Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ayatollah Ali Sistani heeft gesproken, en dat is nogal wat

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Poster van de Iraakse sjiitische voorman ayatollah Ali Sistani in Bagdad. © AP
MINARET

Dat ayatollah Ali Sistani heeft gesproken, is een ‘wonderteken van God’. Want de machtige sjiitische geestelijke is een sfinx uit overtuiging. 

Ayatollah Ali Sistani resideert in de heilige stad Nadjaf, in Irak. Zijn invloed is niet beperkt tot dat ene land. Onlangs mengde hij zich kort in een beruchte Indiase strijd. Sistani’s wapen is zijn indrukwekkende zwijgen. Hij bereikt ermee dat mensen de weinige uitspraken die hij wel doet uitzonderlijk belangrijk vinden.

Lees verder na de advertentie

Die Indiase kwestie is explosief: het terrein in de stad Ayodhya waar tot 6 december 1992 de beroemde Babrimoskee stond en waar eerder, datum onbekend, de hindoegod Ram zou zijn geboren. De situatie voor 1992 was zoiets als wanneer er boven de stal van Betlehem een moskee zou zijn gebouwd, na afbraak van een kerk. Volgens hindoes is er, op de plek van de Babrimoskee, ooit een hindoetempel gesloopt, op bevel van een islamitische Moghulkeizer. Welke? De zestiende-eeuwse Babur of de latere Aurangzeb, naar verluidt een soort Bin Laden op een praaltroon. De moskee is vernoemd naar Babur, maar in de volksmond heette hij ook ‘moskee van de geboorte’, een naam die bleef verwijzen naar Ram.

Beledigde imams toornden dat iemand die Sistani tegenspreekt geen moslim mag heten

In 1992 zegevierde de haat. Omstreden heilige gebouwen zijn levensgevaarlijk. Wat zal er gebeuren als in Jeruzalem de Rotskoepel, voor moslims heilig, doelwit wordt van een aanslag door iemand die de tempel van Salomo wil herbouwen? Het geweld in Irak laaide op na de verwoesting van een sjiitische moskee in Samarra, 2006. In Saoedi-Arabië hebben fanaten zelfs de koepel boven het graf van Mohammed in het vizier, omdat ze elk heilig bouwsel afgoderij vinden.

In Ayodhya gebeurde in 1992 wat de hemel elders moge verhoeden. Tienduizenden hindoes sloopten de moskee. In India vielen duizenden doden, in de islamitische buurlanden Bangladesh en Pakistan moesten ­hindoetempels het ontgelden en in de Golfstaten gingen gastarbeiders uit de drie landen van het subcontinent elkaar te lijf.

Spookhuis

Het Indiase Hooggerechtshof bemiddelt, rondtastend in een spookhuis van grif geloofde mythen, verminkte overleveringen, mismaakte geschiedschrijving en heftige emoties. De rechters mogen bepalen aan wie de heilige grond toekomt, hindoes of moslims. Ook boeddhisten en jain-gelovigen maken aanspraak. Bovendien betwisten soennitische en sjiitische moslims elkaar het eigendom. De bouwheer van de moskee zou een sjiitische generaal zijn geweest in dienst van een soennitische keizer.

Luttele betwiste hectares brengen de scheidslijnen in beeld die een land met dertienhonderd miljoen inwoners splijten. Er dreigt nu ook een schisma onder sjiieten, een minderheid binnen de mammoetminderheid van tweehonderd miljoen Indiase moslims.

Sommigen steunen een compromis: het terrein van de Babrimoskee voor de hindoes tegen een nieuwe moskee elders in Ayodhya. Dat idee is van de directeur van de instelling die sjiitische moskeeen beheert, Waseem Rizvi.

Soennieten, maar ook veel sjiieten steigeren. De ­laatsten riepen de hulp in van ayatollah Sistani. In een fatwa gaf hij een oorvijg aan Rizvi, die vervolgens zei dat de Indiase grondwet belangrijker is dan de mening van misleide mannen Gods of terroristen. Beledigde imams toornden dat iemand die Sistani tegenspreekt geen moslim mag heten. Misschien is toch de sfinx van ­Nadjaf, ondanks gekrakeel om zijn persoon, een van de weinigen die de geest weer in de fles kunnen krijgen. Maar dan zal hij opnieuw moeten spreken en hij kreunt al bij de gedachte.

Bespiegelingen over de islamitische wereld, door arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder. Lees meer afleveringen van In de schaduw van de Minaret in ons dossier.

Deel dit artikel

Beledigde imams toornden dat iemand die Sistani tegenspreekt geen moslim mag heten