Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Deze zomer is er een vol problemen voor paus Franciscus

religie en filosofie

Stijn Fens

Paus Franciscus sprak de jongeren toe op de Wereldjongerendagen in het Poolse Krakau. © afp

Paus Franciscus wordt deze zomer achtervolgd door drie affaires. Het raakt de paus in zijn hervormingsprogramma.

Na een zomerstop van een maand hervat paus Franciscus vanochtend zijn algemene audiënties op het Sint-Pietersplein. We zullen het bekende beeld zien: een paus die in een open auto door een enthousiaste menigte rijdt en af en toe stopt om een baby vast te houden. De audiëntie betekent in feite het einde van Franciscus’ vakantie. De hele maand juli ontving hij geen regeringsleiders of staatshoofden. Toch zal de paus zelf zeggen dat hij gewoon heeft doorgewerkt. Als de armen niet met vakantie kunnen, ga ik ook niet, vindt hij.

Lees verder na de advertentie

Wat de paus de afgelopen weken met zijn vrije tijd heeft gedaan, is niet bekend. Waarschijnlijk heeft hij zich voorbereid op zijn reis naar Colombia begin september. Dossiers lezen, aan toespraken werken. Verder lijkt hij zijn e-mailbox te hebben leeggemaakt. Zo kreeg een Argentijnse religieuze die werkt onder transgenders, bericht van Franciscus. “Ik denk aan jou en jouw klooster en ook aan de mensen met wie jij werkt. Zeg ze dat maar”, schreef hij. Dit soort berichten doet het goed in de media. Een paus die zich bekommert om een groep die zich in de marge van de kerk bevindt. Een welkome afwisseling van het nieuws dat deze zomer uit het Vaticaan kwam. Dat was vaak niet best. Eigenlijk heeft Franciscus niet zo’n leuke zomer achter de rug.

Seksueel misbruik

Het begon allemaal op 29 juni toen bekend werd dat een van zijn naaste medewerkers, de Australische curiekardinaal George Pell, in zijn vaderland wordt vervolgd voor meerdere aanklachten van seksueel misbruik. Pell kreeg van Franciscus meteen verlof om zichzelf te kunnen verdedigen. Twee dagen later, op 1 juli, belandde een andere prominente kardinaal op een zijspoor. Franciscus besloot de termijn van kardinaal Gerhard Ludwig Müller als prefect van de machtige Congregatie voor de Geloofsleer niet te verlengen. Dat is zeer ongebruikelijk. Normaal blijft iemand in die functie aan tot hij 75 jaar oud is. Müller liet later weten dat hij verbaasd was over de manier waarop hij het nieuws over zijn vertrek van Franciscus te horen kreeg. Dat gebeurde in precies één minuut en een rede voor zijn verwijdering kreeg hij niet. “Deze manier van doen kan ik niet accepteren”, zei Müller tegen een Duitse krant.

De affaires hebben een gemene deler: alle drie raken ze paus Franciscus en zijn her­vor­mings­pro­gram­ma.

Het vertrek van Müller en zeker de manier waarop, viel slecht bij de traditionele vleugel binnen de rooms-katholieke kerk met wie Franciscus toch al een moeizame relatie heeft. Het gemor in de gangen was tot ver buiten het Vaticaan te horen. En dit was nog niet alles.

De Australische curiekardinaal George Pell © Getty Images

Corruptie

Vorige maand werd bekend dat de Vaticaanse justitie een proces begint tegen twee oud-bestuurders van de Fondazione Bambino Gesù. Dat is het pauselijke kinderziekenhuis in Rome. De kwestie speelde al een tijdje. Het gaat om Giuseppe Profiti en Massimo Spina. Zij zouden ruim 400.000 euro hebben onttrokken aan het ziekenhuis en die aan een aannemer hebben gegeven die met dat geld het appartement moest opknappen van kardinaal Tarcisio Bertone, onder paus Benedictus XVI de tweede man in het Vaticaan. Profiti beweert dat het bedrag moet worden gezien als investering. Hij zou van plan zijn het ruime appartement van de kardinaal te gebruiken voor evenementen waarbij geld voor zieke kinderen zou worden opgehaald.

Toen de eerste berichten over corruptie bij het pauselijk kinderziekenhuis eind 2015 naar buiten kwamen, schonk Bertone 150.000 euro aan het Bambino Gesù. Hij vertelde erbij niet geweten te hebben dat het kinderziekenhuis de verbouwing van zijn appartement had betaald. Later bleek de bewuste aannemer een goede vriend van hem te zijn. Dat hielp niet echt om allerlei boze vermoedens te laten verdwijnen. Of Bertone gehoord gaat worden weten we niet. Het proces wordt op 7 september voortgezet als de paus in Colombia zit.

Een kardinaal die wordt vervolgd voor misbruik, een andere kardinaal van wie de termijn niet wordt verlengd en twee pauselijke ziekenhuisbonzen die aan creatief boekhouden doen. Drie affaires die in feite niets met elkaar te maken hebben, maar er is wel een gemene deler: alle drie raken ze paus Franciscus en zijn hervormingsprogramma.

Speerpunten

Kardinaal Pell is prefect van het Secretariaat voor de Economie en in die functie een vooruitgeschoven pion in de hervorming van de Vaticaanse financiën, een van de speerpunten van Franciscus’ pontificaat. Het feit dat Pell de komende tijd druk zal zijn met zijn eigen verdediging, is ‘slecht nieuws’ voor diezelfde hervorming, om de Amerikaanse Vati¬caankenner John Allen te citeren. Het proces tegen Pell begon vorige week in Melbourne en gaat in september verder.

Ondertussen is het Secretariaat voor Economie dat allerlei moderne managementtechnieken in het Vaticaan wil introduceren en al wat klappen heeft gekregen de afgelopen tijd, in feite tandeloos.

Toen de paus Pell in 2014 op deze hoge post benoemde, werd hij al gewaarschuwd door slachtoffers van misbruik. Volgens hen had de kardinaal als aartsbisschop van Melbourne misbruikzaken in de doofpot gestopt. Paus Franciscus zette de benoeming door. Nu komen daar beschuldigingen van misbruik bij. Pell houdt zelf vol dat hij onschuldig is en wie weet wordt hij wel vrijgesproken. De kardinaal heeft aangegeven in dat geval naar Rome terug te komen en zijn werk voort te zetten. Maar ondertussen is er dus al veel schade aangericht. Ook op dat andere zo ingewikkelde beleidsterrein: seksueel misbruik. Franciscus wil een paus zijn van zero tolerance naar misbruikers en bisschoppen en oversten die hun de hand boven het hoofd houden. De paus heeft gezegd het proces tegen George Pell te willen afwachten, voordat hij zijn oordeel vormt. Maar slachtoffers van misbruik vinden dat hij al veel te lang geduld heeft gehad met zijn financiële rechterhand. Het beeld van de ‘zero tolerance paus’ wankelt.

De Argentijnse paus blijft de lieveling van de media, al bijna vierenhalf jaar lang

En je kunt als paus nog zo je mond vol hebben over financiële transparantie, als twee bestuurders van een pauselijk kinderziekenhuis de hand lichten met de door jou beleden principes, kunnen mensen ook gaan denken dat je de boel niet onder controle hebt en dat die financiële hervorming voor geen meter opschiet.

De al aangehaalde Allen signaleert op de website Crux nog iets anders: wat er ook voor slechts gebeurt in het Vaticaan, het lijkt niet aan Franciscus te kleven. De Argentijnse paus blijft de lieveling van de media, al bijna vierenhalf jaar lang. Allen spreekt over wittebroodsweken die maar niet ophouden.

Dat neemt niet weg dat Franciscus het moeilijk heeft. Bovendien heeft hij met het vertrek van Müller niet voor het eerst zijn eigen oppositie gecreëerd. Ook een populaire paus kan niet zonder draagvlak als hij wil hervormen. Inderdaad, de mensen blijven komen naar het plein en nog steeds sluiten de paus en zijn fans elkaar elke woensdag elkaar in de armen. Maar wie goed kijkt ziet een pontificaat in zwaar weer.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
De affaires hebben een gemene deler: alle drie raken ze paus Franciscus en zijn her­vor­mings­pro­gram­ma.

De Argentijnse paus blijft de lieveling van de media, al bijna vierenhalf jaar lang