Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Trump doet aan volksverlakkerij'

Religie en Filosofie

Wolter Huttinga

Alain Verheij: 'In de bijbel zegt de vers aangetreden koning Rechabeam: 'Mijn pink is nog dikker dan de pik van mijn vader!' Een echte zelfingenomen Trump-uitspraak.' © epa
Theologisch elftal

De wapenfeiten van de eerste weken van het presidentschap van Donald Trump zijn minstens zo verontrustend als spectaculair. Het inreisverbod uit zeven 'moslimlanden' leidt tot breed verzet. Hoe gevaarlijk is Trump?

Manuela Kalsky zucht diep. "Dit inreisverbod is te gek voor woorden. Er is wel brede verontwaardiging, dat geeft hoop. Maar laten we kijken naar Europa. Er staan verkiezingen voor de deur in Nederland, Frankrijk en Duitsland. Ook in Europa zie je dezelfde nationalistische en xenofobe tendensen. Geert Wilders, Marine Le Pen en Frauke Petry - ook zij zijn voorstanders van een anti-vluchtelingen beleid.

"Ook hier zoeken we naar een zondebok om de crisis in ons land te bezweren", zegt Kalsky, bijzonder hoogleraar op de Edward Schillebeeckx-leerstoel voor Theologie en Samenleving aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. "In onzekere tijden is het verleidelijk om achter een leider aan te lopen die zegt: 'Ik heb een makkelijke en heldere oplossing'. Maar dat is volksverlakkerij. Wie nu roept: 'De grenzen moeten dicht, er moet een muur om Europa heen, we moeten geen moslims als vluchtelingen of immigranten meer toelaten' en daarmee meent dat dit de problemen in eigen land oplost, houdt de kiezer voor de gek.

Lees verder na de advertentie

De kapitalistische ratrace

"We hebben net afgelopen zondag de Holocaust-herdenking gehad. Zijn we vergeten hoe die ellende is begonnen? In Duitsland was er enorme economische malaise in de jaren dertig. Ook toen was het volk uiterst gevoelig voor een sterke man die een eenvoudige oplossing uit de problemen bood door één bepaalde groep als zondebok aan te wijzen. Maar er kwam geen oplossing, wat er kwam was oorlog en vernietiging, misdaden tegen de menselijkheid. De wereld simplistisch in wij-zij te verdelen, in goed-kwaad, christen-moslim, is een gevaarlijke zet. Trump en zijn Europese evenknieën zaaien verdeeldheid en angst onder de bevolking.

"Ja, er is onvrede. Ik voel die onvrede zelf ook. Maar dat is niet de schuld van 'de anderen', de vluchtelingen en immigranten. Net als in de VS hebben onze politieke leiders niet willen zien dat veel mensen in de kapitalistische ratrace buiten de boot vallen. Als we de markt laten bepalen hoe onze samenleving eruit moet zien, delven de zwakkeren het onderspit. Zo is het beschamend hoe wij met de ouderen in ons land omgaan. Megaconcerns hoeven hier zo goed als geen belasting te betalen terwijl in de zorg de financiële middelen ontbreken om meer personeel in dienst te nemen, zodat oude mensen uren in hun uitwerpselen moeten liggen. Mensonterende toestanden in een rijk en zogenaamd beschaafd land.

"Trump wil een muur om Amerika bouwen. Volgens anderen moet er een muur om Europa komen. Het meest verontrustend vind ik de muren die om de harten van mensen heen zijn ontstaan. Die vormen de grootste bedreiging voor een menslievende, vreedzame en democratische samenleving."

Manuela Kalsky © Jorgen Caris

Vergelijkingen

Alain Verheij, schrijver en blogger: "Een bijbelse quote die bij me opkwam is wat de vers aangetreden koning Rechabeam tegen het volk zegt: 'Mijn pink is nog dikker dan de pik van mijn vader!' Een echte zelfingenomen Trump-uitspraak. Het hele bijbelverhaal van Rechabeam vertoont interessante parallellen met Trumps eerste weken. In 1 Koningen 12 volgt hij zijn vader Salomo op. Salomo, wiens naam zelf al uitdrukt dat hij een vorst van vrede was (shalom). Salomo, die bekend stond om zijn wijsheid. Die volgens de traditie de wijsheidsboeken Spreuken, Prediker en Hooglied schreef. Net als Obama een baken van koninklijke waardigheid.

Alain Verheij © Maartje Geels

Chaos en verdeeldheid

"Als ik toespraken van Obama terugkijk krijg ik nog steeds tranen in m'n ogen. Zeker als je kijkt wat we nu hebben. Maar laten we wel helder zijn: net als Salomo was ook Obama niet de Messias. Absoluut een leuke vent, maar hij was ook degene die dood en verderf gezaaid heeft met een actief drones-beleid. En ook hij was niet in staat Guantánamo Bay te sluiten.

"Zo komen de mensen ook klagen bij Rechabeam: 'We hadden het nogal zwaar onder uw vader!' Wat dan gebeurt is heel interessant. Rechabeam vraagt drie dagen bedenktijd. Hij vraagt dan eerst de oudsten die zijn vader hadden bijgestaan om advies. Die zeggen: 'Wees een dienaar van het volk en beantwoordt ze welwillend. Dan zal het volk u dienen.' Maar hij schuift deze adviseurs terzijde en verzamelt een groep van makkers om zich heen, echte angry young men. Die adviseren hem dit te zeggen: 'Mijn pink is nog dikker dan het lid van mijn vader! Mijn vader heeft u een zwaar juk opgelegd, ik zal het nog verzwaren. Mijn vader heeft u gehoorzaamheid geleerd met zwepen, ik zal u gehoorzaamheid leren met schorpioenen!' En dat is precies wat hij doet.

Maar laten we wel helder zijn: net als Salomo was ook Obama niet de Messias.

Chaos en verdeeldheid

"Trump vertoont ook sterk de neiging om de klassieke bestuursorganen te omzeilen en met een select gezelschap ten strijde te trekken. De chaos en duisternis minnende Steve Bannon is zijn topadviseur terwijl hij een respectabele Republikein als John McCain afserveert.

"En het Bijbelverhaal is duidelijk over wat er gebeurde. Als gevolg van Rechabeams hardline-beleid scheurde het Rijk. Zijn hardvochtige optreden ontplofte in zijn gezicht: er ontstond chaos en verdeeldheid. Dit zul je bij Trump ook gaan zien. Zijn plannen blijken op verzet te stuiten en zijn politiek en juridisch onmogelijk. Dan kan hij zeggen: 'Ik heb mijn ballen laten zien, maar die stomme regels hebben het tegengehouden'. Dan zijn de tegenstanders boos, maar ook zijn fans. Er blijft slechts een woedende en ontevreden menigte over."

Dan zijn de tegenstanders boos, maar ook zijn fans. Er blijft slechts een woedende en ontevreden menigte over.

Deel dit artikel

Maar laten we wel helder zijn: net als Salomo was ook Obama niet de Messias.

Dan zijn de tegenstanders boos, maar ook zijn fans. Er blijft slechts een woedende en ontevreden menigte over.