ReizenZweden

Reizen naar Zweden: stilte in Dalsland

Anne Grietje Franssen bij haar slaapadres aan het meer Iväg in Dalsland.Beeld Anne Grietje Franssen

In West-Zweden laat de stilte zich vinden, eerst in een glazen huisje, daarna op een vergeten pelgrimsroute. 

Ik heb de gewoonte één of twee keer per jaar op meditatieretraite te gaan. Is jouw hele leven al niet een retraite, vragen vrienden me dan. Terecht: ik woon op een autovrij eilandje aan de westkust van Zweden waar de schapen talrijker zijn dan mensen, waar de losstaande huizen van hout zijn, waar het uitzicht tot de horizon reikt, waar ik solitair kan struinen, in de sauna kan zweten, een duik kan nemen in zee. Maar zelfs op een pittoresk eiland bestaan boekhouding, geldzorgen, liefdesverdriet en angst voor de toekomst.

Mijn retraitebestemming was Fin­land, maar door corona werd het thuisland Zweden. Ik zette mijn zinnen op de 72 hour glass cabin aan het meer Iväg, in de provincie Dalsland. Dat glazen huisje zou in elke andere omgeving behoorlijk exhibitionistisch zijn geweest, maar hier, aan de rand van bos en meer en met geen spoor van civilisatie in zicht, bood het slechts uitzicht op de hemel.

Beeld Anne Grietje Franssen

Een stilte van drie etmalen. Die zouden, is het idee, precies genoeg zijn om je alledaagse stressniveau tot een minimum terug te brengen. Volgens de marketingafdeling is het wetenschappelijk bewe­zen.

En het werkt, drie keer 24 uur vanuit je bed naar de wolken staren. Of naar het water; het meer blijkt net zo wisselvallig als het weer. In de vroege ochtend is het spiegelglad en hemelsblauw, met omgekeerde naaldbossen langs de oevers. Trekt de hemel dicht, dan verandert Iväg in een onheilspellende plas zwarte verf. ’s Avonds, als de lucht opentrekt en de wind gaat liggen, weerspiegelt het water de lange zonsondergang in oranje, rood en paars.

Lezen, zwemmen, slapen

Echt donker is het hier ’s zomers nooit; zonder mijn slaapmasker had ik vermoedelijk geen oog dichtgedaan onder het glazen dak. Lezen, zwemmen, slapen. Het eten wordt discreet bij je hut bezorgd. Een keuken is er niet, in het huisje past precies een tweepersoonsbed. Geen elektriciteit, geen badkamer. Buitenom is een droogtoilet. Er is visgerei, er zijn kaarsen, en vooruit, een barbecue.

KLM vliegt tussen Amsterdam en Gothenburg, vanaf daar is het nog anderhalf uur rijden of treinen naar Dalsland. Een schonere optie: Flixbus rijdt tussen Amsterdam en Kopenhagen. Daar vertrekken directe treinen naar Zweden. Nog een optie is de Stenaline, tussen Kiel, in Duitsland, en Gothenburg. De glazen hut is te boeken via dalslandsaktiviteter.se, het pelgrimstochtpakket via upperud.se.

Nederlanders komen probleemloos Zweden in en uit, al raadt ons ministerie van buitenlandse zaken ‘niet essentiële reizen’ vooralsnog af.

De kalmte kan toch mijn rusteloosheid niet helemaal onderdrukken. Bij Pontus Gyllenberg, de beheerder van de hut, leen ik een paard en een kajak. Na een buitenrit door het bos peddel ik een paar uur stroomafwaarts op de rivier. ’s Avonds stook ik de zweethut aan het meer warm. Maar de telefoon blijft uit, de laptop dicht, m’n prestatiedrang ebt weg. En daar ging het me toch om?

Beeld Anne Grietje Franssen

Na drie sedentaire dagen ga ik op zoek naar stilte in beweging, op een pelgrimspad dat in de late Middeleeuwen populair was bij christenen vanuit het hele continent. Tegenwoordig trekt het pad in Dalsland jaarlijks nog maar een agnostische wandelaar of honderd.

Als moderne pelgrim voel ik niet de noodzaak tot boetedoening, maar een beetje afzien in ruil voor verlichting – of inzicht, of, vooruit, een harde breuk met het zittende, denkende leven – is mooi meegenomen. Ik loop altijd al veel; de tred in pas met de gedachten, de kalmaan veranderende omgeving, uren diezelfde beweging, uiteindelijk ge­dachteloos. Tot ik geen bos meer zie, maar een boom, een blad, een steen. En nog een. Kerven in de rotsige ondergrond. Lupines in de berm.

Met een kaart en een lunchpakketje op weg

Ik begin in het plaatsje Upperud, waarvandaan de pelgrimsrou­te nog zo’n 50 kilometer noordwaarts loopt. Er staat een honderd jaar oude, rode graansilo die is omgebouwd tot hotel-restaurant-concerthuis. ‘Upperud 9:9’, zoals de gelegenheid heet, is de eenmanszaak van oud-Gotenburger Kerstin Söderlund. Ze kwam naar Dalsland uit liefde voor het pelgrimspad, en wilde de tocht voor anderen op de kaart zetten.

De omgebouwde silo dient nu als startpunt voor de 21ste-eeuwse pelgrim. Het idee: je begint in comfort op een bijzondere locatie, in een fijn bed, met een uitstekend lokaal, biologisch menu, door Söderlund zelf bereid, geserveerd op het terras achter de silo aan het water. Hier riskeer je eindeloos te blijven tafelen, omdat de nacht rond midzomer nooit komt.

Beeld Anne Grietje Franssen

De volgende ochtend stuurt Söderlund me met een kaart en een lunchpakketje op weg. Op het eindpunt van het pad, bij de middeleeuwse kerk in Edsleskog, word ik daags erna opgevangen in het Wärdshus van de Hollander Johan Postma. Hier krijg ik weer een maaltijd en een bed. De dag erop pikt Söderlund me op en rijdt me terug naar het startpunt. Alles daartussenin moet je toch zelf doen.

Ik spring in elk meer dat ik passeer

Het pad kronkelt vanuit Upperud een weg door oerbossen – loof en naald – langs veldbloemenvelden, over plateaus, voorbij verlaten boerderijen waar vitrage nog voor de ramen hangt en de voordeur uit zijn scharnieren. De zon schijnt onophoudelijk, en ik spring in elk meer dat ik passeer. Toch blijft het gevoel van lichtheid dat ik ken van een dagje wandelen uit. Ik was vergeten hoe aanwezig zo’n rugzak is, met slaap- en keukengerei, met drie dagen aan eten en liters water. Hoewel ik al jaren dezelfde wandelschoenen draag, staan de blaren na de eerste uren al op m’n hielen.

Een beetje afzien dus. Of boetedoening. Nog zes kilometer tot het volgende meer.

Zodra de rugzak afgaat en de schoenen uit, is het leven goed. Ik zwem, maak een vuurtje, doe een dutje, zwem nog eens. En eet knäckebröd met sardines uit blik. Nooit iets lekkerders gehad. Ik kom in drie dagen één wandelkoppel tegen. Voor de rest ben ik alleen. Stilte, dus, al is het een stil­te die wordt bijgestaan door gezeur van mijn voeten, van hoe lang nog. Maar dat gezeur is welkom. Het dempt de ruis van het alledaagse.

Reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken, met reistips. U vindt ze hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden