Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Advocaten als pitbulls van de Egyptische dictatuur

Religie en Filosofie

Eildert Mulder

Een rechtszaal in Caïro © EPA
Minaret

Advocaten zijn op aarde om cliënten te behoeden voor gevangenisstraf. Maar Egypte kent ook een ander soort pleiters. 

Zij doen juist hun best mensen achter de tralies te krijgen. Hun kop van jut: vrije geesten die de dictatuur, de religie of de 'goede zeden' uitdagen, al dan niet via satire. Die geperverteerde raadsmannen, die niet optreden als verdedigers maar als aanklagers dan wel als klikspanen, zijn goud waard voor een despotisch bewind als het Egyptische. Ze verrichten een deel van het vuile repressiewerk. Opvallend vaak hebben ze het gemunt op tegenstanders van het regime. Met een mix van juridische en theologische argumenten en zedenmeesterij sporen ze het Openbaar Ministerie aan het vrije woord te onthalzen. Zogenaamd doen ze dat voor het algemeen belang, maar in de praktijk vormen ze een verlengstuk van het onderdrukkingsapparaat.

Lees verder na de advertentie

Advocaten dus als pitbulls van de dictatuur en het religieuze establishment. Een zo'n valse bijter is meester in de rechten Samir Sabry, kantoor houdend in Cairo. Volgens de New York Times begon hij in 40 jaar 2700 zaken tegen mensen die God, de natie of het goede fatsoen zouden hebben beledigd. Zijn slachtoffers zijn acteurs, dwarse mannen Gods, politici van de oppositie die een obsceen gebaar zouden hebben gemaakt en buikdanseressen. Een nieuwe prooi dreigt de feministische schrijfster Nawal Al-Saadawi te worden, respectabel oud, geboren twee jaar voordat Hitler in Duitsland de macht greep, auteur van talloze boeken over de relaties tussen mannen en vrouwen. Ze werd wereldwijd bekend door haar strijd tegen meisjesbesnijdenis, een verminking die ook zijzelf onderging.

Netelige passages

Sabry nam aanstoot aan een interview van Saadawi met de BBC. Ze bepleitte daarin netelige passages in het Oude en Nieuwe Testament en de Koran te herschrijven. 'Minachting van religie', vindt Sabry haar voorstel en een 'oproep tot atheïsme', beide strafbaar in Egypte. Reden om het duttende OM wakker te schudden. Er is ouder belastend materiaal, zoals een toneelstuk dat Saadawi schreef in 2007 getiteld 'God treedt af'. Tegen een Koeweitse krant zei ze in 2015 dat de geschiedenis van Egypte niet pas begon bij de geboorte van Jezus of Mohammed en dat kritiek op het religieuze, morele en politieke erfgoed geoorloofd is.

Afwachten of Sabry nog zal proberen de sha­ria­ge­leer­den van Dar Al-Ifta in de cel te krijgen

Ook mopperde ze dat er onder president Sisi, die via een coup en een volksbeweging in 2013 de macht veroverde op de Moslimbroeders, niets positiefs tot stand was gebracht. Nu, drie jaar later, kan ze dat niet langer volhouden. Juist in de kwestie die haar zo na aan het hart ligt, de meisjesbesnijdenis, was er een doorbraak. Vorig jaar bestempelde de Dar-Al-Ifta, de hoogste instantie die zich met de uitleg van de shariawet bezighoudt, die ingreep als misdadig. Er gebeurt dus ook wel eens iets goeds aan de oevers van de Nijl. Afwachten of Sabry nog zal proberen de shariageleerden van Dar Al-Ifta in de cel te krijgen.

Rijke verzameling

Het lijkt ondenkbaar dat justitie Sadaawi, de icoon van het Egyptische feminisme op haar leeftijd nog in de gevangenis zal stoppen. Maar als Sabry op stoom komt weet je het nooit. Vorig jaar voegde hij een scalp toe aan zijn rijke verzameling met de veroordeling van Sheik Mizo. Volgens deze YouTube-theoloog komen niet alleen moslims, maar ook joden, christenen en aanhangers van het zoroastrische geloof in de hemel.

Geloof is, zegt hij, geen zeker weten maar een voortdurende zoektocht naar waarheid. Vijf jaar opsluiting was zijn deel, met dank aan Sabry.

Bespiegelingen over de islamitische wereld, door arabist en oud-redacteur van Trouw Eildert Mulder.

Lees ook:

Waarom Egypte de imam stevig in de gaten houdt

De Egyptische president Al-Sisi heeft de staatscontrole op moskeeën versterkt. Wie imam wil worden ontkomt niet aan goedkeuring van de geheime dienst.

Promoot kroonprins Mohammad Bin Salman echt, op Amerikaans verzoek, een 'Las Vegas-islam'?

Is de Saudische islam een cynische religieuze supermarkt, volgestouwd met ingeblikte fatwa's (sharia-interpretaties), voor elk wat wils? Met als belangrijkste klant de Verenigde Staten? En promoot kroonprins Mohammad Bin Salman echt, op Amerikaans verzoek, een 'Las Vegas-islam'?

Deel dit artikel

Afwachten of Sabry nog zal proberen de sha­ria­ge­leer­den van Dar Al-Ifta in de cel te krijgen