Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bidden voor een oplossing in de Kruininger kerkruzie

Home

Nico de Fijter

Kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente in Kruiningen © ANP

Aan het begin van de kerkdienst bidt dominee Gerrit Bredeweg of God ervoor wil zorgen dat “we de zorgen van de week die achter ons ligt los kunnen laten”. En hij bidt om een oplossing voor de ‘moeiten in de gemeente’. “Wij bidden tot u, die bergen vlak en zeeën droog kunt maken.”

De moeiten van de Gereformeerde Gemeente in Kruiningen zijn groot. De ongeveer duizend leden van het orthodoxe kerkgenootschap in het Zeeuwse dorp (dat iets meer dan 4000 inwoners telt) zijn diep verdeeld geraakt. Dat begon met een ruzie tussen dominee Bredeweg en toenmalig diaken Henk Jansen. Die laatste sprak Bredeweg aan op de in zijn ogen intimiderende werkwijze van de predikant. Dat escaleerde: Jansen stapte op als diaken, werd kort daarop door Bredeweg beschuldigd van overspel, kreeg om die reden door de kerkenraad een tuchtmaatregel opgelegd, vocht die aan bij de rechter en kreeg gelijk. 

Lees verder na de advertentie

Vorige week deed Bredeweg aangifte: hij trof onder zijn auto een apparaatje aan dat volgens zijn advocaat zomaar volg- of afluisterapparatuur zou kunnen zijn. ‘Maffiapraktijken’, vond de raadsman. Jansen is intussen opnieuw naar de rechter gestapt: de kerkenraad geeft volgens hem onvoldoende gevolg aan de eerdere rechterlijke uitspraak. En ook de classis – een regionale kerkvergadering – van de Gereformeerde Gemeenten buigt zich over de kwestie.

Veel mensen in de gemeente zijn het vertrouwen in anderen kwijtgeraakt

Gemeentelid Janneke Poortvliet

Over al die zaken gaat het in de kerkdienst niet. Bredeweg preekt bijna een uur lang zeer bevlogen over een verhaal uit Johannes 5, waarin Jezus een zieke man geneest. De kerk is flink gevuld, maar er zijn ook behoorlijk wat lege plekken. Sommige kerkleden – hoeveel is onduidelijk – zijn vanwege het conflict uit de gemeente vertrokken. Een aantal is overgestapt naar de plaatselijke Hersteld Hervormde Kerk, een net iets minder behoudend kerkgenootschap.

Nare, complexe situatie

“In de kerkdiensten gaat het niet over het conflict, maar die nare toestand zit natuurlijk wel bij iedereen in het achterhoofd. Daardoor zit je toch anders te luisteren”, vertelt Bert Poortvliet een dag eerder op de parkeerplaats bij een van de twee supermarkten van Kruiningen. Zijn vrouw Janneke knikt. “Het zorgt voor verdeeldheid in het dorp. Veel mensen in de gemeente zijn het vertrouwen in anderen kwijtgeraakt. Sommige mensen groeten elkaar niet meer als ze elkaar op straat tegenkomen.” In een aantal gevallen zorgt het conflict zelfs voor verdeeldheid binnen gezinnen. 

Het echtpaar Poortvliet woont al veertig jaar in het dorp en maakt al die tijd ook deel uit van de Gereformeerde Gemeente. Vertrekken uit de gemeente willen ze niet. “We hebben daar al lang geleden onze plek gevonden.” Bert Poortvliet is directeur van de plaatselijke reformatorische basisschool. “Er zijn kerkenraadsleden die nog bij mij in de schoolbankjes gezeten hebben”, vertelt hij. “Het is een nare, complexe situatie. Gelukkig is er één die boven ons staat. Wij mensen maken er vaak een potje van, we zijn maar beperkt van verstand en niet altijd even liefelijk naar elkaar. Ik hoop op rust en vrede, voor ons dorp, voor de gemeente, voor ons allemaal.”

De dominee moet zijn conclusies trekken

Rechercheur Hans Radojewski

De vraag is hoe die rust en vrede kan worden gevonden. “Het ziet er weinig hoopvol uit”, zegt Maurits van de Loo. “In zo’n situatie moet er enige wil zijn om met elkaar te praten. Ik zie daar weinig tekenen van.” Van de Loo is mediator en aangesloten bij het Platform Church Mediation. Hij heeft vaker te maken gehad met kerkconflicten, ook in reformatorische hoek. “Je ziet daar vaak de wens om een zaak binnenskamers te houden. Maar dat kan tot gevolg hebben dat het ondergronds maar blijft woekeren. Een zaak kan dan zo venijnig worden dat er weinig eer meer aan te behalen valt. Dat in reformatorische kringen de predikant vaak een erg gezaghebbende positie bekleedt, maakt het er niet eenvoudiger op.”

Intimiderende en zeer dominante werkwijze

Hans Radojewski ziet eigenlijk maar één oplossing: “De dominee moet zijn conclusies trekken. Ook al vindt hij zelf dat hij niets verkeerd heeft gedaan, het is evident dat het nu zo uit de hand is gelopen dat er alleen maar lucht kan komen als hij vertrekt.” Radojewski is al meer dan een half jaar met de Kruiningse zaak bezig. Sinds zijn pensionering als politieagent heeft hij een recherchebureau. De familie van diaken Jansen huurde hem in februari in om onderzoek te doen: “Ze wilden graag dat een onafhankelijk iemand helderheid zou verschaffen, met name op het punt van de beschuldiging van overspel.” 

Volgens Hans Radojewski is het beter als dominee Bredeweg uit Kruiningen vertrekt. © ANP

Radojewski deed onderzoek, sprak met twintig gemeenteleden en stelde een rapport van bijna 500 pagina’s op. Bredeweg reageerde niet op zijn verzoek om een gesprek en de drie van de tien kerkenraadsleden die aanvankelijk wél met hem wilden spreken werden volgens Radojewski door de predikant teruggefloten. “Maar mijn conclusie is helder: van overspel is geen sprake, het hele probleem is terug te voeren op het optreden van de predikant. Hij heeft een intimiderende en zeer dominante werkwijze. Dat bleek uit alle gesprekken die ik voerde. Als de kerk hem lief is, ruimt hij het veld.”

We kunnen er alleen maar voor bidden en hopen dat er een uitkomst gevonden wordt

Gemeentelid Marian van der Zwam

Het apparaatje onder Bredewegs auto – dat nog wordt onderzocht door de politie – heeft het er bovendien bepaald niet beter op gemaakt, zegt Radojewski. “Het staat voor mij vast dat mensen die aan zijn kant staan dat ding geplaatst hebben. Ik heb er foto’s van gezien: de tape waarmee het zat vastgeplakt was splinternieuw. Het zat er dus nog maar net onder. En toen ik inzoomde op de bumper, die ook op de foto stond, kon ik in de weerspiegeling heel goed zien waar de foto is gemaakt. Ik kan er niet te veel over zeggen, maar ik herkende de omgeving duidelijk: die foto is gemaakt op het terrein van mensen uit het kamp Bredeweg.”

Communicatie is de sleutel

Het echtpaar Poortvliet denkt dat er pas een oplossing kan worden gevonden als de partijen met elkaar in gesprek gaan. “Communicatie is de sleutel. Dan pas kan er iets van herstel beginnen. Als je niet praat, dan ga je vechten. Dat is wat er nu gebeurd is. Het is een sneeuwbal die is gaan rollen en steeds groter geworden is.”

Het echtpaar wil zich niet publiekelijk uitspreken voor een van de twee partijen. Dat geldt voor meer gemeenteleden. Veel van hen willen niets over de zaak zeggen of dat alleen anoniem doen. Geen van de gemeenteleden die deze krant sprak is van plan de kerk te verlaten.

Dat zal ook gemeentelid Marian van der Zwam niet doen. “We kunnen er alleen maar voor bidden en hopen dat er een uitkomst gevonden wordt.”

Lees ook: Politie Kruiningen moet kerkelijke vechtpartij voorkomen
Lees ook: Dominee mogelijk afgeluisterd, Kruinings kerkconflict loopt verder op



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Veel mensen in de gemeente zijn het vertrouwen in anderen kwijtgeraakt

Gemeentelid Janneke Poortvliet

De dominee moet zijn conclusies trekken

Rechercheur Hans Radojewski

We kunnen er alleen maar voor bidden en hopen dat er een uitkomst gevonden wordt

Gemeentelid Marian van der Zwam