null

WandelenRheingau

Riesling & Rijnromantiek in het Rheingau

In het Rheingau wandel je van klooster naar klooster. Riesling en spätburgunder domineren de oevers van de Rijn.

Je kunt als bourgondiër de Schänke van Kloster Eberbach, net buiten Kiedrich, maar beter overslaan als je meteen aan de tweedaagse Klostersteigwandeling wilt beginnen. Het restaurant van het veelbezochte wijnklooster, het grootste wijngoed van Hessen, heeft ten tijde van het bezoek ganzenlever en everzwijn op de kaart staan, maar de wijnkaart is twee keer zo uitgebreid.

Riesling en spätburgunder – de Duitse pinot noir – heersen hier als koning en koningin.

null Beeld

Wolfgang Blum, Rheingaus kwiekste pensionado, is een van de initiatiefnemers en beschermheer van de tweedaagse Klostersteig, een van de beroemde Premiumwanderwege van Duitsland. Hij spreekt een groep wandelaars op de parkeerplaats van Kloster Eberbach toe, die hij twee dagen zal begeleiden op de 30 kilometer lange route. “Doe het rustig aan, want op de Klostersteig moet je de tijd nemen om tot jezelf te komen”, verkondigt hij.

Wijn proeven

Dit is het land van de spätburgunder (pinot noir) en de riesling. Bij verschillende proeflokalen (Vinotheke) is degusteren mogelijk. Sommige zijn toeristenvallen, vooral in Rudesheim, andere zijn ongecompliceerde wijnwinkeltjes, waar een goed gesprek nooit ver weg is. Alle adresjes vind je op rheingau.com/vinotheken. Informatie over de bezienswaardigheden langs de route staat op rheingau.com/klostersteig.

Blum, wandelgids en fervent bergbeklimmer, is een gelovig mens, maar geen ideoloog. “Je hoeft niet religieus te zijn om van deze wandeling tussen zes kloosters te kunnen genieten. Maar een beetje spiritualiteit helpt wel.”

Bordjes zetten aan tot bezinning

De ‘spirituele’ momenten langs de route zijn de borden bij de rustplaatsen met daarop een zogenoemde Impuls, een tekst van een bekende persoon of lokale pastoor die tot bezinning aanzet. “Voor mensen die dagenlang in een glazen doos achter een beeldscherm doorbrengen, kan dit een waardevolle ervaring zijn. Mindfulness noemen ze dat nu geloof ik.” De deelnemers lachen ontspannen.

Wolfgang Blum: ‘Spiritueel zijn hoeft niet, maar het helpt wel’. Beeld
Wolfgang Blum: ‘Spiritueel zijn hoeft niet, maar het helpt wel’.

Ook zonder Blum – zelfs zonder kaart – zou een slechtziende moeite hebben om hier te verdwalen. De bordjes hangen of staan op alle plekken die ertoe doen. Avontuur is er niet bij. Opvallend is echter de landschappelijke afwisseling. Vanaf Kloster Eberbach duik je eerst het bos in en gaat het soms pittig omhoog tot op de Hallgarter Zange, met 580 meter het hoogste punt op het hele traject.

Er staat een uitkijktoren met zicht over de hele Rijnvallei, van waar je de Hessische hoofdstad Wiesbaden en aan de overkant Mainz, de hoofdstad van Rijnland-Palts, ziet liggen.

Eigendom van de familie Oetker

In de diepte is het in wijnmaand oktober een golvende lappendeken van wijnstokken in herfsttooi, sommige nog vaal donkergroen, de meeste echter goudgeel, oranje of knalrood.

Schloss Johannisberg. Beeld
Schloss Johannisberg.

Dan gaat het weer omlaag, bos uit en duik je de wijngaarden in van het beroemde Schloss Johannisberg dat op een bult ligt tussen de wijngaarden. Naast het landgoed, dat nu eigendom is van de familie Oetker (die van het bakmeel), staat een in romaanse stijl herbouwde kerk. Hier blijken ook monniken ­geleefd te hebben, die in 1720 besloten om alleen nog maar ­riesling aan te planten. Schloss Johannisberg maakt een van de beste rieslings ter wereld.

Deze hellingen zijn de bakermat van de Rheinromantik en enkele picknicktafels naast de kerk markeren het uitzichtpunt dat Goethe-Blick heet.

Een verplichte stop voor de jetset

In 1802 maakten de dichters Clemens Brentano en Achim von Arnim een reis door het Rijndal en beschreven de schoonheid ervan. Later schreef ook Goethe, wandelaar bij uitstek, hier over deze streek. De regio werd een toeristische trekpleister van formaat en voor de jetset een verplichte stop op weg naar de Zwitserse Alpen en Italië.

Op de tweede dag is de kolossale Abdij Sint-Hildegard het hoogtepunt. Op een stenen muurtje dat de wijngaarden van het klooster omzoomt, laat een bordje zien dat ook de camino naar Santiago de Compostella hierlangs komt.

Het Rheingau is met de trein via Keulen en Koblenz in vijf uur vanuit Utrecht bereikbaar. De Klostersteig is een tweedaagse lijnwandeling: Kloster Eberbach, het startpunt, is met de bus bereikbaar vanaf station Eltville am Rhein. Assmannshausen, het eindpunt, ligt aan hetzelfde spoortraject.

Eerste nacht slapen in Eltville am Rhein of Kiedrich, daarna in Waldhotel Rheingau naast Kloster Marienthal en ten slotte in Hotel Im Schulhaus in Lorch (aanrader, één treinhalte van Assmanns­hausen).

In tegenstelling tot het diep in het bos verstopte franciscaner klooster en bedevaartsoord Marienthal, heeft de benedictijnse orde altijd de maatschappij op­gezocht, zoals met de Hildegard WineWalks. Eén zuster meldde zich zelfs aan bij de lokale brandweer. Je ziet het zo voor je: krijgt ze eindelijk eens een alarmoproep, springt ze enthousiast in haar autootje en racet de wijnberg af, het avontuur tegemoet.

null Beeld

Na het oversteken van een vlak bosplateau beginnen de laatste kilometers van de Klostersteig door de uitgestrekte campus van de St. Vincenzstift, een woongemeenschap voor verstandelijk gehandicapten. Op het terrein staat de kloosterkerk van Marienhausen, het officiële eindpunt van de Klostersteig.

Het interieur van de kapel is wit en minimalistisch; de heel bijzondere glas-in-loodramen en de decoratie verwerkt in de gladde, betonnen vloer zijn gebaseerd op tekeningen die bewoners van St. Vincenz gemaakt hebben.

null Beeld

Het zit erop. De vier kilometer lange afdaling naar Assmannshausen in het diep ingesneden Mittelrheintal is evengoed een genot: de hellingen, die hier erg steil en van donkere leisteen zijn, staan vol met gele en rode wijnstokken. Oude wijnterrasmuurtjes proberen de zwaartekracht tegen te houden. Hoog vliegt een drietal V-formaties. Kraanvogels. Waarschijnlijk onderweg van Scandinavië naar Afrika, naar de zon. Hemels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden