Profiel Dorthe Nors

Schrijfster Dorthe Nors spot graag met haar liefde

Dorthe Nors Beeld -

Ironie typeert Dorthe Nors (49), de auteur die nog niet heel veel publiceerde maar daarmee wel internationaal een publiek verwierf. Ze is dé Deense schrijver van dit moment, misschien wel omdat ze het aandurft om haar land op de korrel te nemen. 

“De meeste Denen zijn immens trots. Als je als kunstenaar vanuit het buitenland opereert, hoor je Denemarken niet te bekritiseren”, zei ze in een interview met The Paris Review. Het nest mag niet bevuild worden. “Maar als ik spot met Denemarken, is het met een grote liefde voor en trots op mijn land.”

En dus schreef Nors als dé Deense schrijver van dit moment het verhaal ‘Gezelligheid’, waarin ze het bekende nationale knusheidsconcept hygge uitvouwt tot een juk, een belasting waar de hoofdpersoon na de zoveelste chocoladecake en de zoveelste hand op zijn knie niet meer tegen bestand is.

Hygge, zorgvuldig geënsceneerde gezelligheid, is mooi en een beetje gevaarlijk, aldus Nors in een inleiding bij haar verhaal op de website Longreads. ‘Als iemand aan de hygge probeert te ontsnappen, wordt hij of zij terug gehengeld in de cirkel van hygge, alwaar regel één is dat je hygget, niets doet dat de hygge bederft, want als je de hygge bederft, worden de dingen onhyggelig.’ En dat is eng.

De personages in Nors’ werk komen vaak uit idyllische landelijke omgevingen en wonen vaak inmiddels in de grote, onpersoonlijke stad. Ze hebben moeite met sociale codes. ‘Het is altijd mogelijk om je iets verder terug te trekken’, is het motto bij haar nieuwste verhalenbundel ‘Kaart van Canada’, die in oktober in Nederlandse vertaling zal verschijnen. En dat doen Nors’ personages.

Als het ze lukt. Want er overkomt ze nogal veel bemoeienis van anderen, claimgedrag ook, waar ze niet erg adequaat op reageren. Als ze zich eenmaal weten af te zonderen, valt dat ook niet altijd mee. ‘Hij wilde alleen zijn, dat is hij nu’, concludeert de hoofdpersoon van het verhaal ‘In een jachttoren’ schamper. Hij wilde ontsnappen aan zijn verstikkende vrouw, en is daar al snel voor gestraft: nu ligt hij ergens gewond, zonder telefoon, en vermoedt in de verte naderende wolven.

Zelf woont Nors, na enkele jaren te hebben gepoogd door te dringen in het literaire leven van Kopenhagen, op West-Jutland. Waar haar wortels liggen. Ze haalde, net als de hoofdpersoon Minna van haar veelgeprezen, vorig jaar in het Nederlands verschenen ‘Spiegel spiegel schouder’, haar rijbewijs. Want de afstanden zijn groot op Jutland en ze heeft het nodig om de absolute eenzaamheid af te wisselen met pogingen ‘in de wereld’ te zijn. Al blijft ze overal ontheemd, vertelde ze in diverse interviews.

Dat gevoel nergens helemaal thuis te zijn is Nors’ tweede grote thema. Sommige van haar personages proberen, al is het maar tijdelijk, elders te aarden. In New York, Londen, Los Angeles. Maar ook daar voelen ze zich beklemd, onveilig, gaan anderen over hun grenzen. Zo kunnen ze alleen een relatie aangaan met iemand die hen niet werkelijk ziet, een beroep uitoefenen dat nauwelijks wordt opgemerkt. Zodat ze min of meer onzichtbaar hun gang kunnen gaan.

In een artikel over haar debuut ‘Karateslag / Minna zoekt oefenruimte’ noemde ik Nors’ karakters ‘wandelende hoofden’. Ook in haar twee volgende titels schrijft ze over mensen die meer in hun gedachten leven dan in het echt. Naar eigen zeggen lukt Nors dat heel goed op haar verafgelegen deel van het schiereiland Jutland. Waar trouwens ook wolven zijn gesignaleerd. In The Guardian beschreef ze hoe de Denen die nieuwe oude bewoners weg willen hebben, in een moeite door met andere indringers, al dan niet in boerka. Terwijl de enige oplossing voor haar is: je manmoedig schikken naar met wie je samenleeft. In haar verhaal ‘Verdichtvogels’ gaat het ook over wolven, die op kilometers van elkaar verwijderd communiceren door te huilen. ‘Het zijn sociale dieren’, zei ze.

Nabijheid in afstand, de mens kan er nog wat van leren. Ook de Deen.

Lees ook: 
Dorthe Nors maakt pijnlijk duidelijk dat het leven maar een kunstje is

Recensie van Nors’ geestige, lichte, soms wat karikaturale roman over ‘niet goed afgestelde’ vrouw

Leven zonder ooit te stoppen met denken

Bundel laveert bezwerend en grappig om de verwachtingen van de lezer heen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden