null

ReizenZweden

Welkom in het Zweden van Astrid Lindgren

Beeld Vimmerby Turistbyrå

‘Ik schrijf voor het kind in mezelf’, zei Astrid Lindgren ooit. Maak net als het gezin van Sofie van de Waart een reis door het leven van de beroemde schrijfster en vind ook het kind in jezelf weer.

Sofie Van De Waart - Govaert

1. NÄS - Het geboortehuis van vele verhalen

In Näs, een buurtschap in het Zweedse provinciestadje Vimmerby, staat een klein, rood, houten boerderijtje met een appelboom. Het is niet alleen de idyllische plaats waar Astrid Lindgren in 1907 werd geboren, maar was ook een levenslange inspiratiebron voor haar verhalen. De vriendschappen tussen de knechten van de boerderij en de kinderen, het met de fles grootbrengen van een biggetje of het spelen van voetje van de vloer in de ouderlijke slaapkamer; talloze jeugdherinneringen komen terug in boeken als Michiel van de Hazelhoeve, De Kinderen van Bolderburen en Pippi Langkous.

Hannah en Samuel August, de ouders van Astrid Ericsson (zoals ze voor haar huwelijk heette), hielden zielsveel van elkaar, blijkt uit talloze liefdesbrieven die bewaard zijn gebleven. Samuel August verwarmde elke avond Hannah’s handen en zei dan: ‘Jij en ik, Hannah’. Precies zoals Michiel van de Hazelhoeve tegen Alfred, de trouwe knecht, ‘Jij en ik, Alfred’ zegt. Haar ouders beheerden als pachter de landerijen rond de naastgelegen pastorie. Een omgeving die Astrid heeft gevormd. Ze kreeg zekerheid mee: haar ouders waren altijd in de buurt. Maar ze genoot ook van de vrijheid, door eindeloos de natuur te verkennen, met dieren op te groeien en veel te spelen. Bezoek vooral het geboortehuis en het naastgelegen museum.

astridlindgrensnas.se/en

Sevedstorp. Beeld Vimmerby Turistbyrå
Sevedstorp.Beeld Vimmerby Turistbyrå

2. SEVEDSTORP - Bolderburen bestaat echt, en is niets veranderd

“We speelden en speelden en speelden, het is een wonder dat we onszelf niet doodgespeeld hebben”, aldus Astrid Lindgren. Spelen deed ze ook veel bij haar grootvader in Sevedstorp, het gehuchtje van drie rode houten boerderijtjes dat precies lijkt op de huisjes uit Kinderen van Bolderburen, eenvoudig met de auto bereikbaar vanuit Vimmerby. Dat Astrid en haar broers en zussen zich niet doodgespeeld hebben mag zeker een wonder heten, gezien hun voorliefde om op het dak van het huis te balanceren of op de hooizolder van een metershoge balk te springen. Om te ervaren of Anna, de hoofdpersoon uit De kinderen van Bolderburen gelijk heeft als ze zegt dat ze medelijden heeft met wie hier níet is opgegroeid, kun je Sevedstorp bezoeken en ook zelf even van de hooizolder springen.

bullerbyn.com

Hoe kom ik er?

Met een (Zweedse) auto en de duurzame (LNG gestookte) TT-Line ferry ‘Greenline’, die vanaf het Duitse Travemunde naar Trelleborg in Zweden gaat, is het comfortabel reizen. Met de nachtboot (er zijn familiekamers!) bespaar je minstens vijf uur autorijden. Terug kan met de Stenaline ferry van Goteburg naar Kiel, maar er zijn meer opties.

Het bureau van Astrid Lindgren met uitzicht op Vasapark in haar appartement in Stockholm. Beeld
Het bureau van Astrid Lindgren met uitzicht op Vasapark in haar appartement in Stockholm.

3. STOCKHOLM - Waar haar carrière een vlucht nam

Aan deze onbezorgde jeugd kwam abrupt een einde toen Astrid op 18-jarige leeftijd zwanger bleek van de hoofdredacteur van de Vimmerby Tidning, de lokale krant waarvoor ze werkte. Hij was niet haar grote liefde, 30 jaar ouder én verwikkeld in een echtscheiding. Om de schande voor de familie in het behouden provinciestadje te beperken moest zij haar pasgeboren zoon Lars in een Deens pleeggezin laten opnemen en zelf naar de anonimiteit van Stockholm verhuizen. Zware jaren volgden waarin zij nauwelijks het hoofd boven water kon houden en elke cent, als secretaresse verdiend, uitspaarde om in Denemarken het pleeggezin te kunnen bezoeken. Toen Lars’ pleegmoeder ziek werd mocht hij op driejarige leeftijd bij Astrids ouders op de boerderij in Näs komen wonen. Uiteindelijk trouwde ze met Sture Lindgren en kon ze haar zoon zelf opvoeden.

Astrid Lindgren heeft gezegd dat ze ook zonder deze moeilijke periode wel schrijfster zou zijn geworden, maar niet zo’n goede schrijfster. De thematiek van hulpeloze, vaderloze jongens komt veelvuldig in haar werk voor, zoals in Mio, mijn Mio over Bosse, een weesjongen uit Stockholm.

Lindgrens woonkamer in haar appartement in Stockholm. De woning is vanaf januari weer te bezichtigen. Beeld
Lindgrens woonkamer in haar appartement in Stockholm. De woning is vanaf januari weer te bezichtigen.

Bij de Astrid Lindgren Society kun je een rondleiding boeken waarin je de belangrijkste plaatsen uit haar tijd in Stockholm te zien krijgt. Haar leven speelde zich vooral af op de vierkante kilometer rond het Vasapark. Vanaf januari 2023 is ook Astrids appartement aan de Dalagatan 46 weer te bezichtigen.

astridlindgrensallskapet.se

null Beeld Tina Axelsson
Beeld Tina Axelsson

4. FURUSUND - Kom tot rust op het eiland Zeekraai

Met Sture Lindgren kreeg Astrid dochter Karin. Toen deze op een dag ziek was, vroeg ze haar moeder: “Vertel eens een verhaaltje over een meisje met de naam Pippi Langkous.” Toen Astrid deze verhalen op 38-jarige leeftijd opschreef, bundelde en naar uitgeverij Rabén & Sjögren stuurde (nadat uitgeverij Bonnier het manuscript had geweigerd!) begon het leven van ‘Astrid Lindgren, de schrijfster’. In de naoorlogse jaren sloeg het karakter Pippi Langkous in als een bom. Een meisje dat haar neus in haar kleren snuit en met vuur en pistolen speelt, vertoont ‘onnatuurlijk en ongezond kindergedrag’, schreef het Tijdschrift voor de Onderwijzer. Het boek werd juist de hemel in geprezen door literair recensenten, de verkoopcijfers schoten door het dak.

Toen de roem haar boven het hoofd begon te groeien werd het eiland Furusund aan de scherenkust van Stockholm een geliefd toevluchtsoord. Daar kwam ze tot rust, kon ze rustig schrijven en bereikten de enorme zakken post en interviewaanvragen haar niet. De eilandbewoners hielpen haar: toeristen en journalisten werden steevast de verkeerde richting uitgestuurd. Rust ook zelf uit op Furusund, met zijn schitterende houten villa’s, bijvoorbeeld bij furusundvardshus.se.

Astrid Lindgrens Värld in Vimmerby. Beeld Anna Hållams
Astrid Lindgrens Värld in Vimmerby.Beeld Anna Hållams

Drie aanraders voor kinderen:

1. Astrid Lindgren Värld is een theaterpark waar de verhalen van Astrid Lindgren echt tot leven komen met hulp van professionele acteurs en mooie decors. Ik kreeg kippenvel op mijn armen toen de Gebroeders Leeuwenhart aan kwamen rijden op hun paarden, en Jonathan even later een sneeuwwitte duif liet opstijgen.

astridlindgrensvarld.se

2. In Stockholm bevindt zich Junibacken. In dit kinderliteratuurmuseum reis je met een treintje door de miniatuurwerelden van Astrid Lindgren. Het vakmanschap en perfectionisme waarmee dit gemaakt is onder leiding van illustratrice Marit Törnqvist en Astrid Lindgren is van een ontroerende schoonheid.

junibacken.se

3. Met hulp van ABBA- sterren Björn Ulvaeus en Benny Andersen is een spectaculaire musical-achtige circusvoorstelling gemaakt die deze zomer eenmalig zes weken in Stockholm zou spelen, Pippi in het Circus. De show is zo succesvol dat hij waarschijnlijk in de zomer van 2023 nogmaals te zien is. pippicirkus.se/en/pippi-at-cirkus/

Het graf van Astrid Lindgren in Vimmerby. Beeld Vimmerby Turistbyrå
Het graf van Astrid Lindgren in Vimmerby.Beeld Vimmerby Turistbyrå

5. VIMMERBY - Terug naar de plek waar het begon

Met haar vlijmscherpe pen, geestige oneliners en gevoel voor publiciteit schreef Astrid Lindgren vanaf haar zeventigste veelvuldig opiniestukken in de krant, waarmee ze invloed had op de politiek. Ze kwam op voor dierenrechten, vrouwenzaken en kinderrechten. Ondanks haar enorme roem bleef ze in haar hart altijd verbonden met Vimmerby. Na haar dood in 2002 is ze begraven bij haar geliefde ouders en broer Gunnar op de begraafplaats van het provinciestadje. Hier ligt ook het graf van twee jonge broers uit 1830, hetgeen haar inspireerde tot het schrijven van De gebroeders Leeuwenhart in 1973. Ze vond dit zelf haar beste werk.

Bezoek de begraafplaats en andere plekken met de tour ‘In de voetsporen van Astrid Lindgren’, tickets via vimmerby.com. Ook het filmmuseum en de boerderij van Michiel van de Hazelhoeve zijn een bezoek waard.

Overnachten in Astrid Lindgren-sfeer:

1. Het vakantiepark direct naast Astrid Lindgren Värld in Vimmerby is gemodelleerd naar het stadje van rond 1900. Er zijn geweldig knusse, gekleurde houten cottages te huur. Absolute aanrader voor gezinnen!

2. In Stockholm kun je slapen in een historisch ingericht appartement van het Lady Hamilton hotel in de middeleeuwse wijk Gamla Stan. Het appartement ademt helemaal de sfeer van Astrids Stockholmse jaren.

3. Ook het Värdshus op Furusund niet onvermeld blijven. Gelegen naast het zomerhuis van Astrid Lindgren, met zicht op de schitterende kustlijn en vanuit de hotelsauna rechtstreeks het koude water van de oceaan in; mooier wordt het leven niet.

Standbeeld in Vimmerby. Beeld Alexander Hall
Standbeeld in Vimmerby.Beeld Alexander Hall

Haar nalatenschap

Astrid Lindgren was haar tijd ver vooruit als het gaat om het vermarkten van haar rechten. Nadat de eerste verfilming eind jaren veertig van Pippi Langkous zo’n wanproductie was geworden dat hij niet meer vertoond mag worden, nam ze het heft in eigen hand en besloot voortaan alle filmsscripts en liedjes zelf te schrijven. Ook hielp ze mee met filmlocaties vinden en kwam ze regelmatig op de sets. Met groot succes. Vele boeken zijn prachtig verfilmd en Samen op het Eiland Zeekraai werd zelfs eerst verfilmd en daarna tot boek bewerkt.

The Astrid Lindgren Company - een literair genootschap dat bestaat uit vrijwilligers - beheert haar nalatenschap en bewaakt met vele familieleden alles wat met Astrid Lindgren te maken heeft. Zo mag je in Astrid Lindgrens Värld na sluitingstijd je eigen worstje op de barbecue leggen en is er geen coca cola te koop. Ook reiken zij jaarlijks de Astrid Lindgren Memorial Award uit die Guus Kuijer in 2012 gewonnen heeft.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden