Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Chinese Hui-moslims ondergaan een religieonderdrukking light, maar die is al dreigend genoeg

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Chinese Hui-moslims tijdens het gebed in de Xiguan Moskee in Yinchuan, de hoofdstad van de Chinese autonome regio Ningxia, in het noordwesten van China. © EPA
Minaret

Elke Culturele Revolutie is er een te veel. Maar de Chinese Hui-moslims maken die beproeving na ruim veertig jaar voor de tweede maal mee. 

Eigenlijk beleefden ze zelfs drie grote omwentelingen. Eerst moesten ze zich, in de jaren zestig en zeventig, van Chinezen omscholen tot cultureel onbeschreven bladen. Net als alle andere Chinezen overigens, want de oude cultuur moest van de 'grote roerganger' Mao Zedong kapot, ter wille van de gouden dageraad van de nieuwe communistische mens. Geheel in stijl van de 'Internationale': 'Sterft gij oude vormen en gedachten'. Later werden de Hui's namaak-Arabieren, na een spectaculaire U-bocht van de communistische partij. Maar sinds een paar jaar moeten ze, omwenteling drie, weer Chinezen worden. Terug naar af.

Lees verder na de advertentie
Hui's vragen zich af of hun hetzelfde lot wacht als hun Oeigoerse ge­loofs­broe­ders in hun volgepropte her­op­voe­dings­kam­pen

Het is een rare tombola. Vijftig jaar geleden sloopten horden revolutionaire jongeren eeuwenoude moskeeën die in fraaie Chinese stijl waren opgetrokken. Hun mooiste godshuizen bouwden de Hui's zo'n vijfhonderd jaar geleden. Ze zagen er onberispelijk Chinees uit. Maar juist dat bezegelde hun lot. Mao's radicaal nieuwe cultuur betekende ook het doodvonnis voor oude bouwkunst. Er zijn nog maar weinig traditionele houten Chinese moskeeën over.

Het stamgebied van de tien miljoen Hui's is de noordelijke provincie Ningxia. In het westen van China leeft een andere groep moslims, even groot, de Oeigoeren. Ze zijn elkaars tegenpolen. De Oeigoeren spreken als moedertaal geen Chinees maar een soort Turks. Verbeten verdedigen ze hun eigen identiteit, tegen een hoge prijs. De Hui's daarentegen volgden van oudsher een strategie van assimilatie. Ze zouden verre nazaten zijn van Iraanse, Mongoolse en Arabische handelaars van de beroemde zijderoute. Maar hun moedertaal is Chinees.

Midden-Oosterse mode

Nadat de Culturele Revolutie van de jaren zestig en zeventig was uitgeraasd mocht religie weer een beetje. En plotseling was het over met die Hui-strategie van aanpassing. Na hun bittere ervaringen met China zochten de Hui's hun inspiratie in de moslimwereld. Er verschenen nieuwe moskeeën, nu in Midden-Oosterse stijl: een betonnen casco, versierselen in Arabisch schoonschrift en uivormige, groene koepels. Die 'moderne' gebedshuizen lopen nu op hun beurt gevaar.

Jarenlang moedigde de Chinese overheid de 'Midden-Oosterse' mode aan, om de Arabische wereld te paaien en toeristen te trekken. Hui's kleedden zich 'Arabisch' en werden een soort Volendammers in klederdracht, aangegaapt door Golfarabieren. In de stad Yinchuan kwam een islamitisch themapark. Straatnamen kregen een Arabische vertaling. Restaurants dosten zich uit met Arabische versierselen, souvenirwinkels verkochten islamboeken. Hui's leerden Arabisch. Sommigen werden tussenhandelaars in de Golfstaten. Pronkjuweel werd de 'Arabische' Nanguanmoskee.

De krant South China Morning Post, uitgegeven in Hongkong, bekeek het Yinchuan van nu. Het themapark is omgedoopt tot 'Straat van de Eenheid'. De halve manen zijn verwijderd. Ook Arabische ornamenten van winkels zijn verdwenen. De bouw van nieuwe 'Midden-Oosterse' moskeeën is taboe. Het lot van de bestaande is onzeker. Godshuizen moeten er voortaan weer Chinees uitzien. De angst regeert. Het Chinese bewind is zich kapot geschrokken van Midden-Oosterse terreur en Hui's vragen zich af of hun hetzelfde lot wacht als hun Oeigoerse geloofsbroeders in hun volgepropte heropvoedingskampen. Voorlopig ondergaan de Hui's nog religieonderdrukking light, maar die is al dreigend genoeg.

Arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder deelt in de rubriek 'In de schaduw van de minaret' bespiegelingen over de islamitische wereld. Lees meer afleveringen op trouw.nl/minaret.

Lees ook: Religie is in China terug van nooit weggeweest

Nieuws over religie in China gaat steeds over onderdrukking - Tibetaanse boeddhisten, Oeigoerse moslims en protestanten hebben het zwaar te verduren. Amerikaanse journalist Ian Johnson volgde een jaar lang drie religieuze gemeenschappen in China en zag dat het land ook een religieuze opleving kent.

Deel dit artikel

Hui's vragen zich af of hun hetzelfde lot wacht als hun Oeigoerse ge­loofs­broe­ders in hun volgepropte her­op­voe­dings­kam­pen