Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'De term duurzame groei spreekt zichzelf tegen'

Religie en Filosofie

Kiki Holman

Roel Veraart © RV
Interview

De Maand van de Filosofie staat in het teken van 'verbeelding aan de macht', de slogan van de grote protesten van mei 1968. Welke jonge filosofen voeren nu de strijd voor een utopische wereld aan? Aflevering 2: Roel Veraart.

Roel Veraart (24) is net begonnen als promovendus aan de Universiteit Wageningen. Als filosoof denkt hij na over manieren om onze economie om te vormen, zodat we niet meer uit fossiele grondstoffen hoeven te putten.

Lees verder na de advertentie

Een fossielvrije economie als utopie. Wat houdt ons nog tegen?

"We verbruiken nu fossiele brandstoffen, houden afvalstoffen over en gooien die weg. En dat komt doordat onze economie nog steeds is gericht op lineaire groei."

Hoe brengt u uw utopie dichterbij?

"Ik bedenk wat groene groei kan inhouden. Daarvoor kijk ik naar Europese beleidsstukken, die staan nu nog bol van de tegenstrijdigheden. Een van de belangrijkste documenten heet 'Sustainable Growth'. Dat is een tegenspraak in zichzelf, want duurzaamheid is precies geen groei en groei is niet duurzaam. Sommige formuleringen zijn ronduit grappig. Dan staat bloedserieus in één zin dat we de natuur moeten manipuleren om haar weer in het gareel te duwen én dat we de menselijke impact op de natuur moeten minimaliseren. In één zin!

Het probleem is dus dat de taal van deze stukken nog steeds is gericht op economische groei en exploitatie. De ecologie blijft daardoor in dienst staan van de economie, in plaats van dat we de mens als onderdeel van de natuur zien."

Is uw ideaal te bereiken?

"In theorie wel. De Europese Unie zet nu in op een biobased economy. Je haalt dan energie uit herbruikbare biologische grondstoffen, zonder afval te produceren. Met poep kun je bijvoorbeeld fantastische dingen doen en uit rioolwater kun je veel energie halen. Maar dan moeten men wel consistent worden en zich niet continu richten op groei, consumptie en productie."

Als ik zeg 1968, dan zegt u ...

"Ze vond weliswaar in 1969 plaats, maar toch: de maanlanding. Die is beeldend voor hoe we de natuur onderwerpen. We planten een vlag en de maan is van ons. Ze staat ook voor het vertrouwen in de wetenschap als de oplossing voor alles. Sommigen opperen dat we naar Mars moeten verhuizen als de aarde niet meer bewoonbaar is. Dat lijkt me niet de oplossing. Zoals filosoof Timothy Morton zegt: dan moeten we vanaf nul een nieuwe biosfeer opbouwen. De economie op aarde omvormen is makkelijker."

Welk werk inspireert u?

"'Totalité et Infini' van Levinas. Hij beschrijft hoe je als mens in de wereld leeft, met welke complexe relaties. Hoe het allemaal niet te overzien is. Ik pas dat toe op de verhouding tussen individu en milieu. Klimaatverandering is een onzichtbare dreiging, die je niet ziet als je 's ochtends de auto instapt. Hoe verhoud je je tot een probleem waar je persoonlijk niet verantwoordelijk voor bent, maar waar je wel onderdeel van uitmaakt?"

Welke strijdkreet geeft u de lezer mee?

"Gisteren keek ik een serie waarin het einde van de wereld dreigde. Toen zeiden ze: 'Let's face the end of the world together'. Die lijkt me hier wel toepasselijk."

Lees ook aflevering 1 met Mathijs van de Sande:

Mathijs van de Sande doceert politieke filosofie aan de Radboud Universiteit en doet onderzoek naar anarchistische en radicaal-democratische bewegingen als Occupy en het Spaanse Indignados. 'Misschien moeten we mei 1968 nog een keer proberen.'

Deel dit artikel