RecensieTheater

‘Weg met Eddy Bellegueule’ is een prachtig drama over anders-zijn

Scène uit 'Weg met Eddy Bellegueule' van Eline Arbo naar het boek van Édouard Louis. Beeld Sanne Peper

Theater
Toneelschuur Producties
Weg met Eddy Bellegueule
★★★★☆ 

“Waarom ben ik zo?!” Eddy Bellegueule is nog geen 10, als hij zich dat vertwijfeld afvraagt. Wat dat ‘zo’ betekent, weet hij niet, wel dat hij anders is. En dat hij er dagelijks om wordt bespot, in elkaar geslagen, bespuugd en vernederd.

In zijn autobiografische roman ‘Weg met Eddy Bellegueule’ (‘En finir avec Eddy Bellegueule’, 2014) beschrijft Édouard Louis die moeizame jeugd binnen een racistisch en van alcohol doordrenkt arbeidersgezin in een sterk geïsoleerd Frans dorpje. Zetten fysiek en verbaal geweld daar de toon, dan is het langzaam doordringende besef homoseksueel te zijn zo ongeveer een doodvonnis.

Net als in ‘Het lijden van de jonge Werther’, eerder bij Toneelschuur Producties, houdt bewerker/regisseur Eline Arbo zich verre van elk zwart-wit. Zij creëert eerder een milieu, waar de norm wordt bepaald en beperkt door de vanzelfsprekendheid waarmee vrouwen al jong baren, mannen al even jong naar de fabriek gaan, het ’s avonds op een zuipen zetten en vechten.

Zo hoort het en daar wil je bij horen, hoe tegennatuurlijk dat ook mocht voelen. Schitterend is de scène waar Eddy’s dapper begonnen dagelijkse mantra ‘Vandaag word ik een vechter’ uitloopt in een sierlijke vierkoppige dans. Daar wordt de spanning tussen iets willen maar niet kunnen tastbaar. Even frivool als veelzeggend.

Zulke expressieve effecten bereikt Arbo door veel humor en een muzikale aanpak met flarden van popsongs en ritmische scènewisselingen. Maar vooral door alle personages afwisselend en, met name Eddy zelf, soms tegelijk door vier jonge acteurs te laten spelen. Dat doorkruist meteen vooroordelen omtrent typisch nichterig dan wel macho.

Victor IJdens, Jesse Mensah, Felix Schellekens en Romijn Scholten schakelen snel en helder. In hun spel sijpelt zelfs een verademende empathie met de ouders door. Dat maakt de voorstelling lichter en menselijker dan het boek. Vooral Mensah is verrukkelijk als grofgebekte moeder met klein hartje. Dat maakt de scène waar zij Eddy en drie ‘maten’ betrapt – in lichtgevend schuim een pornofilm naspelend – aanbiddelijk schokkend naar beide kanten.

Jammer is wel aan het eind een opeens bevreemdend moralistisch betoog, dat aan Eddy’s vlucht uit die omgeving voorafgaat. Mooi is dan weer hoe het plastic, iglo-achtige bubbeldecor (Juul Dekker), dat naar de benauwenis van de dorpsgemeenschap verwijst, opeens ineenzijgt en zo de komende vrijheid voor Eddy symboliseert. Arbo toont wederom dat zij vorm en inhoud tot een theatraal en dramatisch swingende symbiose kan kneden.

‘Weg met Eddy Bellegueule’ is nog tot en met 7 maart 2020 te zien. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden