Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Het vocabulaire van Juf Ank zal de gemiddelde dominee of pastoor niet vreemd zijn'

Religie en Filosofie

Stijn Fens

Stijn Fens. © Trouw
Column

In de geweldige tv-serie 'De Luizenmoeder' worden karikaturale grappen gemaakt. Dat stond althans boven een artikel in deze krant over dit kijkcijfersucces met juf Ank en directeur Anton in de hoofdrol. Ik weet niet wat dat zijn, karikaturale grappen. Misschien heb ik wel een idee wat niet-karikaturale grappen zijn. Eenzame opmerkingen, niemand lacht erom.

Een hoogleraar die al twintig jaar de media en hun publiek onderzoekt vindt de serie gemakzuchtig, zegt ze in hetzelfde stuk. 'Nergens schuurt het, er is nauwelijks ironie te bekennen.' Alsof de 'participizza' - onder het genot van een punt pizza maakt de schoolleiding bespreekbaar wat de ouders allemaal zouden kunnen bijdragen aan de school - niet aan alle kanten schuurt.

Lees verder na de advertentie

Goede humor is herkenbaar en verandert je blik op de werkelijkheid. Hij neemt je wereld over. Zo heb ik in mijn leven tientallen Cor van der Laaks en Jacobsen en Van Essen voorbij zien lopen. Met dank aan hun scheppers Van Kooten en De Bie. Kom ik nu langs een basisschool dan zie ik op het schoolplein alleen maar juf Anks lopen. Voor het raam staat een directeur die Anton heet. Kom ik een jarig kind met een traktatie tegen, dan vraag ik me af of die niet in strijd is met het traktatiebeleid.

Met een beetje fantasie zou je ook een 'Luizenmoeder' kunnen maken over een Nederlandse parochie of een protestantse gemeente

De professor zegt nog iets waar ik het wel mee eens ben. Volgens haar voelen veel kijkers een zekere mate van bevrijding bij het zien van 'De Luizenmoeder'. 'Zo van 'hè hè, eindelijk mogen we in deze politiek correcte tijden weer lachen om harde grappen'.' Een tv-serie als een ventiel. Als je een tijdlang te horen krijgt waar je allemaal niet meer om mag lachen, ga je vanzelf verlangen naar de tijd waarin dat nog wel kon. Wij zijn een ongeneeslijk nostalgisch volk. Maar, waar 'De Luizenmoeder' voor mij vooral in uitblinkt, is het toonbaar maken van een ander aspect van onze volksaard, namelijk het idee dat we greep kunnen krijgen op de werkelijkheid door middel van afspraken, regels en protocollen.

Er kan maar één kind tegelijk jarig zijn. Uitnodigingen voor feestjes mogen niet op het schoolplein worden rondgedeeld. Dat staat in het uitnodigingenprotocol. Straatfeesten moeten voldoen aan regels. De paaskaars mag alleen tijdens vieringen branden en blijft in alle andere gevallen uit.

Met een beetje fantasie zou je ook een 'Luizenmoeder' kunnen maken over een Nederlandse parochie of een protestantse gemeente. Zo kan het vocabulaire van Juf Ank de gemiddelde dominee of pastoor niet helemaal vreemd zijn. Predikant en radiopresentator Elsbeth Gruteke deed afgelopen week de volgende bekentenis op Twitter: "Ik deed het bijna vanochtend, in de kerk, na votum en groet, net als Juf Ank 'Hallo allemaal wat fijn dat je er bent'." Dit liedje deed mij trouwens denken aan het gezang waarmee de viering van mijn eerste communie opende. Als ik me het goed herinner ging dat zo: "Kom nu aan tafel, kom nu maar gauw. De Heer die wacht op jou."

Zou dat ook geschreven zijn door een juf Ank?

Het gaat toch om het welzijn van je kind, zouden ze in 'De Luizenmoeder' zeggen

In talloze parochies zie je dezelfde worsteling met regels en protocollen als op de school uit de serie. Sommige gelovigen voelen zich nog altijd veilig binnen kaders en regels, anderen begrijpen er maar weinig van en komen in opstand. Afgelopen zondag gaf ik in een parochie, ergens in het westen van ons land, een lezing over de huidige paus . Na mijn verhaal was er gelegenheid tot het stellen van vragen. De derde vraag ging al niet meer over paus Franciscus. Er stond een vrouw op en ze kwam naast me staan. In de parochie waren er te veel regels, zei ze. Protestanten mochten niet te communie, maar mochten met hun armen gekruist voor hun borst naar voren komen. Dan kregen ze wel de zegen, maar geen hostie. En de paaskaars mocht vroeger bij alle gelegenheden aan en nu niet meer.

De aanwezigen applaudisseerden. Een andere parochiaan probeerde de onvrede te stelpen. Het ging er toch om God te vinden? Het gaat toch om het welzijn van je kind, zouden ze in 'De Luizenmoeder' zeggen. Na afloop zei de pastoor blij te zijn met de opkomst en te hopen iedereen de zondag erop in de viering terug te zien. Even zag ik schooldirecteur Anton staan.

Typisch een voorbeeld van een participastor.

Lees hier meer columns van Stijn Fens


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Met een beetje fantasie zou je ook een 'Luizenmoeder' kunnen maken over een Nederlandse parochie of een protestantse gemeente

Het gaat toch om het welzijn van je kind, zouden ze in 'De Luizenmoeder' zeggen