgegaan in de traditionele geloofsvormen."

Terug naar het Christelijk Spiritueel Centrum en de helende oliën. De meeste aanwezigen zijn actieve kerkbezoekers, maar niet uit de kerk in Hilversum. Inez Bolks (42) is al een paar keer in het centrum geweest. Ze deed met haar echtgenoot een massagecursus en probeerde meditatie. "Na die sessie dacht ik: er is iets met me gebeurd. Wat precies, dat kan ik niet omschrijven." Als gelovige wordt ze aangetrokken tot de spiritualiteit. "Als christenen zitten we soms zo in ons hoofd. Ik dacht ook altijd: als het in mijn hoofd klopt, komt het wel goed. Maar God heeft ons ook een lichaam gegeven."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Volkerink past met haar centrum in een trend: christelijke spiritualiteit heeft de afgelopen twintig jaar een vlucht genomen

Tijdens me­di­ta­tie­ses­sies nodigt Volkerink haar cursisten uit om zich te focussen op een woord uit de Bijbel of te kijken naar het kruis

Ik dacht altijd: als het in mijn hoofd klopt, komt het wel goed. Maar God heeft ons ook nog een lichaam gegeven

Inez Bolks

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.