Bellinzona.

ReizenZwitserland

Witte bergtoppen en palmen: je vindt ze allebei in Bellinzona, de meest Italiaanse stad van Zwitserland

Bellinzona.Beeld Louël de Jong

Op weg naar zuidelijke vakantiebestemmingen laten we de mooiste plekken vaak links liggen. Het Zwitserse Bellinzona is er zo een. Terwijl je na de Gotthardtunnel wel toe bent aan een prettige overnachtingsplek.

Louël de Jong

Een familielid vertelde dat hij bijzondere ­herinneringen heeft aan Bellinzona, in Zwitserland. Niet dat hij er ooit is geweest, maar tijdens een treinreis naar Rome in z’n middelbareschooltijd was dit de eerste stop met een Italiaanse naam. BELLINZONA, daar stond het, in grote letters op een ­stationsbord. ­Exotisch en opwindend. Hoe jammer dat de schoolklas ­destijds niet uitstapte, zoals velen de stad voorbijrijden op doorreis naar Italië.

Witte bergtoppen en palm­bomen zijn samen in een kiekje te vangen in deze meest Italiaanse stad van Zwitserland. De drie kastelen, stadsmuur én binnenstad staan op de Werelderfgoedlijst van Unesco. En dan is er ook nog de omgeving die van alle kanten lonkt.

1. MIDDELEEUWS CENTRUM - Struinen langs roze en okergele huizen

“Met de bouw van de Gott­hardtunnel was men bang dat het hier Duitstalig zou worden en dat de leefwijze zou veranderen”, zegt Anna Bezzola, inwoner van de stad en gids. “Vooraanstaande figuren hebben dat voorkomen. Voor de duidelijkheid: we zijn er tróts op Zwitser te zijn, maar de spirit is hier Italiaans. Dat zie je ­terug in de architectuur, de taal, het eten.”

In de vijftiende eeuw was Bellinzona in handen van de hertogen van Milaan, vandaar de arcades, galerijen, patio’s en roze en okergele huizen. De sfeer is genoeglijk, mensen groeten elkaar, op het Piazza Collegiata wordt onder parasols lokale wijn gedronken.

Vanaf daar is er zicht op de gelijknamige kerk (1515) die, zo gaat het verhaal, ooit wedijverde met de Sint-­Pietersbasiliek in Rome. Kijk binnen omhoog naar de schilderingen en blauw ­gedecoreerde koepel en je begrijpt waarom.

Op zaterdag in Bellinzona? Bezoek dan ook eens de markt rond Piazza Nosetto, in de middeleeuwen al dé markt van de regio. Hier proef je de beste lokale (berg)producten.

null Beeld Louël de Jong
Beeld Louël de Jong

2. MONTEBELLO - Verdedigingsfort met prachtig uitzicht

Meteen rechts van de ­Collegiata-kerk gaat een smal pad omhoog naar ­kasteel Montebello. Het pad voert langs terrastuinen met dikke stenen muren, wilde lathyrus en vijgenbomen. Boven wacht een indrukwekkend uitzicht.

De archeologische vondsten in het kasteelmuseum – waaronder glaswerk uit de Romeinse tijd – maken nogmaals de rijke geschiedenis van dit gebied duidelijk. En zie: Italiaanse en Zwitserse schoolklassen hier, want als je ergens ontdekt hoe een verdedigingsfort werd ­gebouwd, dan is het hier.

Montebello is een van de drie kastelen in Bellinzona, die als een ketting in en om de stad liggen. Het Castello di Sasso Corbaro bevindt zich hoger op de berg.

In het centrum ligt Castelgrande, met eigen wijngaard en een goed restaurant waar de mussen nieuwsgierig op ­tafel komen zitten.

Hoe kom ik er?

Bellinzona is de hoofdstad van het kanton Ticino en ligt op de route van en naar drie bekende Alpenpassen: Gott­hard, San Bernardino en Lukmanier.

De stad is goed bereikbaar per trein. Het snelst gaat dat met de EuroCity ­Basel-Milaan door de Gotthardbasistunnel (reistijd: zo’n 3 uur). De mooiste route duurt een uur langer, met de Treno Gottardo, via de oude Gotthardtunnel en het hoog­gebergte rond Göschenen. sbb.ch

3. FIETSEN NAAR LOCARNO - Door de vallei, langs graanvelden

In de namiddag laten we Bellinzona achter ons en fietsen 22 kilometer door de vallei naar Locarno, dat aan het Lago Maggiore ligt. De weg is vlak en voert langs graanvelden, boerenbedrijfjes met akkers en tunnel-­kassen, wijngaarden en ­weilanden met paarden en koeien. Aan weerszijden diepgroene bergen waarlangs helikopters zwieren met aan een koord de ­bevoorrading voor hoog­gelegen huizen en hutten.

Locarno kondigt zich aan met oude villa’s aan het ­water en palmbomen, die hier haast als bamboe groeien en inheemse planten ­verdrukken. ‘Te veel palm­bomen in het bos, hoe ze in bedwang te houden’ kopt de krant Ticinonews.

Toch is het juist die (sub)tropische vegetatie die er mede voor zorgt dat het stadje, bekend om zijn internationale filmfestival in ­augustus, een ansichtkaartplaatje is.

null Beeld Louël de Jong
Beeld Louël de Jong

4. DE BERGEN IN- Een spectaculaire hangbrug

Op 1350 meter hoogte ­verlaten we de gondel, bij eindpunt Mornera. Een bergstation te ver, zo blijkt, maar wat geeft het? De zon schijnt en twee uur afdalen hoeft niet moeilijk te zijn. Het blijkt echter een serieuze, steile hike over paden met keien en rotsen. Door prachtige tamme kastanje- en dennenbossen, dat wel. Aangekomen bij Curzùtt, het punt waar de wandeling ­eigenlijk begint, staat als ­geschenk uit de hemel het San Barnàrd-kerkje met ­fresco’s uit de veertiende en vijftiende eeuw. “Voor de komst van de hangbrug was dit kerkje gesloten, er kwam niemand”, zegt een medewerkster. “Nu zijn de fresco’s gerestaureerd en wordt het bewonderd.”

Die hangbrug is de spectaculaire Carasc-brug (2015) die het ontoegankelijke ­Sementinadal bij Bellinzona overspant: op 130 meter hoogte, 270 meter lang. Wie hoogtevrees heeft, kan ­beter nog wat fresco’s bekijken, voor anderen is het een sensationele ervaring.

Let op: de kabelbaan vanuit Monte Carasso (ten westen van Bellinzona) naar Curzùtt moet gereserveerd worden: mornera.ch

Bellinzona Beeld Louël de Jong
BellinzonaBeeld Louël de Jong

Volop cultuur

Probeer zeker het Teatro Sociale (1847) in Bellinzona van binnen te be­kijken, of hier een voorstelling te zien. Het is een soort ­mini-La Scala, het beroemde theater in Milaan, met loges en grote kroonluchter. Adres: Piazza Governo 11. Teatrosociale.ch

Museum Villa dei Cedri is gevestigd in een prachtig pand. De permanente collectie richt zich op kunst van Ticino, Lombardije en Zwitserland vanaf de tweede helft van de 19de eeuw. In de omliggende tuin kun je de schaduw opzoeken (ook zonder toegangskaart). Adres: Piazza San Biagio 9. Villacedri.ch

Muziekfestival Castle on Air (23-31 juli) vindt plaats op het ­Castelgrande, met Italiaanse artiesten, ­onder wie singer-­songwriter Elisa en zanger ­Mahmood, die voor Italië meedeed aan het ­Eurovisiesongfestival.

null Beeld Louël de Jong
Beeld Louël de Jong

5. BOOTTOCHT - Het mooiste dorp van Zwitserland

In 2016 werd Morcote uit­geroepen tot mooiste dorp van Zwitserland en vanaf het ­water geloof je dat meteen. Kleine palazzo’s en abrikooskleurige huizen met groene luiken rusten aan de oever van het Meer van Lugano. Daarboven prijkt bedevaartkerk Santa Maria del Sasso. Wie er wil komen moet 400 treden beklimmen. De route gaat door geplaveide straatjes en langs moestuinen die volgens een inwoonster in gebloemd schort worden kaalgevreten door reeën. Wild in dit schilderachtige dorp? “Zeker, aan de andere kant van de berg zijn dichte bossen”, verklaart gids Anna Bezzola.

Boven is het uitzicht fenomenaal, de kapel naast de kerk blijkt een wonder met barokke decoraties. De boottocht terug naar ­Lugano – via een Italiaanse steiger, de grens ligt in het meer – is een aanrader. ­Bezzola: “Ik ken het hier zo goed, toch blijf ik foto’s maken. Net als in Bellinzona.”

Meer informatie

Meer informatie over wandelingen, fietstochten en bezienswaardigheden is te vinden op:

bellinzonaevalli.ch
ticino.ch
myswitzerland.com

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden