null Beeld
Beeld

BoekrecensiePicture Perfect

‘Picture Perfect’ biedt verontrustend én relativerend inkijkje in het leven van de smartphone-generatie

In een vlot geschreven boek portretteert journalist Kelli van der Waals de eerste generatie die volledig is opgegroeid met smartphones en sociale media. Een soms verontrustend inkijkje, maar gelukkig relativeert ze.

Zie je Instagramaccount als de spiegel op een tienerkamer, waar pubers urenlang voor staan om zich het juiste imago aan te meten. Dat rokje, die lippenstift, het juiste merk? Alleen is tegenwoordig die uitstraling in de echte wereld – hoe je erbij loopt in de gang op school – maar het halve werk. De andere helft vindt virtueel plaats. Op Instagram, Snapchat of TikTok.

In ‘Picture Perfect. Het publieke leven van de smartphone-generatie’ schetst journalist Kelli van der Waals een portret van de eerste generatie die volledig is opgegroeid met smartphones en sociale media. Dat portret is soms verontrustend: van aan hun telefoons gekluisterde tieners, voor wie de laatste insta-posts van influencers Kylie Jenner of Kim Kardashian van levensbelang zijn, terwijl bedrijven die kinderen op slinkse wijze zo lang mogelijk verslingerd houden aan hun apps, waarbij dat constante telefoon­getuur de hersenen van uw kroost erodeert tot de concentratiespanne van een paling.

Gechargeerd. Maar goed, die keerzijde is er, en die wordt helder uiteengezet. Gelukkig relativeert ze ook: wat is er eigenlijk zo anders dan twintig jaar terug, met Backstreet Boys als influencers avant la lettre? Wat is het verschil tussen appgroepen en Facebookmuren met die wc-deur op school van weleer, waar met markeerstiften de laatste roddels en scheldpartijen op werden gekalkt?

Het grote verschil is dat wat zich online afspeelt, grotendeels verborgen blijft voor ouders, docenten of wie dan ook. Waardoor onlinepesterijen in gesloten appgroepen gruwelijk uit de hand kunnen lopen, of insta-influencers ongemerkt minstens zo funest kunnen zijn voor het zelfbeeld van jonge meiden als Naomi Campbell of Kate Moss destijds. En dan hebben we het nog niet eens over alle stress die het onderhouden van een onlinepersoonlijkheid met zich meebrengt.

Het perfecte Instagram-account van Kylie Jenner, met 192 miljoen volgers één van de grootste influencers ter wereld. Beeld Instagram
Het perfecte Instagram-account van Kylie Jenner, met 192 miljoen volgers één van de grootste influencers ter wereld.Beeld Instagram

Van der Waals, columnist bij deze krant, ontleedt de mechanismen van apps als Instagram of Snapchat die ervoor zorgen dat gebruikers er nooit genoeg van krijgen. Zoals de ogenschijnlijk simpele uitvinding van de infinite scroll – het gegeven dat er tegenwoordig geen einde meer zit aan je Instagram- of Facebookfeed – waar uitvinder Aza Raskin inmiddels diepe, diepe wroeging voor voelt. “Hoeveel miljoenen verspilde mens-uren heb ik wel niet op mijn geweten?”

Wat analyse betreft blijft Van der Waals wat aan de oppervlakte. Eigen duiding, eigen conclusies blijven grotendeels achterwege. Maar ze reikt wel voldoende literatuur aan waar de geïnteresseerde lezer zich verder in kan verdiepen. De kracht van het boek zit hem in de lange gesprekken die Van der Waals had met 29 pubers. Die ze in eigen woorden laat vertellen hoe belangrijk het is dat hun geacteerd nonchalante foto de juiste hoeveelheid hartjes krijgt. Of hoe een gelekt ondergoedfilmpje zich razendsnel kan verspreiden, reputaties vernietigen, vriendschappen omverwerpen. Het virtuele schoolpleindrama is soms onnavolgbaar voor buitenstaanders; maar het geeft wel een heerlijk direct inkijkje in de hedendaagse jeugdcultuur.

Het is een vlot geschreven, informatief boek, waarin Van der Waals ondanks alle online-narigheid gelukkig niet al te veel meegaat in het alarmistische doemdenken. Kinderen zijn nu eenmaal vergroeid met smartphones, live with it.

Aan het eind schuilt nog iets relativerends aan de horizon. Ze spreekt een groepje meiden die nog niet zo lang geleden hun middagen spendeerden aan de perfecte foto voor op Instagram. Ze zijn een jaartje ouder geworden. Er zijn belangrijkere dingen in de wereld. De brugpiepers van toen zijn hen inmiddels opgevolgd as digitale promqueens. Sommige dingen veranderen inderdaad niet.

null Beeld
Beeld

Kelli van der Waals
Picture Perfect. Het publieke leven van de smartphonegeneratie
Atlas Contact;, 224 blz. € 21,99

Lees ook:

Lokale media kunnen jongeren niet boeien, nieuws volgens ze via Instagram of Snapchat

Jongeren en ouderen komen op heel verschillende manieren aan hun nieuws. Ouderen maken nog altijd vooral gebruik van traditionele media en merken, en jongeren lezen vooral nieuws online en via sociale media. Lokale media als huis-aan-huis-bladen vinden zij absoluut oninteressant, blijkt uit onderzoek van Reuters en het Commissariaat voor de Media.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden