RecensieFilm

‘The Souvenir’ is een exquise Britse film over een ontwakende filmstudente

The Souvenir, met Tom Burke en Honor Swinton Byrne als de geliefden Anthony en Julie. Beeld
The Souvenir, met Tom Burke en Honor Swinton Byrne als de geliefden Anthony en Julie.Beeld

The Souvenir
Regie: Joanna Hogg
Met Honor Swinton Byrne, Tom Burke en Tilda Swinton
★★★★★

Filmmakers worden ouder en beginnen terug te blikken op hun eigen ­leven. Alfonso Cuarón deed het met veel succes in ‘Roma’ en Pedro Almodóvar in ‘Pain and Glory’. Des te leuker dat zich nu ook een krachtige, vrouwelijke stem in het koor voegt.

De Britse regisseuse Joanna Hogg baseerde ‘The Souvenir’ op haar ­ervaringen als filmstudente in de Londense jaren tachtig. Haar eindexamenfilm ‘Caprice’ (1986) maakte ze met de toen nog onbekende, 25-jarige Tilda Swinton. Je zou het een meesterzet kunnen noemen dat Swintons 22-jarige dochter Honor Swinton Byrne nu haar eerste, voortreffelijke hoofdrol speelt in Hoggs coming of age-verhaal. Tilda Swinton speelt een bijrolletje als de moeder, naast haar dochter.

Julie heet de hoofdrolspeelster. Ze is vernoemd naar de jonge, verliefde vrouw op het 18de-eeuwse schilderij ‘The Souvenir’ van Jean-Honoré Fragonard, dat als spiegelbeeld werkt in het verhaal. Julie is een jonge vrouw uit de Britse elite die een klein ­appartementje in Londen heeft ­betrokken en als studente haar weg probeert te vinden. Dan rolt ze in een turbulente liefdesrelatie met Anthony, even fascinerend gespeeld door Tom Burke. Hij is een charmante, dandy-achtige verschijning die zegt voor de Foreign Office (Buitenlandse Zaken) te werken, maar altijd blut is.

Een film zonder traditioneel script

Er ontspint zich een verzengende liefde die Julie volledig opslokt. Er is iets niet pluis met Anthony, er sijpelt iets giftigs in de relatie. Tegelijkertijd stimuleert hij haar om als filmmaker haar eigen stem te vinden. Julie denkt zich met haar geprivilegieerde achtergrond op de arbeidersklasse te moeten richten, maar ontdekt allengs hoe belangrijk het is om als kunstenaar vanuit haar eigen perspectief te werken.

Wat de film zo verrassend maakt, is dat er geen traditioneel script aan ten grondslag ligt. Joanna Hogg, die ook als curator werkzaam was en ­onder meer een groots Chantal Akerman-retrospectief in Londen opzette, trekt een associatief bouwwerk op. Flarden uit dagboeken en brieven zijn erin verwerkt, evenals een barokke parallelwereld waarin Julie en Anthony zo nu en dan verwijlen. Britse bands uit de late jaren zeventig en vroege jaren tachtig kleuren het Londense studentenleven: van Joe Jacksons veelzeggende ‘Is She Really Going Out With Him’ tot The Specials en The Psychedelic Furs. De Ira-bom in warenhuis ­Harrods geeft het Thatcher-tijdperk reliëf, maar dat speelt duidelijk op de achtergrond.

Centraal staat het verhaal van een jonge, verlegen maar ook ambitieuze vrouw die langzaam ontwaakt. Wij zagen het allang, maar de grote schok komt met de ontdekking dat haar geliefde heroïneverslaafd is. Tom Burke speelt zijn geleidelijke aftakeling en wanhoop tot in de kleinste finesses, tot het aangrijpende slotakkoord toe. The Souvenir is een exquise film van een filmmaakster die lang onder de radar zat maar met een klein duwtje van Martin Scorsese als ‘executive producer’ opeens in het volle licht staat. ‘The Souvenir Part Two’ is zo goed als klaar. Heel benieuwd naar Julie’s volgende stappen in de filmwereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden