null Beeld

FilmrecensieOperation Hyacinth

Operation Hyacinth is een pakkende politiefilm over homohaat in Polen

Operation Hyacinth
Regie: Piotr Domalewski
Met Tomasz Zietek en Hubert Milkowski
★★★★

Belinda van de Graaf

De haat jegens homo’s en transgenders is enorm in Polen, zo lazen we afgelopen week nog in de krant. Iets meer achtergrond bij die lhbti-discriminatie biedt de pakkende Poolse politiefilm Operation Hyacinth (2021), die sinds oktober te zien is op Netflix.

De titel verwijst naar de grootschalige operatie van de Poolse politie in de periode 1985-1987, waarbij duizenden lhtbi’ers werden geobserveerd, opgepakt en ondervraagd. Zo’n 11.000 zogeheten ‘roze dossiers’ werden aangelegd om homoseksuelen te chanteren. De meeste dossiers zijn tot op de dag van vandaag spoorloos.

Tegen dat grimmige decor speelt het verhaal van Robert, een jonge politierechercheur in Warschau die samen met een collega op een nieuwe moordzaak wordt gezet. Een rijke man is dood gevonden in het park. ‘We willen een dader, zo snel mogelijk’, luidt de opdracht. En zo wordt de jacht geopend op homoseksuelen die elkaar stiekem ontmoeten in het park. Stiekem, want als uitkomt dat ze homoseksueel zijn, kunnen ze zomaar hun werk verliezen, en hun gezin.

Tomasz Zietek ontpopt als een Poolse Alain Delon. Beeld
Tomasz Zietek ontpopt als een Poolse Alain Delon.

Het politieonderzoek in de homogemeenschap zit Robert niet lekker. Een verdachte wordt zo hardhandig verhoord, dat hij schuld bekent. Het tot in de haarvaten homofobe politiekorps is tevreden. De zaak kan worden afgehandeld. Maar Robert ruikt onraad. Hij besluit zelf op onderzoek te gaan en Arek, de student die hij bij een eerdere achtervolging ontmoette, als informant te gebruiken. Terwijl Robert undercover gaat in Areks kennissenkring, begint hij ook meer en meer voor Arek te voelen.

Afschuwelijke consequenties

De Poolse regisseur Piotr Domalewski schildert een mooi, gevoelig portret van een jongeman die in een homofobe omgeving tot de ontdekking komt dat hij zich aangetrokken voelt tot mannen. Je ziet welke afschuwelijke consequenties dat heeft in het communistische Polen van de jaren tachtig. Je realiseert je ook dat er sinds die tijd niet zo veel is veranderd. Denk aan de lhbti-vrije zones die recent nog werden uitgeroepen in delen van Polen. Pas nadat de EU dreigde de subsidies voor deze gebieden stop te zetten, bond men in.

Operation Hyacinth is daarbij de tweede interessante film van de Poolse regisseur Piotr Domalewski die we dit jaar te zien krijgen. In augustus verscheen I Never Cry (2020) in de Nederlandse bioscopen, over een 17-jarig Pools meisje dat haar vader nauwelijks kent omdat hij al haar hele leven aan het werk is in het buitenland.

En wat een geluk dat Piotr Sobocinski Jr. opnieuw voor het camerawerk tekende. Hij tovert een indrukwekkende, donkere wereld tevoorschijn, waarin hoofdrolspeler Tomasz Zietek zich ontpopt als een Poolse Alain Delon.

Belinda van de Graaf

Te zien op Netflix

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden