null Beeld
Beeld

BoekrecensieDystopie

Wat is het nomadenleven saai

De voor de Booker Prize genomineerde klimaatroman van Diane Cook weet niet echt te overtuigen.

De klimaatcrisis is een dankbaar thema voor wat-als-romans. Maar een geloofwaardige dystopie schrijven, is moeilijker dan het lijkt, zo leert De nieuwe wildernis, de debuutroman van de Amerikaanse Diane Cook.

De roman speelt zich af na een klimaatramp, in een omgeving met drie zones: een vervuilde Stad, een onleefbare Industriezone en een oorspronkelijke Wildernisstaat. In die laatste ongeschonden ruimte worden bij wijze van experiment twintig mensen gedropt: het Collectief.

Hun uitdaging is in de wildernis te leven zonder een ecologische voetafdruk na te laten. Daartoe moeten ze de regels uit het Handboek volgen: alle afval meenemen, nooit langer dan zeven dagen op één plaats blijven, geen vaste constructies bouwen. Ze moeten, kortom, een strikt nomadisch bestaan leiden. Of ze daarin slagen, wordt gecontroleerd door mannen die de Rangers worden genoemd.

Experiment

Elk lid van de groep heeft zijn eigen drijfveren om deel te nemen aan het experiment. Dat Glenn meedoet, ligt voor de hand. Hij is evolutiebioloog en wil niets liever dan in de wildernis leven. Maar dat zijn partner Bea de wildernis intrekt met haar zesjarige dochter Agnes, is minder evident. Toch heeft ze een goede reden: het leven in de stad maakt haar dochter ernstig ziek.

In het eerste deel van de roman neemt Bea het woord. Ze vertelt hoe de groep aanvankelijk allerlei nuttige gebruiksvoorwerpen bezat – slaapzakken, tenten, schoenen, messen – maar gaandeweg al die beschavingsobjecten is verloren. Sindsdien maakt het Collectief die dingen zelf uit dierenhuiden en beenderen. Maar ondanks het redelijk geslaagde overleven, blijft Bea terugverlangen naar haar leven in de stad.

Daar heeft haar dochter Agnes, die in het tweede deel verslag uitbrengt, geen last van. Zij is een ‘kind van de natuur’, opgegroeid in de wildernis en bedreven in het sporenlezen. Gaandeweg ontwikkelt Agnes zich dan ook tot de eigenzinnige uitdager van haar dominante moeder, in een steeds conflictueuzere moeder-dochterrelatie.

Ongemakkelijk toekomstvisioen

De nieuwe wildernis leest als een ongemakkelijk toekomstvisioen. Toch is het boek eerder interessant als idee dan als uitwerking. Om te beginnen doen de vermeldingen met hoofdletter – de Stad, de Rangers, de Wildernis en het Collectief – geforceerd aan, alsof we midden in een spel zitten. Bovendien blijven ze erg vaag. Na een heel boek weten we nog steeds niet waar de zogenoemde Rangers voor staan. Hetzelfde geldt voor de Stad: we vernemen niets concreets over wat daar gebeurt of gebeurd is.

Vreemd genoeg blijft zelfs de Wildernis op een afstand. Los van een enkele vermelding dat een groepslid door een poema zou zijn verscheurd in de eerste jaren, dus voor de aanvang van het boek, vindt er niet één noemenswaardige confrontatie met een wild dier plaats. De aangekondigde jachttaferelen spelen zich onveranderlijk buiten beeld af. Dat is meteen de grote zwakte van deze roman – nochtans genomineerd voor de Booker Prize 2020: de dingen die beweerd worden, worden zelden in geloofwaardige scènes getoond.

Morrend gehakketak

Verder is het onduidelijk hoe deze mensen hun leven in de wildernis ervaren. Feit is dat ze nooit extreem reageren op de toch heel extreme levensomstandigheden. Hun interacties beperken zich tot wat morrend gehakketak, waarna ze rustig terugkeren naar hun goed geoliede nomadenleventje. Verder struinen ze honderden bladzijden lang door wisselende landschappen, met plateaus, bergen, bossen en rivieren, waarna je als lezer vertwijfeld het boek dichtklapt. Wat is het nomadenleven saai!

null Beeld

Diane Cook
De nieuwe wildernis
Vert. Ineke Lenting
Nieuw Amsterdam; 368 blz. € 22,99

Lees ook:

Dient de aftakelende aarde bij Ellen de Bruin slechts als decor, of is er een hoger doel?

Spannend is deze klimaatroman, maar dient de aftakelende aarde slechts als decor of is er een hoger doel?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden