Nijmegen aan de Waal Beeld Annemarie Bergfeld

Het Mooiste Nederland Nijmegen

De sprong over de Waal was geen gekke zet van Nijmegen

Nijmegen had al geen gebrek aan wandelmogelijkheden. Sinds de stad de Waal overstak zijn er interessante kilometers bij gekomen.

Vraag mij naar een stad in Nederland met een afwisselender achtertuin dan Nijmegen, en ik val stil. Nederlands oudste stad rust in een zachte omarming van moerassen, rivierduinen, polders, heide met vennetjes, oude hellingbossen en jonge wijngaarden. Tegen mijn gewoonte laat ik al die opties in de vrije natuur op deze nazomerse zondag voor wat ze zijn. Hoewel mijn hart over het algemeen van vinex niet harder gaat kloppen, kies ik voor vinex. Want zoals Nijmegen trots is op de natuurgebieden die tegen de stad aanschurken, zo pocht het ook over de ‘Waalsprong’ – de nieuwbouw ten noorden van de rivier die het dorp Lent annexeerde. ‘Toekomstbestendig’, ‘uniek in Nederland’ en ‘eigen identiteit’ ronkt de gemeentelijke website. Dat maakt nieuwsgierig en is nieuwsgierigheid niet ook een goede drijfveer voor een lekker stukje lopen?

Bouwfilosofieën

In het hart van Lent zou het dorpse verleden nog voelbaar zijn. Ik zou de enkele verspreid staande huizen met groene luiken eerder in de categorie boerderette dan boerderij onderbrengen. Strakke nieuwbouw in wit, grijs, hout en glas domineert de versbeklinkerde straten. Met die nieuwbouw lijkt overigens weinig mis. Letterlijk na elke straathoek wacht weer een nieuwe kleine verrassing. Loggiawoningen aan een beschut ovaalvormig parkje, appartementengebouwen in opvallend wit-bruine kleurvlakken, speels geschakelde rijtjeswoningen – in Lent heeft zich een grote verscheidenheid aan bouwfilosofieën verzameld. 

Beeld Annemarie Bergfeld

Aan de Lentseplas staat een vrolijke toren van sloophout. En kleurrijk als de vier levende legendes van de Stones zelf is de Rolling Stonesstraat. Elk huis heeft een andere, op z’n zachtst gezegd opvallende, omlijsting rond het woonkamerraam. Bewoners mochten zelf hun gevel kiezen uit een breed aanbod van kunstenaars. Ik zie Arabisch en Portugees aandoende mozaïeken, iets wat lijkt op een pagina uit de Intratuin-catalogus en een Windowsvenster. Boven het raam staan de menu’s als ‘Favorieten’ en ‘Help’, in de balk onderaan het scherm: ‘Thuis’. Geinig, absoluut. Wie thuis ook zoiets wil: op de, zeer eenvormige, hekwerkjes bij elk huis staat de naam van de kunstenaar.

In projectgebied ‘Plant je vlag’ kregen vrije geesten de vrije hand. De zelfbouwkavels laten een grote variatie aan droomhuizen tussen vriendelijk-rommelige tuintjes zien. De wijk doet licht en luchtig aan. Opvallend zijn de groene wadi’s tussen de huizen, een fenomeen dat met de komst van de eerste vinexwijken de sprong van woestijn naar polder maakte. In zo’n droge rivierbedding wordt overtollig regenwater opgevangen en gecontroleerd afgevoerd. Wat Nijmegen nog meer met water kan wordt duidelijk aan de Waal, die imposant als altijd langs stad en rivierduinen stroomt. 

Beeld Annemarie Bergfeld

Ruimte voor de rivier is sinds ruim twintig jaar de toverformule in het waterbeheer. Hier, in het begin van onze delta, is niet te zuinig gedaan met het afgraven van landbouwgronden, verleggen van dijken en aanleggen van compleet nieuwe geulen en eilanden. Voorbij fort Boven-Lent wandelt het vanaf de hoge Waaldijk zo de diepte in. Het dijkje dat tegelijk drempel is, moet er bij hoog water voor zorgen dat een deel van het rivierwater de afslag naar de nieuwgegraven nevengeul Spiegelwaal neemt. 

Vanuit de diepte lijken Nijmegens bruggen nog majestueuzer. Waalbrug en spoorbrug, die jarenlang met z’n tweeën het stadsbeeld domineerden, hebben gezelschap gekregen van maar liefst vijf nieuwe oeververbindingen. Stuk voor stuk zijn het blikvangers. Speels, sierlijk en met de nodige symboliek. De Oversteek is ook oorlogsmonument. Elke avond gaan 48 paren lichtmasten één voor één aan, ter nagedachtenis aan de 48 Amerikaanse soldaten die hier in september 1944 sneuvelden tijdens de beruchte Waaloversteek. De slingerende Zaligebrug mag overstromen. Stijgt het water, dan zijn er betonnen stapstenen aan de zijkant om aan de overkant te geraken. Aqua volente, dat grapje werkt tot het water ook daarvoor te hoog komt.

Beeld Annemarie Bergfeld

Lentloper

Ik pak niet, zoals mijn routeboekje wil, de Waalbrug een tweede keer, maar kies de Waalkade. Via de Snelbinder, de fietsbrug naast het spoor, en een stukje van het nieuwe eiland Veur-Lent kan ik zo de Lentloper meepikken. Met zijn gewelfde brugdek en sierlijke pijlers weer een wonder van architectonische schoonheid. Twee loopbruggetjes ónder het brugdek brengen de wandelaar nog dichter bij het water van de Spiegelwaal. Na al die grandeur hoog boven de rivier valt mijn oog op een miniatuurboerderijtje op een boomstamsokkel. Een bloeiend perenboompje en een moestuintje met bonenstaken ernaast. Kunstenaar Leonard van Munster maakte het monumentje als eerbetoon aan de mensen die hun huis moesten verlaten om Nederlands waterhuishouding ruim baan te geven. Het oude Lent met zulke nostalgische boerderijtjes aan de rivier zal mooi geweest zijn, maar is niet meer. Nijmegen heeft er wél wat voor teruggekregen: een knappe voortuin, waarbij ik de hoofdprijs aan de bruggen geef.

Praktisch

De wandeling Waalsprongpad (12 km) staat met nog zeven andere in de gids ‘Wandelen buiten de binnenstad van Nijmegen’ van Kees Volkers. (Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig, €16,95). NS-station Lent is een handiger startpunt dan het binnenstadse Hunnerpark. Parkeren kan o.a. aan de overzijde van de N325 (blauwe zone: max. 3 uur).

Horeca: Van der Valk Hotel bij station Lent, Stroom aan de rand van Plant je vlag, Waalkade Nijmegen.
Interessant is De Bastei in Nijmegen: archeologische opgravingen, historisch museum en informatiecentrum over natuur en waterbeheer in een gedurfde mix van nieuwbouw en een oude verdedigingstoren. Prachtuitzicht vanaf het caféterras. Waalkade 83; debastei.nl.

Voor Het mooiste Nederland probeert de redactie van Trouw de mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden