Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Het koninkrijk van God is geen wereld waarin alles licht is'

Religie en Filosofie

Maaike van Houten

© Maartje Geels
Onze Vader

De Theoloog des Vaderlands, Claartje Kruijff (46), bespreekt in Trouw elke week met andere denkers een tekstregel uit het Onze Vader. Vandaag belichten de protestantse theoloog Inger van Nes (32) en haar katholieke collega Arjan Broers (48) de derde regel: Uw koninkrijk kome.

Onze Vader die in de hemel zijt,
Uw naam worde geheiligd.
Uw koninkrijk kome.
Uw wil geschiede, op aarde zoals in de hemel.
Geef ons heden ons dagelijks brood.
En vergeef ons onze schulden zoals ook wij onze schuldenaars vergeven.
En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze.

Lees verder na de advertentie

Bij Arjan Broers thuis werd het Onze Vader gebeden voor het eten. In perioden van verwarring ervaarde hij het gebed als een thermometer: bij bepaalde zinnen sloeg hij aan, en merkte hij ontroering, of boosheid. Nu bidt hij het Onze Vader aan tafel met zijn jongste zoon. Zijn oudste 'houdt beleefd zijn mond'.

Ook bij Inger van Nes werd het Onze Vader thuis gebeden. Als kind dacht zij dan: wat heeft God met ons brood te maken? Later zetten de zinnen haar in moeilijke situaties aan het denken. Na een ernstig fietsongeluk raakte ze verwikkeld in een rechtszaak over haar uitkering. Toen werd dat 'geef ons heden ons dagelijks brood' een stuk relevanter.

Verlangen

Van Nes: "Het koninkrijk van God, dat is voor mij een wens en een verlangen. Hoe moeilijk we het hier ook hebben, je hoopt en bidt dat de dingen die hier niet goed gaan, in Gods koninkrijk wel goed zullen zijn voor iedereen. Dus het gaat erom dat er in de omgang met onrecht, hoop zit dat het beter wordt. Dat verlangen spreek je uit. Hoe zie jij dat Arjan?"

Broers: "Ja, er zit een belofte in die derde regel. Dat kome is aanvoegende wijs. Dat heb ik even opgezocht, die vorm gaat over iets dat zou kunnen gebeuren, maar dat ook níet zou kunnen gebeuren. Ik zie de zin als een intentieverklaring: tot welk rijk wil je behoren? We hebben het rijk van de economie, het rijk van de groei, al is er in werkelijkheid schaarste. Het rijk van God is 'het grote plaatje, the big picture'. God kijkt met een liefdevolle blik, die ik niet kan overzien, omdat die te groot is. Ik wil daar bij horen. Ik wil doen alsof dat rijk al is begonnen, ik ervaar deze regel als een uitnodiging."

Van Nes: "Tot wat?"

Broers: "Dat is heel concreet. Ik had een conflict met een opdrachtnemer. Ik werd ontiegelijk pissig om de manier waarop ik werd behandeld. Ik bleef maar boos en verongelijkt, tot ik besefte dat ik moest bedenken hoe ik duidelijk kon maken dat ik het anders wil, zonder dat ik meteen de relatie verstoor. Die houding heeft voor mij te maken met dat rijk. Dat betekent niet dat we allemaal weke poppetjes moeten worden, dat je je alles moet laten welgevallen. Sommige situaties vragen om conflict. Maar het gaat wel om het grotere plaatje, dat je meedoet aan wat leeft, in plaats van aan het 'ik', aan het winnen."

Ik geloof niet dat God na onze dood alles rechtbreit

Theoloog Arjan Broers

Van Nes: "Ja, ik heb dat het meest ervaren in mijn werk voor de Vluchtkerk, de opvangplek voor vluchtelingen die niet gewenst zijn. Dat was een tegenstem, tegen de prestatiemaatschappij waarin we zogenaamd zo gelukkig zijn. We waren gewoon een hele winter mannen en vrouwen eten aan het geven. Binnen drie uur zat ik erin, ik heb er geen moment aan getwijfeld. Juist omdat die Vluchtkerk controversieel was, kreeg ik energie."

Broers: "Dat is wel gaaf. Jij hebt weleens gezegd: er zat een innerlijk 'ja' van jou om mee te doen. Dat werd bijna een kettingreactie, allerlei mensen wilden wat doen. Dat ja was heel uitnodigend voor anderen."

Van Nes: "Ik heb het daar zo vaak als het koninkrijk van God gevoeld. Er kwam zoveel goedheid en barmhartigheid in mensen naar boven, dat oversteeg de individuele cultuurverschillen. Dat je alles krijgt wat je nodig hebt, en meer zelfs, dat heeft me zo verrast. Ik zag dat koninkrijk dus wel op aarde. Ondanks de continue druk en stress; ik ben er ook overspannen van geworden."

Broers: "Uiteindelijk gaat het om wat we hier aan het doen zijn, ik geloof niet dat God na onze dood alles rechtbreit."

Van Nes: "Ik heb niet zo'n precies beeld van Gods rijk. Ik weet niet of daar ook ziekte is. Ik ben heel erg gevormd door mijn ongeluk en door het leven dat ik daarvoor heb geleid. Daardoor ben ik nu deze Inger, en die vind ik okay. Als dat niet was gebeurd, was ik iemand anders, maar waarom zou ik iemand anders willen zijn?"

Broers: "Ik zou het zelfs heel fout vinden om te denken dat in dat koninkrijk alle dingen zijn opgelost die we nu pijnlijk vinden. Dan leef je in een fantasiewereld, dat heeft niets met het rijk van God te maken. Het centrale symbool van het christendom is iemand die gewond is en gewond blijft, de tekens blijven zichtbaar. Het rijk van God is geen wereld waarin alles licht is, en mooi, maar het zal misschien wel een wereld zijn waarin als je iets donkers tegenkomt, licht ziet."

Dit zijn Kruijffs Denkers

Arjan Broers (48), katholiek, theoloog en schrijver, gastprediker in de Dominicuskerk in Amsterdam.

Inger van Nes (32), protestants, psycholoog en theoloog, was onder meer betrokken bij de Vluchtkerk in Amsterdam. Na een fietsongeluk is ze als ervaringsdeskundige actief bij MEE Hilversum.

Marije Hage (35), protestants, predikant in de Protestantse gemeente Weesp/Driemond.

Enis Odaci (42), islamitisch, islamdeskundige, spreker en schrijver, onder andere eindredacteur bij intercultureel platform Nieuw Wij.

Lody van der Kamp (69), joods, rabbijn en auteur van diverse boeken.

Lees ook de eerste twee afleveringen van deze serie in ons dossier.

Lees ook: Dit is het nieuwe Onze Vader: moderner en geschikter voor hardop bidden

Het Onze Vader wordt opnieuw aangepast. "Het is belangrijk het levend te houden en een versie te hebben die beter past bij deze tijd."


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Ik geloof niet dat God na onze dood alles rechtbreit

Theoloog Arjan Broers