Reizen Zwitserland

Zonnen tussen grote bergreuzen in Val d’Anniviers

Beeld Louel de Jong

Val d’Anniviers, in het Zwitserse kanton Wallis, staat bekend om z’n prachtige bergdorpen en hoge pieken. En het is er heerlijk nazomeren in de herfst. Vijf hoogtepunten in en rond de vallei.

Kijk, ze beginnen te verkleuren. Straks zijn ze geel en oranje.” De taxichauffeur wijst naar de bladeren aan de wijnstokken. Zijn ogen glimmen. Het is oktober: de druiven worden geplukt, het vee is terug van de hoge weides, in de bergen echoot de lokroep van mannetjesherten in de bronsttijd, de eerste sneeuw is gevallen. Elk jaargetijde heeft z’n bijzonderheden, toch is voor veel Zwitsers de herfst favoriet. Wallis telt 47 vierduizenders, hier moet je zijn voor de grote bergreuzen, maar minder bekend is dat dit kanton het droogste van Zwitserland is en 300 dagen zon per jaar telt. Vandaar deze Indian summer en de eindeloze wijngaarden rond Sierre. Het stadje is de toegangspoort naar Val d’Anniviers, een van de zeven grote dwarsvalleien. Je kunt hier wandelen en mountainbiken op hoge almen, langs gletsjers en stuwmeren, in bossen, van bergdorp naar bergdorp, tussen wijngaarden en langs eeuwenoude irrigatiekanalen, de bisses. In deze periode krijgt het leven hier z’n verdiende gouden gloed.

1  Stuwmeer Moiry

Als onze auto de smalle, steile tunnel uitkomt en Lac de Moiry (2249m) voor ons verschijnt, slaken we allemaal een bewonderende kreet. Het stuwmeer is onwaarschijnlijk blauw en wordt omringd door okergele berghellingen, besneeuwde toppen en de Moiry-gletsjer. In de herfst heeft het meer de mooiste kleur omdat het dan op z’n volst is.

Beeld Louël de Jong

Ook het gruis van de omliggende zilvergroene rotsen in het water speelt een rol. De wandeling van zo’n tweeënhalf uur rond het meer is al even wonderschoon, langs lage struiken, over beekjes, met halverwege een rustmoment bij een veel kleiner meertje recht onder de gletsjer. Wie verder wil, kan hoger naar berghut Cabanne de Moiry (2825 m). Bij de eerste serieuze sneeuwval, rond half oktober, wordt dit hele gebied afgesloten voor auto en postbus en is dan maanden niet meer toegankelijk.

In 1958 werd de dam in gebruik genomen. De bouw destijds was reden om de bergpas vanuit het dal te verbeteren. Eén vrachtwagen verongelukte ter hoogte van het dorp Vissoie, waar een kleine kapel langs de weg staat. Nog steeds wordt hier elk jaar een mis gehouden voor de vrachtwagenchauffeurs die dag en nacht vanuit het dal naar boven rijden met bouwmaterialen en andere lading voor de bergdorpen.

2  Lokaal en puur eten

“Naar Wallis kom je voor de natuur én om goed te eten en drinken”, zegt een trotse local als een nieuwe ronde raclette wordt geserveerd. Dat gaat in restaurant Château de Villa in Sierre als volgt: er zijn vijf gangen en bij elke gang ligt er warme raclettekaas van een andere alm in de regio op je bord. De eerste ronde is dat van een lagergelegen alm en zo oplopend, waardoor de kaas steeds sterker van smaak wordt.

Raclette staat in Val d’Anniviers overal op het menu, evenals gedroogd vlees in dunne plakjes, bergkazen en in de herfst gepofte kastanjes en wildgerechten. Puur en lokaal eten? Het is hier de gewoonste zaak van de wereld. Ook hebben veel bergdorpen in dit gebied nog een gemeenschappelijke dorpsoven waar families enkele keren per jaar hun langhoudbare broden, pain de seigle, bakken. Vroeger bittere noodzaak want ’s winters afgesloten van de buitenwereld, nu traditie. In Grimentz en St-Luc kun je dit als vakantieganger ook doen. Wel tijdig aangeven bij het toerismebureau want de houtoven moet drie dagen van tevoren worden aangestoken.

Beeld Louël de Jong

3  Wandelen tussen wijngaarden

Bij oude inwoners staat de druivenoogst in het geheugen gegrift als een periode van vreugde en vermoeidheid. In het charmante wijnmuseum in Salgesch wordt dit en meer met liefde verteld. Meteen is het museum een mooi beginpunt van het wijngaardpad naar Sierre. Buiten zie je kleine trucks af en aan rijden, met in de laadbakken tonnen druiven.

De oogst van de wijngaarden op de steile hellingen wordt met helikopters, en tegenwoordig zelfs drones, naar beneden gehaald. Tussen Sierre en het Meer van Genève zijn eindeloze wijngaarden. Door de verschillende bodemstructuren onder invloed van de Rhône en de bergen groeien hier talrijke druivensoorten, maar omdat het om vele kleine wijnhuizen gaat, worden de flessen nauwelijks geëxporteerd.

Beeld Louël de Jong

4 Grimentz (en andere bergdorpen)

Ooit zei iemand mij: als je het ultieme Zwitserse bergdorp wil zien moet je naar Grimentz. En inderdaad, hier wandel je in een ansichtkaart (het dorp staat ook op veel ansichtkaarten). De donkere, houten chalets en schuurtjes op palen, sommige uit de vijftiende eeuw, worden nog altijd bewoond of gebruikt als opslag. Aan alle gevels hangen rode geraniums.

Elk jaar in juni arriveert een vrachtwagen vol plantjes waar de inwoners tegelijk hun inkopen doen. Het is rustig nu, het mooie dorp baadt in het herfstzonlicht. In vroeger tijden was het zelfs compleet verlaten in deze tijd van het jaar, als bewoners met vee en al rond Sierre verbleven voor de druivenoogst.

Maar tijden veranderen. Men hoeft niet meer volledig zelfvoorzienend te zijn en er zijn meer inkomstenbronnen, zoals het wintertoerisme. Hoogseizoen is het dan, dankzij de skigebieden Zinal-Grimentz en Vercorin, en aan de overzijde van het dal St-Luc-Chandolin. Ook allemaal prachtige, eenvoudige bergdorpen.

Beeld Louël de Jong

5  Kastanjes rapen in Fully

“Wij leven hier in de bergen altijd met de dreiging van lawines en aardverschuivingen. Zo werden in 1939 huizen en een groot deel van dit kostbare kastanjebos weggevaagd.” De gids wijst op de enorme stenen die nog altijd verspreid liggen. Ooit was dit bos in Fully bezit van dorpsfamilies, nu is het publiek en mag iedereen hier tamme kastanjes rapen. Het lokale bestuur besloot hiertoe om zo de resterende 15 hectare veilig te stellen.

De bomen vormen een natuurlijke barrière tegen aardverschuivingen richting de huizen in het dal. Zo’n duizend bomen staan er nog, de grond ligt bezaaid met noten in stekelige bolsters. Het is streng verboden ze te verkopen. ‘Brood van de armen’ werden de kastanjes hier vroeger dan ook genoemd – gegeten als aardappelen in de tijd dat men hier nog geïsoleerd leefde. Nog altijd bezit elke familie een brisoloir om kastanjes in te roosteren, een enkele inwoner weet nog welke boom ooit van zijn grootouder was: “Dit bos hoort bij onze traditie, het heeft emotionele waarde.”

Informatie over toeristisch Zwitserland: myswitzerland.com 
Meer weten over de regio Val d’Anniviers/Wallis: valdanniviers.chvisitvalais.ch 
Van juni t/m oktober ontvangt iedere overnachtende bezoeker in Val d’Anniviers een pas waarmee vele verkeers- en vrijetijdsvoorzieningen gratis zijn (Pass Anniviers Liberté), zoals kabelbanen en bussen. anniviers-liberte.ch

Reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken, met reistips. U vindt ze op trouw.nl/reizen of op deze kaart.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden