Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Afgetrapte sneakers helpen bij het maken van nieuwe zin

Home

Henk Steenhuis

Mark Rutte (VVD) en Gert-Jan Segers (CU) komen aan bij het Johan de Witthuis voor het formatieoverleg met informateur Gerrit Zalm. © ANP
Column

Hebben we nog zin in ons werk? Dat onderzoekt Peter Henk Steenhuis in een serie columns. Daarbij maakt hij gebruik van de inzichten van de in 2015 overleden Denker des Vaderlands René Gude (1957-2015).

"Formeren is dineren", zei D66-voorman Alexander Pechtold vorige week, toen hij een vorkje ging prikken met Gert-Jan Segers, de leider van de ChristenUnie. Volgens beiden was het dinertje een succes.

Lees verder na de advertentie

Waarom wordt zo’n uitspraak van Pechtold nieuws? Omdat wij denken dat formeren alles is, behalve lekker met elkaar uit eten gaan. Formeren, zo menen we, is formuleren, een uiterst rationele zaak, waarbij de verschillende doelen van partijen met elkaar in het reine moeten worden gebracht.

Zingeven is als ademen, meent godsdienstsocioloog Meerten B. ter Borg, het is een levensbehoefte, we voorzien er zelf in. Dus ook tijdens maanden formeren, wat volgens de categorieën van Gude voornamelijk een zinrijke en zinvolle bezigheid is: met woorden worden taken omschreven om doelen te halen.

Maar dan blijkt het niet te werken, en moet Pechtold een vorkje gaan prikken met zijn opponent. Of, toen dat ook niet genoeg bleek, even van het Binnenhof af en het ergens anders proberen. Dat gebeurt deze dagen. En zo zagen we onze minister-president in een vale spijkerbroek over de Haagse Kneuterdijk lopen. In de ene hand een bekertje koffie, in de andere hand wat papieren. Geen stropdas, geen jasje, sneakers aan de voeten. De formatie is nu even casual, er moet opnieuw zin worden gemaakt. Verandering van omgeving biedt misschien inspiratie, zo redeneert informateur Zalm.

Zingeving is niet iets vaags of spiritueels, maar iets ambachtelijks, waar je aan kunt knutselen

Zin kun je maken

Geen gekke gedachte, inspiratie kun je niet maken, maar je kunt de omstandigheden wel zo manipuleren dat de kans op het opvlammen van inspiratie toeneemt. Je zou kunnen zeggen: zin kun je maken. Dat is de titel van een uiterst informatief boek over zingeving dat Ilse Vooren en Merlijn Koch deze week presenteerden. Zij zetten alle vormen van zingeving naast elkaar, maar laten vooral zien dat zin geven een vaardigheid is die je kunt trainen. Zingeving is niet iets vaags of spiritueels, maar iets ambachtelijks, waar je aan kunt knutselen. Het is niet verwonderlijk dat ze verwijzen naar het gedachtegoed van voormalig Denker des Vaderlands René Gude, die het grondig met de schrijvers eens zou zijn.

Op één punt na: Vooren en Koch zien weinig verschil tussen wat wij afgelopen jaren het zinnelijke en zintuiglijke zijn gaan noemen. Het zinnelijke, Z1, is het lijfelijke; het zintuiglijke, Z2, is het esthetische, het schone.

Dat verschil kun je goed uitleggen als we nog een keer kijken naar de foto van Rutte: de sneakers die hij draagt zijn niet nieuw, ze zijn zelfs al wat afgetrapt, zwarte vegen ontsieren de Adidas-strepen. Onze premier heeft niet zijn mooiste schoenen aangedaan, maar de schoenen die het lekkerst zitten. Het zinnelijke, Z1, is het lekkere. ‘Zonder trek gebeurt er niets’, zei Gude. En Pechtold zei het hem na zijn dinertje met Segers na: “Een voedzame maaltijd smaakt naar meer”.

In tientallen gesprekken met werknemers in het bedrijfsleven heb ik ontdekt dat het zinnelijke, het lijfelijke, Z1, een lastige categorie is: het wordt snel geassocieerd met het seksuele. Nee, dan liever het schone, het esthetische, het zintuiglijke. Zalm laat duidelijk zien dat hij het verschil kent tussen de werking van het lekkere en die van het schone. Gude haalde graag een Afrikaans spreekwoord aan: ‘Al het goede komt van onderen’. Wellicht geldt dit ook voor de sneakers van Rutte. 

Onderzoek naar 'zin'

Gude onderscheidde vier soorten zin. De eerste noemt Gude het zinnelijke, het lekkere, het lijfelijke aspect, het lustvolle. De tweede het zintuiglijke, het esthetische. De derde het zinrijke. Gude: 'We ervaren zin, doordat we volzinnen maken, in staat zijn te verwoorden wat we beleven, ervaren, maken, doen. Dit is de meest letterlijke vorm van zingeving door betekenisgeving.' Als laatste onderscheidt Gude het zinvolle, dat je bijvoorbeeld achter de doelstelling staat van het bedrijf waar je werkt.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Zingeving is niet iets vaags of spiritueels, maar iets ambachtelijks, waar je aan kunt knutselen