null Beeld

RecensieThe Ascent

Oorlogsfilm The Ascent haalt het cliché onderuit dat vrouwen alleen films over kinderen en relaties maken

The Ascent
Regie: Larisa Shepitko
Met Boris Plotnikov en Vladimir Gostyukhin
★★★★

Belinda van de Graaf

In de besneeuwde bossen van Wit-Rusland maken twee Sovjet-soldaten zich los van de groep om op zoek te gaan naar eten. Maar voordat ze het weten worden Sotnikov en Rybak in de kraag gegrepen door de nazi’s die het land hebben bezet. In wonderschone, haarscherpe zwart-witbeelden toont Sovjet-regisseuse Larisa Shepitko het gruwelijke lot van de twee partizanen. Marteling en moord is wat hen staat te wachten. Maar wat is erger? De strop krijgen en sterven voor je idealen? Of op de knieën gaan en samenwerken met de vijand?

Heel mooi zoals Shepitko zich buigt over deze morele kwestie, en voor het Sovjet-martelaarschap te rade gaat bij de christelijke iconografie. The Ascent, verschenen in 1976, werd ontvangen als een belangrijke oorlogsfilm, bekroond met de Gouden Beer in Berlijn, en als Sovjet-inzending naar de Oscars gestuurd. Toch doet de naam van de regisseuse, Larisa Shepitko, geen belletje rinkelen. Haar relatief vroege dood zal ermee te maken hebben. Shepitko kwam op 41-jarige leeftijd om bij een auto-ongeluk. Ze had een handvol films gemaakt, de meeste waren in de Sovjet-Unie gecensureerd. The Ascent was haar eerste internationale succes en meteen ook haar zwanenzang.

The Ascent is een pakkende oorlogsfilm die de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog heel nabij brengt, en twee debuterende acteurs in de vrieskou wonderen laat verrichten. Beeld
The Ascent is een pakkende oorlogsfilm die de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog heel nabij brengt, en twee debuterende acteurs in de vrieskou wonderen laat verrichten.

Maar mede dankzij de Ierse filmkenner Mark Cousins, die Shepitko opnam in zijn canon van belangrijke vrouwelijke filmmakers, is The Ascent nu in een fraaie restauratie in de Nederlandse bioscopen te zien, vijfenveertig jaar na verschijnen. Het is een unieke gelegenheid om kennis te maken met Shepitko’s talent. Ook fijn: The Ascent (de beklimming) haalt meteen het cliché onderuit dat vrouwen alleen of voornamelijk films zouden maken over kinderen en relaties. The Ascent is een pakkende oorlogsfilm die de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog heel nabij brengt, en twee debuterende acteurs in de vrieskou wonderen laat verrichten. Precies zoals Kathryn Bigelow met The Hurt Locker een kwarteeuw later haar fascinerende Irak-relaas deed.

Vrouwelijke filmmakers in de hoofdrol

Women Make Film: A New Road Movie Through Cinema is een 14 uur durende documentaire die vandaag in de bioscoop verschijnt, in zeven delen van twee uur.

De Ierse filmkenner Mark Cousins vertelt daarin hoe vrouwen vanaf de begintijd van de cinema een belangrijke rol speelden, denk aan de Amerikaanse Lois Weber die in 1916 Shoes maakte, een prachtig melodrama over een winkelmeisje dat te arm is om nieuwe schoenen te kopen. Cousins buigt zich, gesteund door vertellers als Tilda Swinton en Jane Fonda, over Wanda van Barbara Loden en Wadjda van Haifaa Al-Man­sour. Hij doet dat in rap tempo, associatief en met een duizelingwekkende hoeveelheid filmfragmenten.

Als bonus brengt het Eye Filmmuseum de twee gerestaureerde klassiekers van bekroonde vrouwelijke regisseurs opnieuw in omloop die op deze pagina worden besproken: The Ascent (1976) en Le Bonheur (1965).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden