Het mooiste Nederland Swalmen

Wandelend door het Limburgse landschap kom je tot rust, als je de A73 maar weet te negeren

Beeld Monica Wesseling

Een wandeling door het kleurige Limburgse land voert langs een idyllische hof vol vergeten groenten. 

De berm naast het mini-station Swalmen stemt al direct optimistisch. Klaproos, duizendblad en klaver tieren welig, zoals dat mooi heet. Welgemoed loop ik het zo geliefde Limburgs land in. Even nog langs huizen met foeilelijke rolluiken en tuinen ontworpen door typetjes als ‘Tedje en Van Es’, de louche klussers van Van Kooten en De Bie, met grind en quasi verantwoorde beelden. Maar dan het vrije veld. Weiden met solitaire bomen, golven in het landschap en de geur van gemaaid gras.

Mijn wandelboekje blijkt van vóór de zondvloed: de A73 staat nog niet op de kaart, de snelweg die Das en Boom jarenlang tegen wist te houden omdat er in de omgeving onder meer de zeldzame zeggenkorfslak leeft. Uitstel leidde helaas niet tot afstel. Oh, hadden die volkeren maar niet zo’n vaart. Zoals altijd is er ook nu de keuze tussen me aan het geluid ergeren of het negeren en ik kies – zij het met moeite – voor het laatste, laat vogels, planten, geuren, landschap binnen komen.

Hoe vaak hoor je dat nog?

Het pad voert over Swalm, Zjwame op zijn Limburgs, een zijtak van de Maas die nog aangenaam vrij mag kronkelen. Het water sleept slierten planten sierlijk mee. Aan de overkant de ruïne van Kasteel Ouborg, naar men zegt een van de oudste ruïnes van ons land en daterend van 1300. De bakstenen woontoren, ‘donjon’, is het enige dat rest van een 25 bij 17 meter groot kasteel gebouwd door een nazaat van de eerste ridder van Swalmen. Een wielewaal roept – hoe vaak hoor je dat nog? – en ik stap lustig door.

Beeld Monica Wesseling

Bij een boerderij zijn een paar erfkippen uit hun rennetje ontsnapt en staan soortgenoten jaloers te maken. De bonen staan er prima bij, houten staketsels klaar om ze naar de hemel te leiden. Een paard met dikke benen graast ‘Potteriaans’ onder een boom en de holle weg biedt zicht op de onderkant van koeien. Zoals wel vaker lijkt een subsidiepot tijdig te moeten worden geleegd met een wildgroei van vijf picknickbanken op een onaantrekkelijk punt tot gevolg. Er zit geen mens.

Uitgespuugde kersenpitten doen verheugd omhoogkijken, maar nee, het is een kastanje. Dom ook; het is nog erg vroeg voor kersen. Zoals gebruikelijk belazerde de groenteboer de kluit met zijn ‘Hollandse kersen’, drie weken geleden. Het pad voert omhoog en omlaag, over vals en eerlijk plat en ik heb geen idee meer of ik goed loop. Maar ach, hoe kan lopen in dit prachtige landschap ook verkeerd zijn? De serieuze gedachten ten spijt begin ik me steeds meer op zo’n gul stuk echte riestevlaaj te verheugen, van die vlaai die ze alleen hier kunnen maken. Zonder slagroom of andere tierlantijnen, maar rijst, melk en wat eieren.

Twee euro in het geldblik

Vlaaj biedt dit platteland voorlopig niet, maar het Historisch Groentehof in Beesel leidt meer dan voldoende af. Het hof, beheerd door vrijwilligers van de Stichting Vergeten Groenten en Fruit, is zomaar voor bezoekers open voor gedrentel tussen de tientallen groenten, kruiden en fruiten. Een poëzieboek gaat open vol Duggenumse Muuskes, Brave Hendrik, Heilige Boontjes, Eijsender Klumpkes en haverwortel; namen om nieuwsgierig en hongerig van te worden.

Voor het hof staat een kraampje met groenten en vertrouwen. Bekende groenten, voor de vergeten is het blijkbaar nog te vroeg, maar ook bekende aardbeien zijn niet te versmaden, zeker met de fantasie als van een oeroud ras te zijn. Twee euro in het geldblik en nóg meer genietend door. Niet lang, want kijk, daar wijst een vlag op thee met vlaai op een simpel terras. Helaas, helaas. De vlaai mag zelfgebakken zijn; het is geen rijstevlaai en Limburgs evenmin want uitgevoerd in zandtaartdeeg.

Beeld Monica Wesseling

De groentehof riep zojuist idyllische beelden op van kleinschaligheid en eerlijk omgaan met de aarde, de werkelijkheid nu is een monotoon maïsveld zonder aanhangend leven. Doodse akkers. Gelukkig voert het pad al snel weer door en langs een bosrand. Een pad gekleurd met gouden zonnevlekken, gelardeerd met de vijfde symfonie van Beethoven van een geelgors. Bos wordt veld en daarmee een kleurdoos. De lucht blauw, de gierst goud, het duizendblad wit, de vogelwikke paars, de klaproos rood, de weegbree beige, het gras groen.

De uiterwaarden in. Let wel; op eigen risico, zo meldt een bord bijna vermanend. Er lopen grote grazers en heus, die zijn heel gevaarlijk. Hoe verworden zijn we om alles buiten maar eng, vijandig en bloedlustig te noemen? De teek, mug, vossenlintworm, berenklauw, rund en paard, zelfs de eikenprocessierups mag hier, in dit land van processies, niet wezen. Tuurlijk. Er schuilt een zeker gevaar in, maar als we de risico’s onderkennen en niet overdrijven is buiten toch vooral helend en weldadig.

Beeld Monica Wesseling

Van vrees weet men hier. Beesel is een van de twee dorpen waar de legende van St. Joris die de draak bestrijdt nog levend is. Eens per zeven jaar komt de legende in een groots openluchtspel tot leven. Maar niet vandaag. De terrassen liggen er stil bij, de grijze golf is blijkbaar elders neergestreken. Stilte en riestevlaaj. Echte.

De gelopen route start in een gedeelte van het streekpad Maas-Swalm-Nette (roodgeel gemarkeerd). Start Markt Swalmen, einde Markt Beesel. Lengte 8 kilometer. Eenvoudig te bereiken via NS Swalmen en bus vanaf Markt Beesel naar Venlo of Roermond.
De Historische Groentehof (Rijkel 21, 5954 NJ Beesel) is vrij toegankelijk gedurende de zomermaanden. Voor het hof staat altijd een verkoopkarretje met al dan niet vergeten groenten, kruiden en fruit. Een echte aanrader. Er worden ook rondleidingen en kookworkshops gegeven. Meer info: vergetengroenten.nl

Voor ‘Het mooiste Nederland’ probeert de redactie van Trouw de mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden