Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'De Bijbel is niet alleen voor de kerk', zegt Happinez-oprichter Inez van Oord

Religie en Filosofie

Stijn Fens

© Werry Crone
Interview

Happinez-oprichter Inez van Oord ging de Bijbel herlezen. Haar broer, die theoloog en predikant is, hielp haar. Het resultaat: het boek 'Rebible'. 'Ik denk dat de verhalen uit de Bijbel weer mogen.'

Op een dag krijgt Inez van Oord een bericht op haar telefoon. Haar buurman. "Hee buurvrouw, er is een pakje voor je gekomen." Ze loopt naar hem toe. Hij staat haar al op te wachten in de deuropening. "Inez", zegt hij. "Ik mag natuurlijk niet kijken naar de afzender, maar hier staat met grote letters: Afzender Nederlands Bijbelgenootschap. Ik moet het aan je vragen: 'Wat moet jij in hemelsnaam met de Bijbel?'"

Lees verder na de advertentie

Goede vraag. Wat moet Inez van Oord, bekend van dat blad vol Boeddhabeelden en boeken over ziel en zelf, met dat dikke heilige boek van de christenen. Zelf zegt ze dat ze de verhalen uit de Bijbel nooit vergeten is, maar dat ze het boek toch heel lang links liet liggen. De vraag waarom ze dat deed, bleef maar haken in haar hoofd en ze besloot de Bijbel opnieuw te gaan lezen.

De 'Boeddha-dame' zoals ze genoemd werd, is nu gefascineerd door Jezus

Ze vroeg hulp aan haar broer Jos van Oord, nota bene predikant. "Ik dacht: Jos weet alles over de Bijbel. Laten we dit samen gaan doen", zegt Inez van Oord. "Maar ik wist ook veel. Ik had heel veel tradities bestudeerd die Jos nooit had onderzocht." Jos van Oord: "Dit is natuurlijk ook een familieverhaal. De 'Boeddha-dame' zoals ze genoemd werd, is nu gefascineerd door Jezus. Als ik nu lees wat ze over hem schrijft, dan ontroert mij dat."

Rebible

'Rebible' is een schitterend vormgegeven boek, geschreven in moderne taal en niet bang om heilige huisjes omver te trappen. Het eerste verhaal dat Inez en Jos gezamenlijk aanpakten was dat van de slang in het paradijs die Eva verleidt te eten van de boom van goed en kwaad. Het werd volgens Inez 'gelijk leuk' tussen haar en haar broer.

Jos: "Genesis 1-11 is ontstaan toen het volk van Israël in ballingschap zat. Ik zie die mensen met elkaar praten. Ze vroegen zich af: hoe is het nou gekomen dat wij uit die goedheid zijn weggegaan? Op de vlucht zijn geslagen. En daar speelt die slang - in het Hebreeuws 'nachasj' - een rol in. Achter die slang zit een wereld van onrecht, van geweld en niet op onze bestemming komen. En dat is de zonde."

Inez: "Ik vond het niet overtuigend."

Jos: "Zonde verzin ik niet. Dat betekent letterlijk je doel voorbijschieten."

Inez: "Het is te makkelijk. Die slang hoeft daar niet voor te staan. Kan ik ook niet geloven. Misschien wordt die slang wel opgevoerd als symbool van verandering. Als een van de weinige dieren gooit de slang zijn huid af en begint een nieuw leven. Zo ging het ook met Adam en Eva. Ze begonnen een nieuw leven. Niet als dieren die een instinct volgen. Maar als mensen, als zelfbewuste mensen, ze trekken de wereld in. Die zit vol goed en kwaad. Pas als je doorhebt dat goed en kwaad bij elkaar horen, dat je de eenheid gaat zien of ervaren, kom je terug in het geestelijke paradijs."

Jos: "Zo had ik het nog nooit gelezen. Zo'n uitleg verrast mij en zet mij op een nieuw spoor."

God

Het boek begint - bijna vanzelfsprekend - met God zelf . "Wat bedoelen we als we dat woord uitspreken?", vraagt Inez zich af.

Jos: "We zaten op het Schotse eiland Iona. Een ochtend zo grijs en grauw als nu. Daar vertelde ik over Mozes. Dat hij aan God vraagt: wie ben je dan? En dat die naam dan klinkt: JHWH. Dat betekent: 'Ik ben er' of zoiets als 'de zijnde'."

Inez: "Dus in een van de oudste verhalen uit de Bijbel wordt God 'Ik ben' genoemd? Woorden die ik in zo veel spirituele tradities ben tegenkomen en die mij in de beginjaren tijdens de opbouw van Happinez hebben gestuurd en geholpen. Jos noemde die woorden in het Mozesverhaal, daarna werd ik enthousiaster. Ik ontdekte dat God niet een ding hoefde te zijn - iets buiten jezelf - zoals ik als kind geleerd heb. In de spirituele tradities is het goddelijke altijd in jezelf en ben jij een uiting daarvan. Het werd voor mij duidelijk dat je de bijbelverhalen ook zo kunt lezen."

Ik denk dat we elkaar vonden in de heilige taal

Jos: "Ik denk dat we elkaar vonden in de heilige taal. Inez heeft moeite met een God die handelt, als persoon. Maar God is ook voor mij een verhaal. Dat komt steeds terug in onze discussies. Ik kan heel ver met Inez heen gaan, maar voor mij staat God ook voor ergernis. Hij is ook de God die de onderdrukte Israëlieten heeft weggeleid uit Egypte, die staat voor verzet tegen onrecht. Ik kom nu eenmaal uit de jaren zestig."

En zo gaan in Rebible onder meer de verhalen van Noach, de Toren van Babel en Mozes met zijn Tien Geboden, soms licht kibbelend, door de handen van zus en broer. Ze reizen Mozes zelfs letterlijk achterna, de Sinaï op, een van de hoogtepunten in het boek.

Inez: "Je hoopt dat als je boven komt, je daar hetzelfde ziet als Mozes. Ik wil dan graag zijn zoals dat verhaal is. En dan valt het eerst tegen. Er staat een lelijke, slecht onderhouden kerk. Maar dan luisteren we naar onze gids, zijn visie op het verhaal van Mozes. En de gids vindt een kristal. De avondzon komt binnen en valt zo in dat kristal. Exact het wonder waarop ik hoopte."

Jos: "Ik zag dat toen niet als een speciale gebeurtenis. Nu zie ik de schoonheid wel. Dat is echt in mij veranderd. Het boek is ook zo mooi geworden. Ik las het verhaal over onze beklimming van de Sinaï gisterenavond voor aan mijn vrouw en ik kreeg tranen in mijn ogen. Nu weer trouwens."

Nieuwe Testament

Iets over de helft van het boek komt het Nieuwe Testament aan bod. Jezus dus. Steeds vaker neemt Inez nu Jos op sleeptouw. Ze lezen samen het verhaal van Petrus die over het water naar Jezus toeloopt, bang wordt en gaat twijfelen, zoals het in Matteüs 14 staat. Jos leest het eerst nog vrij klassiek, maar Inez vraagt zich af of je het verhaal misschien een demonstratie is, van iets wat we nu een mindfulness-oefening zouden noemen. Petrus wordt hier als een 'ongelovige' neergezet, maar hij was wel de enige van de twaalf die gewoon ging. Hij focuste op Jezus, op dat wat hij belangrijk vond. Hij concentreerde zich, en hij liep. Vroeger zeiden ze dan: 'Je moet gewoon geloven, geloven in het woord, dat is wat hier wordt verteld.' Nu zeggen we: 'Focus, ga niet van je pad af, leef in het hier en nu, dan kun je wonderen ervaren, dan kun je wonderen verrichten'. Feitelijk is dat hetzelfde verhaal, in andere woorden."

Jos: "Prachtig toch?"

Bevrijding

Vaak vinden broer en zus elkaar en ontstaat er een nieuwe exegese bij die oeroude verhalen. Sommige verschillen blijven. Inez zou het liefst het kruis bij Jezus weghalen. "Dan blijft hij gewoon staan, als symbool van bevrijding."

Jos: "Ze zegt dan: 'Jullie hebben een verkeerd beeld gekozen'."

Inez: "Ik wil het wel proberen te begrijpen, maar het lukt me niet."

Jos: "Ik vind de Stille Week nog altijd een hoogtepunt in mijn pastoraat. Aandacht voor dat kruis in deze wereld, uitmondend in de paaswake en die schitterende paasmorgen. Je gaat van donker naar licht. Daar blijf ik voor gaan."

Dit boek is niet per se gemaakt voor de kerk

De e-mailbox van Inez loopt inmiddels vol met uitnodigingen voor lezingen. Ook kerken hebben interesse.

Inez: "Er is een vraag. Er leeft iets. Ik denk dat verhalen weer mogen. Dat hoeft van mij niet in een kerk. Dit boek is niet per se gemaakt voor de kerk."

Jos: "Wij hebben een brug geslagen en daar kunnen mensen van profiteren. Ik denk dat we daar kerkmensen mee kunnen helpen en ook de lezers van Happinez. Dat er meer synergie komt. Echt: we kunnen vruchtbaar zijn voor elkaar. Claartje Kruijff, theoloog des vaderlands, zei tijdens de presentatie van het boek dat ze als ze Rebible leest, het liefst een stoel zou willen pakken en bij ons aan tafel zou willen aanschuiven, om haar eigen vragen neer te leggen en met ons in gesprek te gaan. Dat vind ik een prachtig compliment."

Tekst loopt door onder de afbeelding

Jos en Inez van Oord. © Werry Crone

Wie zijn broer en zus Van Oord?

Inez van Oord (59) is uitgever, bladenmaker en journalist. Via de Zierikzeesche nieuwsbode en de Provinciale Zeeuwse Courant komt ze terecht bij De Telegraaf. In 2003 richt ze het mindstyle magazine Happinez op dat een groot succes wordt. Na haar afscheid bij het blad schrijft ze 'Als jouw leven een cirkel is, waar sta je dan?' dat in 2016 wordt uitgeroepen als het beste spirituele boek van het jaar.

Jos van Oord (69) studeerde theologie aan de theologische faculteit van Brussel. Hij was predikant in Wierden, Hoogland en Amersfoort. Na zijn pensioen is hij opnieuw actief geworden als (interim)predikant, op dit moment in de Paaskerk in Baarn.

Inez van Oord, 'Rebible, ontdekking van vergeten verhalen'. Uitgeverij Kosmos, 264 blz., € 24,99

Lees hier de recensie over Rebible, 'De Bijbel voor Happinezlezers'


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

De 'Boeddha-dame' zoals ze genoemd werd, is nu gefascineerd door Jezus

Ik denk dat we elkaar vonden in de heilige taal

Dit boek is niet per se gemaakt voor de kerk