Filmrecensie Wiren

‘Wiren’ toont dat mensen met een beperking nog steeds geen gelijke kansen hebben in Suriname

Voor de dove Wiren is in het regulier onderwijs geen plek.

Wiren
Regie: Ivan Tai-Apin
Met Altaafkhan Dhonre, Rafe Leysner, Idi Lemmers en Gaby Treurniet 
★★★☆☆

Ruim veertig jaar na Pim de la Parra’s eerste Surinaamse speelfilm ‘Wan Pipel’ is er een avondvullende opvolger. In ‘Wiren’ volgen we de dramatische levenswandel van het dove Surinaamse plattelandsjongetje Wiren dat aanvankelijk niet naar school gaat, omdat het onderwijs niet op doven en slechthorenden is toegerust.

Wiren, die in de loop van het verhaal door drie verschillende acteurs wordt gespeeld (als jongetje, tiener en man), moet zijn hele leven strijden om te kunnen leren. Hij krijgt te maken met onbegrip en hindernissen, maar belandt uiteindelijk bij de Kennedy-stichting in Paramaribo, die wél onderwijs biedt aan doven en slechthorenden. Grote domper: zijn diploma wordt niet erkend. Voor een vervolgstudie moet hij naar het buitenland, Antwerpen in dit geval.

Knap wel hoe debuterend regisseur Ivan Tai-Apin in een land waar geen filmindustrie is een speelfilm uit de grond wist te stampen. Hij deed dat op uitnodiging van Stichting Sudobe (Surinaamse Doven Belangen), vandaar de nadruk op educatie en emancipatie. Zo is de film deels gebaseerd op de wens van de dove, zestienjarige Wiren Meghoe om regulier onderwijs te kunnen volgen. Het slot, waarin de oudere Wiren demonstratief de rechtsstaat Suriname aanklaagt, is weer fictief.

Het slot, waarin de oudere Wiren demonstratief de rechtsstaat Suriname aanklaagt, is fictief.

En zo hobbelen we ook een beetje door de film. Het verleden, waarin de kleine Wiren nog onbezorgd rondfietst, oogt fris en naturel. Dat verandert als Wiren opgroeit. Hoe ouder hij wordt, hoe formeler en statischer het drama. De dialogen van de mensen die hem omringen klinken vaak zo overdreven dat je je in een soapserie waant. Aan ambities ontbreekt het Tai-Apin niet. De Surinaamse regisseur zet in op een breed uitwaaierend ­levensverhaal van een dove jongen, om door de jaren heen de misstanden aan de kaak te kunnen stellen.

Nijpend is dat mensen met een beperking in Suriname tot op de dag van vandaag geen gelijke kansen hebben. Dat weet de film goed over het voetlicht te brengen. Het slot waarin echte doven en slechthorenden samen met echte blinden en slechtzienden in een optocht naar de rechtbank trekken om een woordje voor ze te doen, is een boeiende mengeling van feit en fictie.

Door de aandacht die de film bij verschijnen in 2018 kreeg, is de echte Wiren Meghoe, op wiens verhaal de film deels is gebaseerd, afgelopen oktober toegelaten tot het Kentalis College in Groningen. Dat is fijn voor Wiren Meghoe, maar ook wrang, omdat het nogmaals illustreert dat Suriname zelf niet kan voorzien in voortgezet speciaal onderwijs. Je denkt ook aan de achterblijvers, de jongeren die niet het geluk of het geld hebben om in het buitenland verder te kunnen leren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden