Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Heilig is wat het meest dierbaar is'

Religie en Filosofie

Maaike van Houten

Enis Odaci en Marije Hage bespreken de tweede regel uit het Onze Vader © Maartje Geels
Onze Vader

Een denktank rond Claartje Kruijff, Theoloog des Vaderlands, bespreekt in Trouw het Onze Vader. De komende weken gaan telkens twee deelnemers met elkaar in gesprek over een tekstregel uit het gebed. Vandaag belichten islamdeskundige Enis Odaci (42) en de protestantse predikant Marije Hage (35) de tweede regel: Uw naam worde geheiligd.

Onze Vader die in de hemel zijt,
Uw naam worde geheiligd.
Uw koninkrijk kome.
Uw wil geschiede, op aarde zoals in de hemel.
Geef ons heden ons dagelijks brood.
En vergeef ons onze schulden zoals ook wij onze schuldenaars vergeven.
En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze.

Lees verder na de advertentie

Marije Hage kent het Onze Vader van huis uit en ze bidt het in de zondagse kerkdienst. Thuis gebruikt ze het sporadisch. Enis Odaci associeert het christelijke gebed met gebeden uit de islamitische traditie. In een klooster las hij het Onze Vader in de stilte van de nacht. Hij ervoer daar de lading van deze spirituele tekst.

Hage: "Uw naam, dat kan God zijn. Maar - het klinkt misschien gek voor een predikant - ik ben heel voorzichtig om het woord God te gebruiken. Ik ben er wel iets vrijer in geworden, maar het voelt zo teer. Het woord wordt zo vaak misbruikt, ik wil niet dat een ander er iets inlegt wat ik niet bedoel."

Dus je heiligt God niet door zijn naam te gebruiken, maar door iets te doen?

Enis Odaci, islamdeskundige

Odaci: "Is het voor jou net als voor de joden, die het woord niet willen uitspreken, omdat de naam in zichzelf heilig is?"

Hage: "Ja, misschien wel. God ontstijgt alles wat wij er voor betekenis aan geven."

Odaci: "In de islam is het juist volledig omgekeerd, het is bijna een gebod om hem te noemen. Roep me aan, roep me aan. Hij heeft in de Koran 99 namen. Zijn naam aanroepen is niet vrijblijvend. Zodra je dat doet en dus de heiligheid uitspreekt van die naam, is er een relatie ontstaan tussen God en mens. Dat vind ik heel fijn. Dus als ik nu het Onze Vader lees, dan lees ik het niet als dat we de verplichting hebben om zijn naam te heiligen. Want dat is hij al. In mijn taalveld komt het 'worde' over als 'gij zult', dat vind ik niet zo natuurlijk."

Hage: "Kun je een voorbeeld noemen van dat je God aanroept?"

Odaci: "Van al die 99 namen zijn de belangrijkste De Barmhartige en De Genadevolle. Dat is het hoogste niveau, elke moslim in de wereld kent ze. Ze gaan allemaal over de interactie tussen God en mensen."

Hage: "Ik vind het mooi dat er een werkwoord in de zin zit: uw naam worde geheiligd. Laatst was ik op pastoraal gesprek, bij iemand wiens vrouw een tijd in het ziekenhuis had gelegen. Een ander stel had hem uitgenodigd voor het eten, tot drie keer toe. Het is maar een klein voorbeeld, maar Gods naam wordt ook door zulke acties geheiligd."

Odaci: "Dus je heiligt God niet door zijn naam te gebruiken, maar door iets te doen?"

Leven is meebewegen, geloven ook

Marije Hage, predikant

Hage: "Ja, Uw naam en onze naam, dat overlapt. Onze namen zijn ook heilig. Als mens zijn we voertuig van het goddelijke, het heilige. Daardoor is dat heilige eigenlijk ook aards. Het heeft voor mij met liefde te maken."

Odaci: "Heilig gaat niet over God, Hij is al heilig, daar hoeven wij niets meer aan toe te voegen. Je kunt zeggen: de zondag is voor mij heilig. Of Mohammed of Mekka of je moeder. Dat is ze voor mij ook, maar als je dat zegt, worden het dingen die onaantastbaar zijn. Ik geloof niet dat dat de bedoeling is van heilig."

Hage: "Soms heb je het idee dat iets voor jou heilig is. Maar als je het vastzet, dan stolt het, dan vloeit het niet meer, dan gaat het dood. Leven is ook meebewegen, geloven ook."

Odaci: "Ja, dat vind ik een mooi woord: stollen. Wordt heilig een stolsel en stop je daarmee de beweging? Of opent het de ruimte? Ik ben meer van het laatste. Als het stolt, dan wordt het vastomlijnd, dan kun je er niet veel meer mee. Heilig draait voor mij om de vraag wat je het meest dierbaar is. Een intense ontmoeting, de geboorte, liefde. Ik zou het die kant op willen trekken. Heilig zit niet in onszelf, maar in de ruimte."

Hage: "Ik vind het een heel mooi woord. Claartje Kruijff is als theoloog des Vaderlands op zoek naar een heilige ruimte, dat heeft me van het begin af aangesproken. Mensen verlangen naar heilige ruimtes waar ze alles kunnen afstrippen wat overbodig is, waar ze gezien worden en kwetsbaar kunnen zijn. Je kunt het ook dierbaar noemen, het woord dat jij gebruikt. Ik zie dat ook in een van jouw aanduidingen van God, de Barmhartige. Dat is een heel warm woord. Barmhartig en genadig, de gedachte dat dat de belangrijkste twee woorden zijn, spreekt me heel erg aan."

De denktank

Claartje Kruijff (46), protestants, Theoloog des Vaderlands, voorganger in de Dominicuskerk in Amsterdam, buitenkerkelijk pastor en rituelenbegeleider

Marije Hage (35), protestants, predikant in de Protestantse gemeente Weesp/Driemond

Enis Odaci (42), islamitisch, islamdeskundige, spreker en schrijver, onder andere eindredacteur bij intercultureel platform Nieuw Wij

Arjan Broers (48), katholiek, theoloog en schrijver, gastprediker in de Dominicuskerk in Amsterdam

Inger van Nes (32), protestants, psycholoog en theoloog, was onder meer betrokken bij de Vluchtkerk in Amsterdam. Na een fietsongeluk is ze als ervaringsdeskundige actief bij MEE Hilversum

Lody van der Kamp (69), joods, rabbijn en auteur van diverse boeken

Lees ook: 'Het Onze Vader is een geconcentreerde versie van het leven'

In de eerste aflevering van de serie 'Onze Vader' licht Theoloog des Vaderlands Claartje Kruijff de eerste regel uit het gebed toe. "Het is niet mijn Vader, maar ónze Vader. Dat verbreedt, het bemoedigt, het relativeert."

Deel dit artikel

Dus je heiligt God niet door zijn naam te gebruiken, maar door iets te doen?

Enis Odaci, islamdeskundige

Leven is meebewegen, geloven ook

Marije Hage, predikant