Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Amsterdamse Bhagwancommune is nog springlevend

Religie en Filosofie

Marissa Klaver

Groepsmeditatie in de Osho Mevlana Commune. © Werry Crone
Reportage

De Bhagwanbeweging staat weer eens volop in de belangstelling, nu dankzij de documentaire 'Wild, Wild Country' op Netflix. Osho, de overleden goeroe, blijkt springlevend in een Amsterdamse commune.

In de meditatieruimte van de Osho Mevlana Commune in Amsterdam hangt een wit gewaad met zwarte biezen. Eronder roze blaadjes en brandende kaarsjes. Ook staat er een foto van de man die het gewaad ooit heeft gedragen: Bhagwan Shree Rajneesh, 'Osho', de Indiase goeroe, die in de jaren zeventig en tachtig erg populair was. Hij riep op tot meditatie om jezelf te bevrijden van de beperkingen die je jezelf oplegt.

Lees verder na de advertentie

Prabuddha Balcombe (32) woont hier twee jaar. "Dit gewaad herinnert me eraan dat hij een echt persoon was." Tarangita Bosman (64) vond het kledingstuk op de zolder van het naburige pand, waarin bijna dertig jaar geleden een grote commune was gevestigd. Toen woonden er tweehonderd 'sannyasins' in De Pijp, nu vijfentwintig. Hun vrije seksuele moraal was berucht. Voor Balcombe, uit Groot-Brittannië, was dat niet de reden om hier te gaan wonen. "Het is praktisch. Door de huishoudelijke taken te verdelen, heb ik meer tijd om te mediteren. Ik ben hier voor mezelf, niet voor anderen."

Fascisme zit in ons allemaal, we moeten alert blijven.

Radicale feministe

Osho overleed in 1990, maar hier verdween hij nooit. In het trappenhuis hangt een levensgroot portret van de goeroe. Ook in de kamer van Balcombe prijken meerdere foto's, om zijn nek hangt een kralenketting waar een portretje van Osho aan bungelt. Hij is een nieuwkomer in de commune, Bosman woont er al 27 jaar. Begin jaren tachtig wilde ze als radicale feministe een kritisch stuk over de goeroe schrijven, totdat ze een van zijn boeken las. "Ik stond voortdurend op de barricade, maar Osho zei: de revolutie vanbinnen is de enige die telt. Er klikte iets."

Bosman vertrok naar Oregon, waar een commune met honderden sannyasins was. In de documentaire 'Wild, Wild Country' op Netflix is te zien hoe machtsmisbruik, geweld en een luxe levensstijl de overhand nemen. "Voor mij was het de meest fantastische tijd van mijn leven", zegt Bosman. "Er zijn verkeerde dingen gebeurd. Osho heeft daar achteraf een les uitgetrokken. Fascisme zit in ons allemaal, we moeten alert blijven."

© Werry Crone

Tweemaal daags is er een groepsmeditatie, waar buitenstaanders ook welkom zijn. Donderdagavond zijn er negen bewoners en bezoekers. Het begint energiek. De aanwezigen zwaaien met hun armen en dansen op Indiase muziek. Balcombe, in kraakwitte kleding, glimlacht gelukzalig. Er klinkt tromgeroffel, zijn handen gaan de lucht in. "Osho!"

Op een beeldscherm dat naast zijn gewaad hangt is Osho te zien. De goeroe draagt een grijze muts en praat langzaam: "Ze willen dat je faalt, want jouw mislukking is hun succes". De deelnemers zitten in lotushouding aan zijn voeten, sommigen met de ogen dicht. Als de overleden goeroe een grapje maakt, schieten sommigen in de lach.

Na afloop straalt de rust van Balcombe's gezicht. "Sinds ik elke dag mediteer is mijn leven geweldig." Lachend: "En dan te bedenken dat ik hem eerst een enge man vond."

Goeroe sprak grote groep mensen aan

In de jaren zeventig en tachtig had de Bhagwanbeweging wereldwijd zeker een kwart miljoen volgelingen. Het aantal Nederlandse sannyasins werd geschat op enkele duizenden. Het gedachtengoed van Osho was vooral populair onder kunstenaars en intellectuelen, zoals zanger Ramses Shaffy, acteur Albert Mol en psychiater Jan Foudraine.

Aanhangers van Osho waren in zijn hoogtijdagen te herkennen aan hun oranje en rode gewaden. Die dragen ze nu meestal niet meer en de grote communes in Nederland zijn gesloten. Osho-meditaties worden nog wel aangeboden in kleinere communes en meditatiecentra in onder meer Den Haag, Groningen en Egmond aan Zee.

Osho vervulde een grote behoefte aan bevrijding van de burgerlijkheid

Paul van der Velde, hoogleraar Aziatische religies Radboud Universiteit

Volgens Paul van der Velde, hoogleraar Aziatische religies aan de Radboud Universiteit, is de invloed van Osho enorm geweest. "Groter dan de hoeveelheid mensen die in het oranje en rood liepen al deed vermoeden. Osho vervulde een grote behoefte aan bevrijding van de burgerlijkheid. Een vrije seksuele moraal speelde daarin een grote rol, maar verder zat er geen heel concrete boodschap in."

Lees ook: Het rode gevaar uit India, in een slaperig Amerikaans stadje

De serie over Bhagwan en zijn volgelingen zijn vaker documentaires gemaakt. Maar 'Wild Wild Country' belicht de sekte op geheel eigen wijze.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Fascisme zit in ons allemaal, we moeten alert blijven.

Osho vervulde een grote behoefte aan bevrijding van de burgerlijkheid

Paul van der Velde, hoogleraar Aziatische religies Radboud Universiteit