null Beeld

FilmrecensieTo the Moon

‘To the Moon’ is een lyrische hommage aan de maan die je je mens-zijn weer even laat beseffen

To the Moon
Regie: Tadhg O’Sullivan.
★★★★

Belinda van de Graaf

Een Japans liefdespaartje loopt door een maanbeschenen landschap. “Wat een mooie maan!”, zegt zij verrukt. “Ik ben benieuwd hoeveel stelletjes er al naar gekeken hebben.”

De Ierse regisseur Tadhg O’Sullivan kwam op het lumineuze idee om een ode te brengen aan de maan. Het hemellichaam dat al zo vaak een prominente rol speelde in liederen en gedichten en door talloze filmmakers werd vastgelegd, is de hoofdrolspeler van een hypnotiserende mozaïekfilm. In tien hoofdstukken die thema’s aansnijden als liefde, verlangen, verlies en waanzin legt de regisseur onze fascinatie voor de maan vast. Lunatic, het Engelse woord voor waanzinnig, komt van Luna, de godin van de maan, leren we tussendoor.

O’Sullivan laat zien hoe de maan onze verbeelding voedt, in verschillende tijden, overal ter wereld. Naast het filmfragment met het Japanse liefdespaartje is er het geluidsfragment van het kind dat zich afvraagt wie er op de maan woont. “Monsters maar misschien ook mensen met rode neuzen die verbrand zijn door de zon.”

Tranen van geluk

Wat zo boeiend is, is dat de film met een associatieve vrijheid is gemaakt en tegelijkertijd een opvallend sterke vertelstructuur heeft. Het is alsof je meegaat op een nachtelijke wandeling waarin je geliefden treft, maar ook weerwolven. De maan jaagt dromen aan, maar evengoed nachtmerries. De een wordt kijkend naar de maan bevangen door melancholie, de ander huilt tranen van geluk.

De prachtig in elkaar overvloeiende filmfragmenten zijn daarbij met zorg gekozen uit zo’n 25 internationale filmarchieven, waaronder die van het Eye Filmmuseum. Vandaar dat To the Moon nu op de Eye Film Player is te zien, het digitale kanaal van het museum. Omdat O’Sullivan uit een enorme filmische rijkdom kon putten, val je van de ene verrassing in de andere.

Ist der Mond der über Schabbach scheint eigentlich derselbe Mond der über Russland steht?’, klinkt het. En daarmee zijn we opeens in Heimat, de Duitse prachtserie van Edgar Reitz, waarin de maan vaker uitnodigde tot contemplatie. Maar evengoed stuit je op een fragment uit het werk van Alfred Hitchcock of de Indiase regisseur Satyajit Ray. De maan inspireerde schrijvers als Samuel Beckett en James Joyce, de regisseur verloochent hier zijn Ierse afkomst niet.

Als een van de structurerende elementen volgt To the Moon de cyclus van een volledige maanfase. En je bent nog niet bekomen van Claude Debussy’s Clair de Lune, die een lyrische montage van verstrengelde geliefden begeleidt, of Antonin Dvoraks beroemde aria Song to the Moon dient zich aan. Geen mooiere film om het oude jaar mee uit te luiden en het nieuwe jaar mee te beginnen. Deze filmische ode aan de maan laat je namelijk ook je eigen verhouding tot de hemel en het mens-zijn weer even beseffen.

Te zien op de Eye Film Player.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden