Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De bouwpastoor van Almere: ‘Collega’s weten niet wat ze horen’

Religie en Filosofie

Stijn Fens

Pastoor Koppers: 'Uiteindelijk zullen de migranten ervoor zorgen dat de kerken het in de steden gaan overleven'. © Maartje Geels

In Almere wordt binnenkort de eerste paal geslagen voor een nieuwe katholieke kerk. Een zeldzaamheid in Nederland. Pastoor Sandor Koppers: 'Collega's weten niet wat ze horen.'

Alles is nog rustig rond het grote grasveld naast de Intratuin in de Muziekwijk van Almere waar straten luisteren naar namen als Contrabasweg en Bob Marleystraat. Maar als het aan pastoor Sandor Koppers ligt, is het snel gedaan met de rust. Hier moet namelijk volgend jaar een nieuwe katholieke kerk staan. "We hadden liever in het centrum van Almere gezeten, maar dat is al vol gepland. Nu ja, doordat we dicht tegen de ringweg aan liggen zijn we in ieder geval goed per auto bereikbaar."

Lees verder na de advertentie
'We gebruiken nog weleens wierook, die blijft vaak hangen en dan krijgen we commentaar van de protestanten die na ons komen'

Koppers over het delen van een kerkgebouw met protestanten

Koppers (54) noemt zichzelf een pionier. Dat past wel bij Almere, de nog altijd nieuwe stad in het nieuwe land. De pastoor gaat iets geks doen, iets wat in katholiek Nederland eigenlijk voor onmogelijk wordt gehouden. Terwijl veel van zijn collega's bezig zijn met het sluiten van kerken ("Ze weten niet wat ze horen") , laat hij voor maar liefst 3,2 miljoen euro een nieuw kerkgebouw neerzetten.

"Het is uniek ja. Er worden met enige regelmaat nog nieuwe protestantse kerken gebouwd, maar bij rooms-katholieke kerken is dat een ander verhaal. In Nederland ben ik de enige bouwpastoor, zoals wij dat noemen. Het komt erop neer dat we op een bepaalde manier uit ons jasje zijn gegroeid, maar we wilden ook na al die jaren een gebouw voor ons zelf."

'In Almere zie je de wereldkerk in optima forma'

De pastoor ontvangt in het tijdelijke parochiecentrum dat gehuisvest is boven een fysiotherapiepraktijk op een anoniem industrieterrein. "We hebben al een aantal gebouwen afgestoten. Dit konden we voor een tijdje huren op weg naar de nieuwe situatie." Aan de muur hangt een foto van paus Franciscus en er hangt een aankondiging van een sponsoractie die geld moet opleveren voor de nieuwe kerk. "Tot voor kort hadden we hier in Almere drie kerkgebouwen die we deelden met de protestanten. Dat is zo bepaald bij de bouw van de stad in de jaren tachtig van de vorige eeuw. 'Gaan jullie nou maar bij elkaar zitten.' Dat scheelde om te beginnen een hoop geld. We hebben altijd prima samengewerkt, maar het gaf toch ook wat praktische problemen. Zo moesten het tabernakel (de kluis waarin wij de geconsacreerde hosties bewaren) en het mariabeeld achter een muur worden geplaatst omdat anders protestanten er aanstoot aan zouden kunnen nemen. Ook gebruiken we nog weleens wierook, die blijft vaak hangen en dan krijgen we commentaar van de protestanten die na ons komen." Niet ideaal dus. Het verlangen naar een eigen plek nam toe. Maar er was nog een ander probleem, een soort van luxeprobleem.

Almere telt 200.000 inwoners, van wie tien procent in naam katholiek is. Met name door de toestroom van migrantengelovigen blijft dat aantal redelijk op peil. Koppers: "Almere is zeer internationaal, er wonen mensen uit allerlei landen. In deze stad zie je de wereldkerk in optima forma. Wij hebben gelovigen uit Afrika, Azië, Latijns-Amerika en uit Polen. De Nederlanders zijn bijna in de minderheid. In Almere Haven liep het wat minder. Daar is niet zoveel nieuwbouw en is er ook weinig instroom van allochtonen, maar in onze kerk in het centrum werd de toeloop van met name migrantengelovigen zo groot dat we met te veel mensen in één ruimte verbleven waardoor er gevaarlijke situaties ontstonden. Toen hebben we maar de knoop doorgehakt en besloten een nieuwe kerk te gaan bouwen. Dat was twaalf jaar geleden."

'Je kan beter toestemming vragen een reuzenrad in Almere neer te zetten. Dat ziet de gemeente liever.'

Gesneuvelde toren

Het bisdom Haarlem-Amsterdam, waar Almere onder valt, vond het een mooi plan. Het hecht zeer aan een eigen gebouw voor de katholieken in Almere, maar de bisdomleiding zag toch wel financiële problemen. "Het bisdom heeft natuurlijk niet zomaar een paar miljoen klaarliggen." Een eerste ontwerp bleek ruim anderhalf miljoen te duur. Er kwam een nieuw, goedkoper plan waarbij de oorspronkelijk geplande toren sneuvelde. Ook de gemeente Almere stond niet te springen. "De gemeente hier doet er alles aan om een zo seculier mogelijk imago op te houden", zegt pastoor Koppers. "Ze zitten niet te wachten op nieuwe kerken. Dus daarom die plek bij die uitvalsweg. Je kan beter toestemming vragen een reuzenrad in Almere neer te zetten. Dat zien ze liever. Ze gaan hier namelijk in 2022 de Floriade organiseren."

Alles lijkt nu op de rit. Alle toestemmingen zijn binnen en aannemers is gevraagd offertes in te dienen. Hopelijk kan de kerk in de herfst van 2019 in gebruik worden genomen. Trots haalt pastoor Koppers de maquette tevoorschijn van de nieuwe kerk die de naam van de heilige Bonifatius zal gaan dragen. Een sobere kerk met een voorhal, een Mariakapel en een ontmoetingsruimte om na de mis koffie te kunnen drinken. Maar, moet Koppers toegeven: eigenlijk is de kerk bij voorbaat al te klein. "Dat komt allemaal door die bezuiniging van anderhalf miljoen. Eigenlijk hebben we maar ruimte voor 325 mensen, terwijl we bijna het dubbele nodig hebben. Dus houden we noodgedwongen twee missen op zondag."

Niet alles is fantastisch in katholiek Almere. Koppers benadrukt dat het uiteindelijk ook om een sanering gaat. "We gaan van drie kerkgebouwen terug naar één." Toch zijn volgens hem in Almere de contouren zichtbaar van een nieuwe toekomst voor de katholieke kerk in ons land. "Uiteindelijk zullen de migranten ervoor zorgen dat de kerken het in de steden gaan overleven, in tegenstelling tot het platteland waarvoor ik het somber in zie. Een stad als Utrecht heeft het dan lastig , daar staan allemaal monumentale kerken die je niet zomaar kan slopen. In Almere kun je veel gemakkelijker opnieuw beginnen."

Lees ook: Kerken krimpen, maar religiositeit is volop aanwezig

In plaats van helder omlijnde groepen worden geloofsgemeenschappen vloeibaarder, schreef chef religie en filosofie Nico de Fijter vorig jaar. "Een gelovige gaat dan niet meer naar één kerk of andersoortige zingevingsplek, maar put uit een netwerk van plekken van zingeving, waar de kerk dan wellicht ook deel van uit maakt."

Deel dit artikel

'We gebruiken nog weleens wierook, die blijft vaak hangen en dan krijgen we commentaar van de protestanten die na ons komen'

Koppers over het delen van een kerkgebouw met protestanten

'In Almere zie je de wereldkerk in optima forma'

'Je kan beter toestemming vragen een reuzenrad in Almere neer te zetten. Dat ziet de gemeente liever.'