ReizenPortugal

Vijf groene bestemmingen in en rond Lissabon

Beeld Jonathan Vandevoorde

Lissabon presenteert zich dit jaar als ‘Europese groene hoofdstad’. Vijf verrassende bezienswaardigheden die goed ‘op afstand’ zijn te bekijken. Maar misschien moet u uw reis nog even uitstellen tot later.

1 Jardim Botanico Tropical: oase van rust

Laten we beginnen op de fiets. Of e-bike, mountainbike, step – het maakt niet uit: verschillende bedrijfjes in de stad verhuren tweewielers, en heb je de Uber-app op je telefoon dan kun je zelfs zomaar een Uber-fiets van de stoep graaien voor al je verplaatsingen.

Ik peddel over het brede wandel- en fietspad langs de oever van de Taag – de Golden Gate van Portu-gals zeevaartgeschiedenis – naar het groene stadsdeel Belém. Hier liet ’s lands royalty na de verwoestende aardbeving van 1755 haar paleisjes bouwen. Het 7 hectare grote landgoed van een van die optrekjes is nu de tropische tuin van de universiteit en herbergt een weelderige collectie planten afkomstig uit de koloniën.

Het valt mij op dat één boom in herfsttooi staat, al is het maart. Logisch zo blijkt als een opzichter mij uitlegt dat die uit Brazilië komt, waar de seizoenen ‘omgekeerd’ zijn. De tuin heeft enkele indrukwekkende vijgenbomen staan maar ook een Californische redwood of een laan Washingtonia-palmbomen die aan Beverly Hills doen denken.

In de buurt: het Discoveries Monument (1960) en de wereldberoemde Torre de Belém die de ingang van de Taag bewaakte. Pastéis de Belém: patisserie die overheerlijke pastéis de nata maakt, de specialiteit van Lissabon. Street Art, avant-garde winkeltjes en eethuizen in de hippe LX Factory, een voormalig industrieel complex onder een pijler van de grote brug 25 de Abril.

Beeld Louman & Friso

2 Museu Bordahlo Pinheiro: het naturalisme van een cartoonist

Als ik uit de bus stap voor de ingang van deze grote Portugese villa, ingeklemd tussen twee stijlloze kantoorgebouwen, zie ik een huisjesslak van wel een meter lang op de witte gevel zitten. Komt het door de plotse regenbui die boven mijn hoofd losbreekt? Ik loop snel het museum in gewijd aan Rafael Bordahlo Pinheiro, een cartoonist uit de tweede helft van de negentiende eeuw. Zijn vakmanschap is af te meten aan de detaillering van zijn spotprenten. Daarin leverde Pinheiro vlijmscherpe kritiek op de corrupte politici en monarchie van zijn tijd.

Maar Pinheiro was ook een bekende keramiekkunstenaar. In zijn fascinerende vazen, schalen en azulejos integreerde hij natuurlijke motieven – planten, fruit, zeedieren – die hij met zo’n detaillering vormgegeven heeft dat het water mij ter plekke in de mond loopt. Nu begrijp ik die slak aan de muur…

Beeld Jonathan Vandevoorde

3 Oceanário: zeven wereldzeeën in één

Nadat Lissabon in 1998 er de Wereldtentoonstelling had georganiseerd, ontstond er een heel nieuw stadsdeel ten noordoosten van de oude stad, aan de oever van de Taag. Een van de markantste gebouwen in deze futuristische wijk is het Oceanário, het aquarium gewijd aan de wereldzeeën die zo cruciaal zijn in Portugals koloniale geschiedenis. Het ontwerp van architect Peter Chermayeff is verbluffend en efficiënt tegelijk: ik loop in een soort varkensstaart van boven naar beneden een paar keer rond een gigantische, centrale watertank en passeer onderweg ook nog verschillende ‘werelden’ en thematische aquaria. In de grote tank zweven mantaroggen en buitenwereldse zonnevissen als ruimteschepen door de blauwe ruimte, in de gaten gehouden door stoïcijnse haaien. Ik kom pinguïns, piranha’s, kwallen en schattige zeeotters tegen. Plotseling bedenkt een van deze om te gaan spelen met een haai van zijn grootte – en laat zijn gladde maatje minutenlang niet meer los. De haai komt er met de schrik vanaf. Ik met de verbazing.

Beeld Jonathan Vandevoorde

4 Ericeira: surfgolven van wereldformaat

Het is mooi weer en ik heb zin om even weg uit de stad te zijn, de natuur in. Met de bus bereik ik in iets meer dan een uur kustplaats Ericeira. Hier hebben veel inwoners van de hoofdstad een weekendhuisje. Een kilometer verderop, waar de bebouwing ophoudt, staan wegwijzers met raadselachtige opschriften als ‘Backdoor / Reef – sitio protegido’. Welkom in een van ’s werelds 14 surfreservaten: beschermde, natuurlijke baaien met de beste golven ter wereld. Op een uitzichtpunt langs de kustweg naar het baaitje van Ribeira d’Ilhas staat een standbeeld gewijd aan de surfer. Ik ben geen surf dude maar op dit beroemde strandje zou ik zomaar mijn dag kunnen vullen. Om te speuren naar kokkels in de getijdenpoel. Of vanaf de omliggende kliffen de mooiste uitzichten te scouten en gefascineerd naar de surfers te staren die hun kunsten tonen op de haast geometrisch rollende, hoge golven. Een surfgod met lange, blonde (of geblondeerde?) manen paradeert langs de waterlijn heen en weer, de golven keurend. Ik kan mij niet herinneren dat ik hem ook daadwerkelijk ín het water gezien heb.

5 Natuurreservaat EVOA: droom voor vogel(aar)s

De rivierdelta van de Taag ten noordoosten van de hoofdstad is een van de grootste van Europa en ligt op de Oost-Atlantische flyway, de belangrijkste vogelmigratieroute tussen Afrika en Noord-Europa. Een 144 hectare groot, beschermd gebied met zoutpannen, getijdenpoelen en lagunes, EVOA genaamd, is een magneet voor trekvogels. Naargelang het seizoen kan een ervaren vogelaar hier meer dan 100 soorten op een dag waarnemen – vossen, dassen en wilde zwijnen niet meegerekend.

Met mijn ongetrainde oog – en de hulp van een enthousiaste natuurgids – herken ik vanuit de kijkhutjes op de rand van de waterplassen zeker twaalf soorten. De flamingo’s laten zich later, in de zomer pas zien en ik spot naast wilde eenden nog zilverreigers, snippen, een lepelaar, de eerste gele kwikstaart van het seizoen (gids helemaal opgewonden!) en in de lucht een visarend.

Het bezoekerscentrum heeft een interessante expositie over het foerageergedrag van vogels in een getijdendelta. Kijkend naar een specifiek, knap ontworpen grafisch paneel begrijp ik in één oogopslag waarom deze flyway zo belangrijk is voor de bescherming ook van trekvogels in ons land.

Tips:

• Voor fijnproevers van vis en zeevruchten is Lissabon een paradijs, en dat voor heel redelijke prijzen.

• De Lisboa Card voor 24/48/72 uur geeft toegang tot alle openbaar vervoer in de regio en 35 musea en bezienswaardigheden, plus kortingen tot 50% op tientallen andere attracties.

• Neya Hotel Lisboa in het centrum heeft duurzaamheid hoog in het vaandel, met o.a. recycling en door zonnecollectoren verwarmd water. https://neyahotels.com/

Meer weten?

https://www.visitlisboa.com/

https://www.visitportugal.com/en

Bussen: https://www.lisbon.net/bus

Spoorboekje: https://www.cp.pt//passageiros/en/train-times

Corona:

In heel Portugal zijn horeca, musea en culturele attracties, stranden, supermarkten enz. gewoon open. Het openbaar vervoer functioneert volledig. Portugal heeft de smartphone-app ‘Info Praia’ gelanceerd die de bezettingsgraad van stranden real time laat zien. Maar misschien moet u uw bezoek nog even uitstellen. Begin juli gingen enkele wijken van Lissabon weer in lockdown. Alle attracties en horeca in het centrum zijn wel open. Nederland heeft de stad Lissabon echter weer op code oranje geplaatst.

Lees ook: Reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken, met reistips. U vindt ze op trouw.nl/reizen of op deze kaart. " target="_blank">https://www.google.com/maps/d/u/0/embed?mid=1ci7wJXO-mIQXziMuq9y-q3ITHnghYmGk” width=”640" height=”480">

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden