Nieuwmoer (B)

FietsenDe grens

Slalommen over de grens tussen Nederland en België

Nieuwmoer (B)Beeld Angeniet Berkers

Grenzen lijken vaak nauwelijks te bestaan, maar dat veranderde vorig jaar. Dat prikkelde fotografe Angeniet Berkers om langs de Nederlands-Belgische grens te fietsen.

Het idee kwam op rond oud en nieuw, toen fotografe Angeniet Berkers (36) met vrienden in een huisje zat, in België. Op dat moment was Nederland in de ogen van de Belgen rood op de coronakaart en er golden allerlei reisbeperkingen. “We voldeden aan de voorwaarden, we bleven minder dan 48 uur. Toch voelde het alsof we er eigenlijk een beetje stiekem zaten. De grens was weer een ding, ik voelde de spanning van een mogelijke controle bij de grens. Dat riep bij mij de interesse voor het grensgebied op, hoe het daar was. Toen dacht ik: waarom fiets ik er niet gewoon langs?”

Half april stapte Berkers op in Cadzand-Bad, in Zeeuws-Vlaanderen. Met in haar bagage de formulieren die haar formeel toestemming gaven om als journalist de grens over te steken, wat ze gedurende de tocht naar Vaals veelvuldig zou doen. Het eerste deel deed ze in april, het tweede deel eind mei. Alles bij elkaar fietste ze een kleine 700 kilometer.

Koewacht (B/NL) Beeld Angeniet Berkers
Koewacht (B/NL)Beeld Angeniet Berkers

Vooral in april was het pittig, koud en winderig. Ze had ­bovendien daarvoor een tijdlang niet veel gefietst. En dan zit er in het verder redelijk vlakke parcours nog een stukje venijn in de staart, in de heuvels van Zuid-Limburg. “Om die reden deed ik dat stuk als laatste, zodat ik conditie had opgebouwd.”

Al met al deed ze er een dag of dertien over. “Ik ben fanatiek fietser. Het is goed te doen als je alleen fietst, maar het was voor mij ook een fotoproject. Daar moest ik veel voor afstappen. En ik wilde onderweg praten met mensen die ik tegenkwam. Zodoende was het voor mij ook een tocht waarbij ik goed moest omgaan met mijn fysieke en mentale grenzen.”

Assenede (B) Beeld Angeniet Berkers
Assenede (B)Beeld Angeniet Berkers

Of het beviel? “Ja. In Frankrijk bijvoorbeeld fiets je soms dagen door hetzelfde landschap. Hier wisselt het veel sneller. In Zeeuws-Vlaanderen zag ik oude, kleinschalige boerderijen, bij de Brabantse grens veel bos. In Limburg fiets je een stuk langs de Maas, en dan door de heuvels.” Ze fotografeerde niet alleen het landschap, maar ook de bebouwing die ze aan weerszijden van de grens tegenkwam: het strak geordende Nederland aan de ene kant, de veel bespotte lelijkheid van België aan de andere kant. Een stuk leuker om te fotograferen, zegt ze over dat laatste: bij de zuiderburen greep ze veel vaker naar haar camera.

Ze sliep onderweg bij mensen in huis, eerst via Airbnb en later Vrienden op de Fiets. “Het was de eerste keer dat ik alleen zo’n tocht maakte. Ook dat vind ik echt een aanrader. Omdat je zelf bepaalt wat je op een dag doet en hoe ver je fietst, en ­omdat je zo veel makkelijker in contact komt met mensen.”

Sommige van die mensen maken deel uit van haar fotoreeks. Inmiddels fietste Berkers ook langs de Nederlands-Duitse grens: een stuk zwaarder fietsen, met veel gravelpaden. En langs de Nederlandse kust. “Daarmee heb ik alle grenzen van Nederland wel zo’n beetje gehad.”

Cees Maas Beeld Angeniet Berkers
Cees MaasBeeld Angeniet Berkers

Seksshophouder Cees Maas in Sas van Gent

De grensstreek trekt soms speciale bedrijvigheid aan, zag Angeniet Berkers. In het Belgische Baarle-Hertog bijvoorbeeld komen veel Nederlanders vuurwerk kopen. In het Nederlandse Sas van Gent heeft Cees Maas al dertig jaar lang een seksshop. Daar komen vooral Belgen winkelen en dus was tijdens de lockdown de handel zeer matig, vertelt Maas, die toevallig naar buiten komt als Berkers zijn winkel fotografeert. Maas maakt graag een praatje en wil ook best poseren. Zijn handel online helpen toen klanten niet in zijn winkel ­terecht konden, was voor hem geen optie: te veel gedoe.

Omer Cerpentier  Beeld Angeniet Berkers
Omer CerpentierBeeld Angeniet Berkers

Boer Omer Cerpentier in Beveren

Haar gastvrouw voor de nacht had haar aangeraden een stukje om te fietsen langs de Hedwigepolder en zo kwam Angeniet Berkers boer Omer Cerpentier (85) tegen in het Belgische Beveren, hier bij zijn schapenstal. Zijn familie heeft al enige generaties een actief boerenbedrijf, en ­inmiddels ook een B&B. Zijn zoon Alexander heeft nu de leiding, maar Omer werkt nog elke dag mee. Hij doet kleine klusjes, om niet vast te roesten. Vorig jaar overleed zijn vrouw, het werk geeft hem afleiding.

Mede mogelijk gemaakt door het Steunfonds Freelance ­Journalisten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden