Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Christenen en joden horen er in de 'joods-christelijke cultuur' van de PVV niet bij

religie en filosofie

Gerrit-Jan Kleinjan

Geert Wilders in de plaatselijke synagoge in Bourtange, archieffoto. © Herman Engbers/ Hollandse Hoogte

Wat heeft de PVV met de joods-christelijke cultuur? Ernst van den Hemel van het Meertens Instituut ploos 110.000 tweets uit. Conclusie: de christen of jood hoort er eigenlijk niet bij.

Waarom onderzochten jullie hoe de PVV over de ‘joods-christelijke cultuur’ denkt?

Lees verder na de advertentie

“De PVV noemt zichzelf ook weleens de grootste christelijke partij. De ‘joods-christelijke cultuur’ wordt daarbij vaak genoemd. Meestal wordt daar wat lacherig over gedaan. Voor anderen duidt de PVV juist op een belangrijk onderdeel van het nationale zelfbeeld dat beschermd moet worden. Kortom, veel mensen projecteren hun eigen politieke opvattingen op de partij. Wat er in detail bedoeld wordt door Wilders en andere PVV’ers blijft vaak vaag.”

Is zo’n vluchtig medium als Twitter wel serieus te nemen om een politiek programma te onderzoeken?

“Jazeker. Twitter is de meest gebruikte methode van veel populisten om contact te onderhouden met hun achterban. Bovendien, we moeten wel. Interviews geeft de PVV nauwelijks. Het partijprogramma staat op een A4’tje. 

"Samen met een student probeerde ik eens Martin Bosma te interviewen over de rol van het joodse geloof. Bosma, die Hebreeuws studeerde, een vlag van Israël op zijn werkkamer heeft hangen en uitgesproken trots is op de joods-christelijke wortels van Nederland, antwoordde op onze vragenlijst met slechts één regel: ‘Ik zie geen rol voor het jodendom binnen de PVV. Groet uit zonnig Israël’. 

"We hebben daarom in totaal bijna 110.000 officiële tweets van officiële PVV-accounts binnengehaald en bekeken hoe er over jodendom, christendom en islam wordt gesproken. We hebben de tweets in een doorzoekbare database gezet. Die onderzochten we aan de hand van begrippen die met de religies te maken hebben, zoals kerk, synagoge, moskee, Bijbel, Koran, pastoor, rabbijn.”

Wat valt op in die tweets?

De PVV twittert opvallend veel over religie. Meer dan de VVD, meer dan de PvdA en zelfs meer dan het CDA. Bekende fenomenen komen daarbij terug: de islam is het kwaad en een bedreiging voor de joden in Nederland en voor de christelijke traditie. Opvallender is dat joden vooral gezien worden als slachtoffer van islamitisch antisemitisme. Meer dan 70 procent van de tweets over het jodendom gaat over islamitisch antisemitisme.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Ook van de tweets over Israël is het merendeel direct gerelateerd aan de islam. Bijna volledig afwezig zijn besprekingen van opvattingen van Nederlandse rabbijnen, synagogen of een evaluatie van de invloed van het Jodendom of joodse waarden in Nederland: slechts 1.7 procent procent van de PVV tweets over het jodendom gaat over religieuze personen, tradities, waarden of plaatsen.”

Opvallender is dat joden vooral gezien worden als slachtoffer van islamitisch antisemitisme.

En hoe zit dat met het christendom?

“Het merendeel gaat ook hier over islamitische intolerantie tegen christenen. Maar het gaat aanzienlijk vaker over de inhoudelijke betekenis van het christendom: 30 procent van de tweets van de PVV over het christendom gaat over religieuze personen, tradities, waarden of plaatsen. 

Zo wordt er getweet over christelijke waarden, wat de paus moet vinden, wat de Protestantse Kerk in Nederland verkeerd doet en wat er met het Nederlandse christelijke verleden moet gebeuren op scholen en in erfgoed. 

Interessant genoeg zijn daarbij referenties aan geloof zeldzaam. Het christendom wordt voornamelijk als cultuur en erfgoed gedefinieerd. Het gaat bijvoorbeeld letterlijk nooit over geloof in God, de liefde van Jezus of andere spirituele of theologische zaken. Daarnaast valt op dat er juist veel seculiere waarden met het christendom worden verbonden, zoals atheïsme, vrijheid van religie en de scheiding tussen kerk en staat. De waarde van het christendom voor de PVV lijkt vooral te zijn dat het de hedendaagse seculiere Nederlandse maatschappij heeft voortgebracht.”

De PVV omarmt het christendom, maar vooral als culturele kracht.

Welke conclusie valt hier voor de kiezer uit te trekken?

“De PVV tweet positief over het christendom, maar bijna uitsluitend als culturele kracht. Het jodendom wordt voornamelijk gezien als slachtoffer van islamitisch antisemitisme. Voor beide religies geldt: over geloof zien we bijna geen tweets. Er ontstaan daarbij niet zelden situaties waarbij religieuze gemeenschappen en gelovigen tegenover de ‘joods-christelijke cultuur’ komen te staan.

 Vanuit dat standpunt worden regelmatig kerkelijke organisaties bekritiseerd, zoals de paus en de leiding van de Protestantse Kerk in Nederland als ze voor vluchtelingen opkomen. Als de PVV over ‘de joods-christelijke cultuur’ spreekt draagt ze een conservatief seculier wereldbeeld uit, en daar horen joodse of christelijke gelovigen lang niet altijd bij.” 

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Opvallender is dat joden vooral gezien worden als slachtoffer van islamitisch antisemitisme.

De PVV omarmt het christendom, maar vooral als culturele kracht.

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.