null Beeld Oof Verschuren
Beeld Oof Verschuren

ReceptKapucijnersoep met andijvie

Raasdonders, bramstaglopers en rol­donders

Culinair historica Charlotte Kleyn onderzoekt smakelijke verhalen en werkt ze graag uit in haar keuken.

Raasdonders, bramstaglopers, rol­donders: geen namen voor wilde onrustige jongens of het woord dat opa gebruikte voor knikkers, maar de zeetermen voor gedroogde en gekookte kapucijners (grauwe erwten). In een lied van Annie M.G. Schmidts Otje zijn ze beroemd geworden als Kaapse Raasdonders met de bedenkelijke eigenschap: ‘Raasdonders, raasdonders, mocht je het nog niet weten. Raasdonders, raasdonders... geven de beste scheten.’

Komt de naam van donderende winden? Niet volgens een etymologieartikel uit 1919. Raasdonders zouden hun bijnaam hebben gekregen omdat ze op zee te kort werden gekookt. Je hoorde de harde erwten ‘ratelend’, of ‘met geraas’ op metalen borden vallen.

Kapucijners voelen zich als een vis in het water in gezelschap van gebakken spek en uien. Gewoon, allemaal in de pan gemengd zoals in Otje, of als een doe-het-zelfpakket: een hele tafel vol gezet met bakjes piccalilly, augurkjes, mosterd, zure uien en stroop. Dat heet een Captain’s Dinner, maar als je er gekookte rijst bij geeft, noemen ze het bij de marine Zeeuwse rijsttafel. Met gekookte aardappelen wordt alles een Hollandse rijsttafel. Hellevoetse raasdonders zijn dan weer gekruide kapucijners met gehaktballetjes, hamrolletjes, sambal, ketjap en mayonaise.

Ik werk aan een boek en een deel gaat over eten op zee in historie en heden. Daarvoor ondervroeg ik bemanningsleden in hun cafetaria aan boord van een marineschip. Toen ik over de Zeeuwse rijsttafel begon, rilde een groepje jongeren. Ze vonden de zeemansklassieker véél te ouderwets en aten op kapucijnerdagen gezamenlijk alleen witte rijst met chilisaus.

Ik ben wel fan van peulvruchten, helemaal als ik de boel op kan leuken met gebakken uien en augurkjes. Zaterdag kookte ik dus een grote pan vol erwten, bakte speklappen uit en zette de hele tafel vol garnituur. De rest van de week at ik overgebleven erwten, onder andere in deze vullende wintersoep. Wie het ouderwets vindt, knijpt er maar chilisaus over.

Kapucijnersoep met andijvie

• 2 el olijfolie
• 1 ui, in blokjes
• 1 winterwortel, in blokjes
• 2 knoflooktenen, in stukjes
• 750 g gekookte kapucijners (zelf gekookt of uit blik) + kookvocht
• sap van ½ citroen
• snuf komijn
• 150 g andijvie, in dunne reepjes

Bereiding

Verwarm de olijfolie in een grote pan en bak er de ui, wortel en knoflook op middelhoog vuur in tot ze zacht zijn. Voeg de kapucijners en hun kookvocht toe (alles moet goed onderstaan, dus voeg eventueel meer water toe) en kook even door. Pureer de soep deels (of helemaal, maar ik vind het lekker om verschillende structuren te behouden) en breng op smaak met zout, citroensap en komijn. Doe de andijvie in de pan, roer even door en serveer.

Liesbeth Maliepaard, Charlotte Kleyn, Fow Pyng Hu, Samuel Levie en Merijn Tol vertellen in deze rubriek verhalen achter het eten, compleet met recept.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden