Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Hallo, welkom thuis' is het succesrecept van snel groeiende kerken

religie en filosofie

Robin De Wever

Een dienst van Doorbrekers in Barneveld. © anp
Geloof

Terwijl de meeste kerken leeglopen, trekken de op Amerikaanse leest geschoeide kerken als Hillsong in Amsterdam en Doorbrekers in Barneveld wekelijks meer zielen. Geen toeval, ontdekte Bjorn Visser. 's Lands snelst groeiende kerken gebruiken hetzelfde succesrecept.

Bezoek je voor het eerst de Hillsongkerk aan het Rembrandtplein in Amsterdam, dan hoef je je geen moment een buitenstaander te voelen. Al bij de tramhalte word je opgewacht door gemeenteleden: van harte welkom, wat leuk dat je komt kijken. Eenmaal binnen word je waarschijnlijk nog een paar keer enthousiast aangeklampt. Ben je er klaar voor? De rockmuziek blaast er uit de speakers, de voorganger staat er voor een scherm met flitsende visuals.

Hillsong, afkomstig uit Australië en sinds een aantal jaar ook in Nederland, zwemt hard in tegen de secularisatie: ze groeit, en naar eigen zeggen nog stevig ook. En inderdaad, op zondagochtend zit het er vol. Hoe kan dat?

Door te zorgen voor een 'wow'-factor, constateert student godsdienstpastoraal werk Bjorn Visser in zijn scriptie voor de Christelijke Hogeschool Ede. Hij enquêteerde onder gemeenteleden van kerken als Hillsong en sprak uitgebreid met de voorgangers en gemeenteleden.

Doorbrekers in Barneveld, City Life Church in onder meer Den Haag, City Changers in Den Bosch en Thousand Hills in Hilversum: allemaal hebben ze volgens Visser een sterke focus op het verwelkomen van nieuwe zielen, en allemaal groeiden ze het afgelopen decennium van niets naar honderden of in sommige gevallen zelfs meer dan duizend leden. Daarmee zijn ze - in ieder geval getalsmatig - de wonderkinderen van christelijk Nederland. Visser: "Het is de bedoeling dat je je direct thuis voelt. Zo brengen ze het ook. In sommige van die kerken staat op de flyers 'welcome home'."

Lees verder na de advertentie

Charismatisch

Als het regent, staan gemeenteleden klaar met een paraplu. Stap je uit je auto, dan zorgen ze dat je droog binnenkomt

Bjorn Visser

Nieuw is hun modus operandi niet. De kerken die Visser onderzocht zitten in de evangelische en de zogenoemde 'charismatische' hoek - God wordt er aanbeden met de handen in de lucht, de muziek komt van gitaar en drum, niet van een orgel. Persoonlijke ervaringen met de Heilige Geest zijn er belangrijk, net als het maken van een persoonlijke, bewuste keuze om Jezus te volgen.

In zulke kerken staat evangelieverkondiging van oudsher hoog aangeschreven. Bezoekers worden bij de deur verwelkomd en de voorganger spreekt er eenvoudige taal. "Deze kerken doen dat ook", zegt Visser. "Maar ze gaan dus een stuk verder. Als het regent, staan gemeenteleden klaar met een paraplu. Stap je uit je auto, dan zorgen ze dat je droog binnenkomt."

Autocratisch leider

Er blijkt onder de respondenten een ontevredenheid te bestaan over de diepgang die ze ervaren. Mensen die al langer in de kerk komen, verlangen naar meer diepgang

Visser in zijn scriptie

Misschien wel het belangrijkste verschil met andere kerken: het leiderschap. "De voorganger staat centraal: hij heeft de visie én voert die uit. Waar de voorganger in de meeste andere evangelische kerken en pinkstergemeenten wordt aangesteld en gecontroleerd door de oudsten, werken deze gemeenten top-down. Als de voorganger zegt: we planten (stichten, red.) morgen een kerk, dan doen ze dat. Van zulk charismatisch leiderschap gaat een aantrekkingskracht uit. Het is prettig om iemand te volgen die de weg wijst."

Deze kerken excelleren in daadkracht, zegt Visser. "Dat de voorganger zelf beslissingen kan nemen, helpt enorm. In andere kerken moeten dat soort besluiten eerst besproken worden door bijvoorbeeld de raad van oudsten. Dat is democratischer, maar kost veel meer tijd."

Hebben deze kerken het succesrecept gevonden, een medicijn tegen de ontkerkelijking? Visser is nog niet overtuigd. Neem dat autocratische leiderschap. Dat heeft ook een keerzijde, zegt hij. "Is er wel voldoende controle op de voorganger? Net als beursgenoteerde bedrijven kennen deze kerken een team van opzieners. Bevriende voorgangers van andere kerken die een soort klankbord vormen. Als een voorganger alleen verantwoording aflegt aan vrienden, kan dat lang goed gaan. Maar wat als de leider wegvalt? Of als de opzieners niet kritisch genoeg zijn? Of als het niet lekker meer loopt tussen de voorganger en de opzieners?"

Nog een belangrijk kritiekpunt: de focus op nieuwkomers kan ten koste gaan van gemeenteleden die al langer lid zijn. "Er blijkt onder de respondenten een ontevredenheid te bestaan over de diepgang die ze ervaren", schrijft Visser in zijn scriptie. "Hiermee lijkt een verband te zijn tussen mensen die pas de kerk bezoeken, de zogenaamde 'zoekers', en mensen die al langer in de kerk komen. Mensen die al langer in de kerk komen, verlangen naar meer diepgang."

De kerken vertellen volgens Visser graag hoeveel mensen er tot geloof komen. "Maar hun groei komt maar voor een klein deel van nieuwe christenen. 92 procent van de mensen die ik sprak, kwam uit andere kerken. Dat wordt wel het 'rondpompen van gelovigen' genoemd: groei op de ene plaats leidt elders tot legere kerkbanken."

Toch kunnen andere kerken wel wat leren van Hillsong, Doorbrekers en vergelijkbare gemeenschappen. Hartelijkheid bijvoorbeeld - daar hebben andere kerken soms wat te weinig van. "Zorg dat dat je een warm bad bent. Dat mensen zich direct thuisvoelen: verwelkom gasten niet alleen, maar ga direct met hen in gesprek, nodig hen uit om nadien nog ergens iets te drinken."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Als het regent, staan gemeenteleden klaar met een paraplu. Stap je uit je auto, dan zorgen ze dat je droog binnenkomt

Bjorn Visser

Er blijkt onder de respondenten een ontevredenheid te bestaan over de diepgang die ze ervaren. Mensen die al langer in de kerk komen, verlangen naar meer diepgang

Visser in zijn scriptie