Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Aartsbisschop Carlo Maria Viganò was altijd al de luis in de pels van het Vaticaan

Religie en Filosofie

Stijn Fens

Aartsbisschop Carlo Maria Viganò. © REUTERS

Dat een zo hoge functionaris als aartsbisschop Carlo Maria Viganò paus Franciscus ervan beschuldigt weg te kijken in een Amerikaanse ontuchtzaak, is ongekend binnen de katholieke kerk. Tegenstanders van paus Franciscus beschouwen Viganò als een held, maar voor andere katholieken is hij niets anders dan een couppleger. Hij wekt al heel lang wrevel binnen het Vaticaan. 

Afgelopen week publiceerde aartsbisschop Carlo Maria Viganò een document waarin hij topfunctionarissen binnen de kerk ervan beschuldigde de Amerikaanse misbruikpleger en aartsbisschop, Theodore McCarrick, de hand boven het hoofd te hebben gehouden. Ook paus Franciscus zelf hoort daar volgens de aartsbisschop bij. 

Lees verder na de advertentie

Helemaal onomstreden is de kritische aartsbisschop niet. Ooit bezig met een droomcarrière in de kerk, zag hij zijn hoge ambities niet vervuld. Daarna leken wrok en frustraties vat op hem te krijgen, met die elf pagina’s tellende oorlogsverklaring als voorlopig hoogtepunt.

Viganò werd in 1941 geboren in een rijke familie uit Noord-Italië en in 1968 tot priester gewijd. Vijf jaar later ging hij werken in de Vaticaanse diplomatie. Hij was onder meer pauselijk vertegenwoordiger in Nigeria. Ook werkt hij een tijdje in de Romeinse curie. Daar leidde hij tien jaar lang een onopvallend bestaan, tot paus Benedictus hem in 2009 benoemde tot secretaris-generaal van Vaticaanstad. Die moet ervoor zorgen dat alles logistiek reilt en zeilt in het ministaatje. Een prestigieuze functie waarin Viganò zich een kundig financieel hervormer toonde en intern corruptie aan de kaak stelde.

Weggepromoveerd

Niet iedereen in het Vaticaan kon zijn manier van werken waarderen. In 2011 werd hij plotseling overgeplaatst naar Washington waar hij nuntius werd, zo ongeveer de hoofdprijs in Vaticaanse diplomatie. Weggepromoveerd, zeiden zijn medestanders in koor. Zelf wilde hij ook liever in Rome blijven, waar hij nog hogerop zou kunnen klimmen en het misschien tot kardinaal zou schoppen.

In de Verenigde Staten zorgde Viganò – die tot dan toe bekend stond als gematigd – voor de benoeming van een aantal behoudende bisschoppen. Conservatieve Amerikaanse katholieken noemden hem al snel ‘de beste nuntius die we ooit gehad hebben’. Toen de huidige paus in 2015 Amerika bezocht, regelde Viganò, zonder dat de paus het wist, een ontmoeting met Kim Davis, een overheidsambtenaar uit de staat Kentucky die weigerde mee te werken aan homohuwelijken. Franciscus was ‘not amused’ en Viganò werd op het matje geroepen. Het jaar daarop werd hij door de paus met pensioen gestuurd. Maar echt stil werd het daarna niet rond de aartsbisschop.

Hij ging zich roeren in het anti-Franciscuskamp, een groep traditionele katholieken onder wie ook een aantal kardinalen, die vanaf het begin niets van de Argentijnse paus moet hebben. Franciscus schept in hun ogen verwarring onder de gelovigen met uitspraken over homo’s en gescheiden mensen. De leer is bij hem gewoon niet veilig, vinden ze. Al een tijdje probeert deze groep Franciscus te linken aan het toedekken van seksueel misbruik en voor die ‘smoking gun’ heeft Viganò nu gezorgd. Volgens de aartsbisschop zou Franciscus persoonlijk de sancties tegen de ontuchtige McCarrick die door zijn voorganger Benedictus XVI werden ingesteld, hebben teruggedraaid. Franciscus als doofpotbisschop die volgens Viganò maar één optie heeft: aftreden.

Supporters van Franciscus twijfelen aan de motieven van Viganò en zeggen dat zijn verhaal op een aantal punten rammelt. Toch kan alleen paus Franciscus verhinderen dat de aartsbisschop niet de geschiedenis ingaat als de klokkenluider van het Vaticaan, door onduidelijkheden rond het McCarrick-dossier voor eens en altijd op te helderen. Hij lijkt dat nog niet van plan. 

Lees ook:

Een terugblik van het bezoek van de Paus aan Ierland afgelopen weekend:
Paus praat over schuld, maar voor de slachtoffers van seksueel misbruik gebeurt er weinig.

Waarom Stijn Fens in zijn column lezers oproept om toch katholiek te worden. 

De achilleshiel van de katholieke kerk. 
Met het vertrek van de Amerikaanse aartsbisschop Theodore McCarrick, eind juli, bereikten de slepende schandalen in de rooms-katholieke kerk een voorlopig dieptepunt. Waarom grijpt ook de huidige paus Franciscus niet harder in?

Deel dit artikel